II SAB/Sz 7/12

Dnia 13 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Henryk Dolecki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz przez Dyrektora Zakładu Karnego w S. dotyczącego rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, który do dnia złożenia skargi nie został rozpoznany. Natomiast postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego w S. wyznaczył termin rozpoznania tego wniosku do dnia [...] r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku funkcjonariusza Służby Więziennej o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Termin przewlekłe prowadzenie postępowania użyty w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wskazuje, że skarga ta dotyczy tylko tych aktów lub czynności określonych w wymienionym przepisie, które są wydawane lub podejmowane w toku prowadzonego postępowania. Jedynie bowiem w tych wypadkach ustawy procesowe określają termin załatwienia sprawy stanowiący podstawę do stwierdzenia, czy stronie przysługuje skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie wszystkie akty i czynności wymienione w 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wydawane lub podejmowane są w toku tak rozumianego postępowania. W przypadku aktów i czynności wydawanych poza postępowaniem wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest możliwe. Sprawy dotyczące przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej dofinansowania na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego reguluje ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79 poz. 523 z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. Ustawa ta w odmienny sposób, niż w poprzednio obowiązujące przepisy, uregulowała tryb przyznawania niektórych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszom Służby Więziennej, a także wprowadziła (rozdział 20 zatytułowany "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego"), nowe zasady postępowania w tych kwestiach. W rozdziale poświęconym kwestiom mieszkaniowym zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy" ustawodawca wskazał rodzaje spraw, które załatwiane są w formie decyzji administracyjnej. Sprawy te dotyczą wyłącznie: przydziału lokalu mieszkalnego (art. 172), zwrotu równoważnika z tytułu braku mieszkania (art. 181 ust. 1), zwrotu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego (art. 182 ust. 6), opróżnienia lokalu mieszkalnego (art. 188 ust. 1), oraz opróżnienia kwatery tymczasowej (art. 190). Regulując inne uprawnienia funkcjonariuszy Służby Więziennej, w tym prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 184 ust. 1 ustawy), ustawodawca nie wskazał wprost, w jaki sposób sprawy te winny być załatwiane, to znaczy nie określił, tak jak w przypadku art. 172, 181 ust. 1, art. 182 ust. 6, art. 188 ust. 1 i art. 190 omawianej ustawy, że w tego rodzaju sprawach organ wydaje decyzję administracyjną. Natomiast, w myśl art. 217 ust. 1 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. Przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy (art. 217 ust. 2). Z kolei, zgodnie z art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2 ) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych - rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast sprawy wynikające z podległości służbowej, wymienione w art. 219 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, dotyczące: 1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, 2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, 3) nadawania stopni Służby Więziennej, 4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, 6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym - rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust.2 ww. ustawy). W przytoczonych powyżej przepisach art. 218 i 219 nie zostały wymienione sprawy dotyczące przyznania funkcjonariuszowi jakiegokolwiek świadczenia pieniężnego. Podkreślenia wymaga, że wszystkie sprawy ze stosunku służbowego, dla których rozstrzygnięcia nie przewidziano wprost formy decyzji administracyjnej lub rozkazu personalnego załatwiane mają być obecnie w formie pisemnej, jednoinstancyjnej, a spory wynikające z takich rozstrzygnięć rozpatrują sądy właściwe w sprawach z zakresu prawa pracy. Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z tym przepisem spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłości postępowania dotyczącego przyznania funkcjonariuszowi Służby Więziennej pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Z przepisów aktualnie obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej wynika, że o przyznawaniu tego rodzaju świadczenia rozstrzyga przełożony funkcjonariusza w formie pisemnej. Ustawa ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U. Nr 147 poz. 986) nie określa terminu w jakim wniosek o przyznanie pomocy finansowej powinien zostać rozpoznany. Rozporządzenie określa jedynie, że rozpatrywanie wniosków następuje w kolejności ich składania zgodnie z rejestrem prowadzonym przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej (§ 2 ust. 4), a wypłata przyznanej pomocy powinna nastąpić nie później niż w terminie dwóch lat od dnia przyznania pomocy. (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Spór, dotyczący tego rodzaju roszczenia, nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 ustawy, a więc nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ale kognicji sądów właściwych w sprawach z zakresu prawa pracy. Zatem sprawa której dotyczy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest załatwiana w postępowaniu administracyjnym, i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nie jest w tej sytuacji możliwe skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu sądowego wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.