I SA/Wa 2334/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-14
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Joanna Skiba, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mienie ogólnonarodowe (państwowe) służące w dniu 27 maja 1990 r. wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej (w tym zadań z zakresu oświaty średniej, jak sala gimnastyczna dla liceum ogólnokształcącego) podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czy też było wyłączone spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. faktycznie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej (w tym przypadku sala gimnastyczna dla liceum ogólnokształcącego), było wyłączone spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym, decyzja Wojewody stwierdzająca nieodpłatne nabycie tego mienia przez gminę była dotknięta wadą nieważności, a zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła tę nieważność, była zgodna z prawem. Sąd oddalił skargę gminy.Stan faktyczny
Gmina Miejska C. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą częściową nieważność decyzji Wojewody z 1991 r. Decyzja Wojewody stwierdzała nieodpłatne nabycie przez gminę prawa własności nieruchomości. Minister uznał, że część tej nieruchomości, wykorzystywana jako sala gimnastyczna dla liceum ogólnokształcącego, służyła wykonywaniu zadań administracji rządowej i tym samym była wyłączona spod komunalizacji. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak odniesienia do przedstawionych dowodów, w tym dokumentów dotyczących statusu zabytkowego budynku i jego odbudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miejskiej C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdzającą w części nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r., nr [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia prawne i faktyczne sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 1991 r., nr [...] stwierdził nieodpłatne nabycie przez gminę C. prawa własności nieruchomości położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Zarząd Powiatu [...] wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody z dnia [...] października 1991 r. w części dotyczącej działki oznaczonej aktualnie nr [...].
Po rozpatrzeniu wniosku oraz zbadaniu całości akt sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r., nr [...] w części dotyczącej działki oznaczonej aktualnie nr [...].
W uzasadnieniu organ stwierdził, że materialnoprawną podstawę ww. decyzji Wojewody [...] stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w myśl którego mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Organ podkreślił, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ww. ustawy. Minister wyjaśnił, że z karty inwentaryzacyjnej nr [...] wynika, że działka objęta przedmiotową decyzją komunalizacyjną zabudowana była 3 budynkami: mieszkalnym, mieszkalno-użytkowym i użytkowym. Kierownik Urzędu Rejonowego w A. decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału działki nr [...] na działki nr: [...],[...],[...] i [...]. Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, iż na działce oznaczonej aktualnie nr [...] usytuowany jest budynek, w którym na dzień 27 maja 1990 r. znajdowało się pomieszczenie wykorzystywane na salę gimnastyczną. Organ podkreślił, iż wnioskodawca stwierdził, że salą tą włada - od 1946 r. - Liceum Ogólnokształcące w C., co potwierdza pismo Burmistrza C. z dnia 10 listopada 2010 r., nr [...]. Organ przywołał przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., wyłączający spod komunalizacji mienie, które spełnia warunki określone w ww. art. 5 ust. 1 tej ustawy, jeżeli służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Pojęcie "służą wykonywaniu zadań publicznych" – zdaniem organu – nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, lecz do charakteru zadań, którego wykonywaniu faktycznie służy określone mienie. W konsekwencji Minister uznał, iż skoro budynek znajdujący się na części działki nr [...] – aktualnie oznaczonej nr [...] – był wykorzystywany jako sala gimnastyczna Liceum Ogólnokształcącego, to część nieruchomości objęta decyzją komunalizacyjną, a aktualnie wyodrębniona geodezyjnie jako działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. służyła wykonywaniu zadań należących do administracji rządowej. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), która weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r. do właściwości organów gminy przeszły, jako zadania własne, z ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania, jedynie zadania związane z kierowaniem działalnością przedszkoli. Pozostałe zadania z zakresu systemu oświaty i wychowania nadal należały do administracji rządowej. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania, państwo zakłada, prowadzi i utrzymuje szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r.) stanowiący, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy oświaty i kultury fizycznej, nie oznacza – zdaniem organu – że określone zadania z tego zakresu nadal nie pozostają zadaniami administracji rządowej. Poza powołanymi przepisami wynika to również jednoznacznie z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, która wprowadza pewien dualizm zadań w zakresie systemu oświaty.
W związku z powyższym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji w części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się zaś do uwagi Gminy C. w przedmiocie braku przymiotu strony postępowania przez Powiat [...], Minister uznał go za niezasadny. Zdaniem Ministra stroną podstępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny Powiatu [...] wynika z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm.). Stosownie do art. 48 ust. 1 tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. powiaty przejęły m.in. publiczne szkoły podstawowe specjalne, szkoły ponadpodstawowe, szkoły sportowe i mistrzostwa sportowego. Mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 60 ust. 1). Nabycie mienia, o którym mowa wyżej, stwierdza wojewoda w drodze decyzji (art. 60 ust. 3). Przekazanie powiatom mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, innego niż wyżej wskazane, a służącego do wykonania zadań powiatu, może nastąpić, na wniosek zarządu powiatu, w drodze decyzji wojewody (art. 64). W związku z powyższym Minister uznał, że Powiat [...] posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu, gdyż jego wynik będzie miał wpływ na możliwość realizacji uprawnień wynikających z ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącej, że przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte nie w stosunku do całej działki nr [...], ale do wyodrębnionej z niej w wyniku zmian w ewidencji gruntów działki nr [...], która nie została zbyta przez gminę C. na rzecz osób trzecich (pismo MSWiA z dnia 21 grudnia 2010 r.).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek wniosku Gminy Miejskiej C., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2011 r., podzielając w pełni argumentację w nim zawartą, oraz wskazując, iż decyzja komunalizacyjna nie została wydana w zgodzie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Ponad rozważania z decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Minister wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności ma ten skutek, że decyzja traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania, a więc powstaje skutek prawny z mocą wsteczną. Sprawa komunalizacyjna, w której została wydana przedmiotowa decyzja Wojewody [...], w części w której dotknięta jest wadą nieważności, wraca do tego stadium, w jakim była przed wydaniem decyzji. Oznacza to, że sprawa stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa części mienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje otwarta i wymaga rozstrzygnięcia przez Wojewodę.
Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., nr [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Gmina Miejska C., reprezentowana przez radcę prawnego [...]. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w należyty sposób postępowania dowodowego w celu stwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r., a także brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy decyzji MSWiA z dnia [...] marca 2011 r.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 k.p.a poprzez jego niezastosowanie w przypadku uznania, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Gmina nie podzieliła stanowiska Ministra, że w sprawie nie zostały przedstawione nowe okoliczności oraz dowody na ich poparcie. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączone zostały bowiem m.in. decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotycząca odmowy wykreślenia budynku dawnego Hotelu [...] z rejestru zabytków oraz wytyczne konserwatorskie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...]. w sprawie sposobu odbudowy Hotelu [...]. Z dokumentów tych wynika – zdaniem skarżącej – uznanie tymczasowego charakteru "[...]" jako sali gimnastycznej i obowiązek odbudowy wraz z przywróceniem pierwotnej funkcji, tj. [...]. Minister ponownie rozpatrując sprawę w ogóle nie odniósł się do tych dokumentów, co stanowi naruszenie art. 107 k.p.a. Wśród zacytowanych wytycznych skarżąca zwróciła uwagę na pkt 6 o treści: "Należy odtworzyć historyczny układ przestrzenno-funkcjonalny wnętrza budynku wg zachowanej inwentaryzacji obiektu z 1950 r. (układ wnętrz dwutraktowy, na piętrze z wewnętrznym korytarzem przelotowym na osi, salę "[...]"- dawną salą [...]). Ze względu na konieczność dostosowania obiektu do obowiązujących wymagań funkcjonalnych i technicznych (np. sanitariaty, zabezpieczenia p.poż.) dopuszcza się wprowadzenie pewnych odstępstw względem ww. inwentaryzacji".
Zdaniem Gminy Miejskiej C. wskazane wyżej okoliczności nie były wzięte pod uwagę przez Ministra w decyzji z dnia [...] marca 2011 r., natomiast w postępowaniu dotyczącym ponownego rozpatrzenia sprawy organ w ogóle nie odniósł się zarówno do argumentów skarżącego, jak i do przedstawionych dowodów. Takie działanie stanowi naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.
W skardze Gmina podniosła ponadto, że Minister rozpatrując sprawę nieważności decyzji Wojewody [...], nie przeprowadził praktycznie żadnego postępowania dowodowego na temat charakteru i sytuacji prawnej i faktycznej przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Podobnie jak w pierwotnym postępowaniu również obecnie Minister w ogóle nie przeanalizował tego, że spalony w 2008 roku budynek z II połowy XIX wieku był częścią kompleksu pod nazwą Hotel [...], a konkretnie jego częścią, tj. salą [...] nazywaną "Salą [...]". Pozostałe części kompleksu to hotel oraz restauracja. Cały kompleks stanowił wzajemnie uzupełniającą się całość. Począwszy od 1946 r. budynek ten był wykorzystywany dla potrzeb Liceum Ogólnokształcącego, jako sala gimnastyczna. Skarżąca zaznaczyła, że nie była to zasadnicza funkcja tego budynku. Przejęcie budynku na salę gimnastyczną miało bowiem jedynie charakter tymczasowy, pomimo tego, że budynek pełnił tę rolę przez kilkadziesiąt lat. Zasadnicza jego funkcja nie uległa jednak zmianie. Budynek nie spełniał jakichkolwiek wymogów technicznych dla sali gimnastycznej. Zajęcia sportowe dla uczniów Liceum Ogólnokształcącego odbywały się wyłącznie z uwagi na rozmiary dawnej sali [...], a także z uwagi na fakt, że Liceum Ogólnokształcące nie dysponowało salą gimnastyczną. Z tego względu, pomimo długiego okresu użytkowania sali przez liceum nie można uznać, że budynek był niezbędny dla realizacji zadań Skarbu Państwa, a następnie Powiatu [...], związanych z oświatą na poziomie szkoły średniej. Budynek nigdy nie utracił charakteru zabytkowego. Co więcej, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1987 r. został wpisany do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...] (obecnie [...]) i podlega ochronie prawnej na mocy art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Gmina podkreśliła, że organ nadzorczy nie uzasadnił swojego stanowiska w sprawie przedstawionego przez skarżącego argumentu nieodwracalności skutków prawnych pożaru, który zniszczył "Salę [...]" co powoduje, że nie jest możliwy powrót do poprzedniego stanu.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Gmina Miejska C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.
Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organu administracji publicznej zapadłej w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r., nr [...] pod kątem przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. W tym miejscu Sąd zauważa, iż stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste.
W sprawie niniejszej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, iż przepisem materialnym, którego rażącego naruszenia dopuścił się Wojewoda [...] jest przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Przepis ten stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z kolei przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowi, że wyłączeniu spod komunalizacji podlega mienie ogólnonarodowe (określone w art. 5 ust. 1-3 ww. ustawy), jeżeli służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. W ocenie organu, część nieruchomości objęta decyzją komunalizacyjną, a aktualnie wyodrębniona geodezyjnie jako działka nr [...], w dniu 27 maja 1990 r., służyła wykonywaniu zadań należących do administracji rządowej, tj. zadań z zakresu systemu oświaty i wychowania, tym samym była wyłączona spod komunalizacji na podstawie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy.
Z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż działka nr [...], stanowiąca na dzień 27 maja 1990 r. część działki nr [...] była i jest zabudowana budynkiem stanowiącym część kompleksu dawnego Hotelu [...]. Budynek dawnego hotelu został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1987 r. W budynku tym mieści się dawna sala [...], zwaną "Salą [...]", wykorzystywana przez Liceum Ogólnokształcące w C. - na dzień 27 maja 1990 r. - jako sala gimnastyczna. Salą tą Liceum włada od 1946 r., potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Okoliczność ta nie jest również kwestionowana przez stronę skarżącą. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Ministra skarżąca wskazała, iż przejęcie budynku na salę gimnastyczną miało jedynie charakter tymczasowy pomimo tego, że budynek pełnił tę rolę przez kilkadziesiąt lat. Zasadnicza jego funkcja nie uległa jednak zmianie. Budynek nie spełniał jakichkolwiek wymogów technicznych dla sali gimnastycznej. Zajęcia sportowe dla uczniów Liceum Ogólnokształcącego odbywały się wyłącznie z uwagi na rozmiary dawnej sali [...], a także z uwagi na fakt, że Liceum Ogólnokształcące nie dysponowało salą gimnastyczną. Z tego względu, pomimo długiego okresu użytkowania sali przez liceum nie można uznać, że budynek był niezbędny dla realizacji zadań Skarbu Państwa, a następnie Powiatu [...], związanych z oświatą na poziomie szkoły średniej. Budynek nigdy nie utracił charakteru zabytkowego.
Nie kwestionując powyższych uwag odnośnie braku wymogów technicznych sali [...], które powinna spełniać jako sala gimnastyczna oraz charakteru zabytkowego budynku, w którym sala ta mieściła się, Sąd zauważa, że dla oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej ma znaczenie wykazanie czy mienie (aktualnie działka nr [...], zabudowana budynkiem) faktycznie służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, negatywna przesłanka komunalizacji określona w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. została spełniona.
Zgodnie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze. zm.), która weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r., do właściwości organów gminy przeszły, jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, m.in. z ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160 ze zm.). Były to jedynie zadania związane z kierowaniem działalnością przedszkoli, ich zakładaniem, zapewnianiem im lokali i wyposażenia w pomoce naukowe, narzędzia, meble i sprzęt oraz potrzebne środki finansowe i materialne, zapewnianiem warunków mieszkaniowych i świadczeń nauczycielom i innym pracownikom zatrudnionym w przedszkolach (art. 38 ust. 1). Pozostałe zadania z zakresu systemu oświaty i wychowania nadal należały do administracji rządowej. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca z 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania, państwo zakłada, prowadzi i utrzymuje szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze. Jak wskazał Minister, przepis art. 7 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r.) stanowiący, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy oświaty, w tym szkół podstawowych, przedszkoli i innych placówek oświatowo-wychowawczych (pkt 8) oraz sprawy kultury fizycznej, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych (pkt 10) - nie oznacza, że określone zadania z zakresu systemu oświaty i wychowania (w tym przypadku udostępnianie mienia na cele sali gimnastycznej dla liceum ogólnokształcącego), nadal nie pozostają zadaniami administracji rządowej.
Ponadto wskazać należy, że zadania Ministra Edukacji Narodowej według stanu prawnego na dzień komunalizacji, skonkretyzowane w ustawie z dnia 23 października 1987 r. o utworzeniu urzędu Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 33, poz. 178) zostały określone dość szeroko i obejmowały m.in. prognozowanie i planowanie rozwoju oświaty i szkolnictwa wyższego, szkół wszystkich szczebli, placówek oświatowych i dokształcania dorosłych oraz upowszechniania nauczania na poziomie średnim, w tym także rzeczowych i finansowych środków niezbędnych do działalności tych jednostek; współdziałanie z właściwymi organami i organizacjami w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkolnictwa (art. 2 pkt 1 a i e). W świetle tak rozumianych zadań w zakresie szkolnictwa średniego, w ocenie Sądu, sporne mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych, gdyż wykorzystywane było jako sala gimnastyczna przez Liceum Ogólnokształcące w C., i na dzień komunalizacji to faktyczne wykorzystywanie sali [...] na salę gimnastyczną nie jest przez stronę skarżącą kwestionowane. Tym samym uzasadniało to wyłączenie spornej działki z komunalizacji ex lege na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Zarzut podnoszony przez stronę skarżącą, iż sala [...] miała być tylko tymczasowo wykorzystywana jako sala gimnastyczna nie ma znaczenia w sprawie, gdyż de facto sala ta była wykorzystywana przez Liceum Ogólnokształcące przez lat kilkadziesiąt, w tym co istotne w sprawie - na dzień 27 maja 1990 r. Ponadto ta okoliczność nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana.
Również nie mają znaczenia w sprawie okoliczności podnoszone przez skarżącą, a dotyczące decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w kwestii odmowy wykreślenia budynku dawnego Hotelu [...] jak również wytyczne konserwatorskie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] w sprawie sposobu odbudowy Hotelu [...]. Dla wyłączenia z komunalizacji nie jest istotny bowiem stan prawny mienia w chwili obecnej, ale stan faktyczny na dzień komunalizacji, w szczególności odnoszący się do charakteru zadań, którym to mienie służyło.
Tym samym, nie jest trafny także zarzut skarżącego, że organ nie przeanalizował tego, że spalony w 2008 r. budynek II połowy XIX był częścią kompleksu pod nazwą Hotel [...], a konkretnie jego częścią - salą [...] nazywaną "Salą [...]". Pozostałe części to hotel i restauracja, a cały kompleks stanowi wzajemnie uzupełniającą się całość. Obowiązkiem organu, tak jak wskazał Sąd wyżej, było bowiem ustalenie stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r.
Odnośnie zarzutu Gminy C., iż organ powinien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], z uwagi na nieodwracalne skutki prawne gdyż sala gimnastyczna uległa spaleniu podczas pożaru w 2008 r. – Sąd aprobuje rozstrzygnięcie Ministra w przedmiotowej kwestii. Organ stwierdził bowiem, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wszczęte do wyodrębnionej ewidencyjnie działki nr [...], która nie została zbyta przez Gminę C. na rzecz osób trzecich. W konsekwencji uwagi skarżącej, zmierzające do powiązania pożaru budynku w 2008 r. z nieodwracalnymi skutkami decyzji komunalizacyjnej są niezrozumiałe.
Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło