II SA/Wa 2081/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Raportem z dnia [...] maja 2011 r. skarżąca D. S. wniosła o zwolnienie jej ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) z powodów osobistych. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 45 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 pkt 2 lit. a i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. Nr 91, poz. 814) oraz § 2 ust. 5, 6 i § 8 ust. 1 – 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148 ze zm.), z dniem [...] czerwca 2011 r. zwolnił [...] D. S. ze służby stałej w Straży Granicznej Placówka SG [...] w S. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 45 ust. 3 ustawy i na fakt, że skarżąca właśnie z tym dniem wniosła o zwolnienie jej ze służby. W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej skarżąca powołała się na opisany powyżej stan prawny i faktyczny i podała, że po długotrwałym zwolnieniu lekarskim Rejonowa Komisja Lekarska z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] w dniu [...] marca 2011 r. orzekła w stosunku do niej zdolność do służby w Straży Granicznej z ograniczeniem kat. "C" na okres 6 miesięcy. Dalej podniosła, że w dniu [...] marca 2011 r. wznowiła służbę, lecz w dniu [...] maja 2011 r. wystąpiły u niej ponownie problemy zdrowotne i w związku z powyższym zwraca się o skierowanie, w trybie art. 44 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, do komisji lekarskiej. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby stałej w Straży Granicznej oraz ustalił nową datę na dzień [...] lipca 2011 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu – wskazując na powyższy stan faktyczny i argumentację organu pierwszej instancji – stwierdził, że zwolnienie skarżącej ze służby nastąpiło wyraźnie zgodnie z oświadczeniem jej woli. Stąd też – co wynika z przepisów Kodeksu cywilnego – oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła, zaś uchylenie się od skutków prawnych takiego oświadczenia dopuszczalne jest tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli określona w art. 82 – 88 k.c. Natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów, iż złożone w dniu [...] maja 2011 r. oświadczenie woli, zawierające wniosek o rozwiązanie z nią stosunku służbowego, można było uznać za nieważne z przyczyn wymienionych we wskazanych wyżej przepisach i do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie podjęła działań mających na celu próbę cofnięcia oświadczenia woli. Reasumując, w odwołaniu nie podniesiono jakichkolwiek faktów bądź okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę zaskarżonego rozkazu, zaś schorzenia skarżącej były powodem ustalenia ograniczonej zdolności do służby na okres 6 miesięcy i zatem założyć należy, że jej stan zdrowia umożliwiał podejmowanie świadomych decyzji, a zwolnienie ze służby na jej prośbę nie koliduje z wydaniem orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca D. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 82 - 88 k.c. i art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej przez jego niezastosowanie oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i w tej sytuacji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołała się na opisany powyżej stan faktyczny i podała, że uchyliła się – wbrew twierdzeniom organu – od skutków oświadczenia woli w odwołaniu od rozkazu organu pierwszej instancji. Ponadto, Rejonowa Komisja Lekarska z siedzibą w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] po przeprowadzeniu badań w dniu [...] lipca 2011 r. orzekła o jej całkowitej niezdolności do służby w Straży Granicznej, nadając kategorię zdrowia "D" i zdiagnozowane u niej schorzenia pozostają w związku ze służbą. Jednakże komisja naruszyła przepisy wspomnianego już wyżej rozporządzenia, bowiem nie wydała orzeczenia niezwłocznie po przeprowadzonym badaniu. W tej sytuacji zwolnienie jej ze służby na wniosek było przedwczesne i winno nastąpić na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżąca nie wskazuje na żadną z wad oświadczenia woli określoną w art. 82 – 88 k.c., a jedynie na wolę wycofania oświadczenia zawartego w raporcie. Tymczasem zgodnie z art. 61 k.c. oświadczenie woli można skutecznie wycofać tylko w przypadku, jeżeli dotrze do adresata wcześniej lub jednocześnie ze złożonym oświadczeniem, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Powyższe oznacza, że w przypadku zgłoszenia przez funkcjonariusza wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia, nie później niż w terminie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Rozwiązanie takie ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa funkcjonariusza do wystąpienia ze służby. Innymi słowy mówiąc, funkcjonariusz ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, a organ obowiązany jest wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu go ze służby. Decyzja zwalniająca ze służby w Straży Granicznej zawiera jako jeden z istotnych elementów decyzji administracyjnej, wskazanej w art. 107 § 1 kpa, podstawę prawną rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca D. S. w dniu [...] maja 2011 r. złożyła stosowny raport o zwolnieniu jej ze służby z dniem [...] czerwca 2011 r., stąd też Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] zobligowany był do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Straży Granicznej, przy czym podstawą takiego rozstrzygnięcia mógł być wyłącznie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Ponadto zauważyć należy, że występując o rozwiązanie z nią stosunku służbowego, skarżąca złożyła oświadczenie woli skierowane do określonego adresata, to jest do przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Ustawa o Straży Granicznej i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnych stosunkach służbowych i dlatego też należy się zgodzić ze stanowiskiem organu, że żądanie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej jest oświadczeniem woli w rozumieniu zasad Kodeksu cywilnego, zaś zgodnie z treścią art. 61 kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Natomiast uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82-88 kc. Analizując rozpoznawaną sprawę stwierdzić należy, że żadna z wymienionych w tych przepisach okoliczności nie zaistniała. Odwołanie skarżącej, w którym wyraziła wolę skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 45 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, może być uznane za próbę cofnięcia uprzednio wyrażonego w raporcie z dnia [...] maja 2011 r. oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby. Jednak zważywszy na to, że w dniu [...] maja 2011 r. doszło do wydania decyzji o zwolnieniu jej ze służby w Straży Granicznej, to niewątpliwie, w świetle powyższych rozważań, cofnięcie owego oświadczenia woli nie zostało dokonane w sposób skuteczny. Jak już wyżej wskazano, decydująca przy ocenie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli jest chwila, w której to oświadczenie woli dotarło do adresata. Skoro odwołanie oświadczenia nie dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej, zaś organ nie wyraził zgody na cofnięcie takiego oświadczenia, to nie można uznać, że doszło do jego skutecznego cofnięcia. Z przedstawionych rozważań wynika, że o ile wniosek o zwolnienie ze służby nie jest obarczony wadami oświadczenia woli wskazanymi w Kodeksie cywilnym oraz nie został w skuteczny sposób cofnięty, co wykazano wyżej, to organ zobowiązany jest wydać decyzję o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej. Do kompetencji organu nie należy badanie motywacji wnioskodawcy i jego ewentualnych przyszłych zamiarów. Raport z dnia [...] maja 2011 r. został sformułowany w sposób kategoryczny i prawidłowo zatem organy zastosowały w sprawie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, wydając decyzję o zwolnieniu D. S. ze służby w Straży Granicznej. Na marginesie można dodać, że orzeczenie Komisji Lekarskiej o uznaniu skarżącej za całkowicie niezdolną do służby w Straży Granicznej, choć i tak nie miałoby to znaczenia w sprawie niniejszej, zostało wydane po wydaniu decyzji przez organ II instancji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.