IV SA/Wa 1932/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-15

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje nacjonalizacyjne dotyczące przedsiębiorstwa T. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia ich nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje nacjonalizacyjne dotyczące przedsiębiorstwa T. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przedsiębiorstwo nie spełniało kryterium zatrudnienia określonego w ustawie nacjonalizacyjnej. Ponadto, decyzje te nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności.
Stan faktyczny
Spółka T. S.A. w T. zaskarżyła decyzję Ministra Gospodarki z 2011 r. stwierdzającą nieważność orzeczeń nacjonalizacyjnych z 1948 i 1978 r. dotyczących przejęcia przedsiębiorstwa T. na własność Państwa. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, w tym brak udziału w postępowaniu i błędne ustalenie zdolności zatrudnienia. Minister utrzymał decyzję w mocy, a WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę T. S.A. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. S.A. w T. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...]września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Minister Gospodarki po rozpatrzeniu wniosku spółki T. S.A. w T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., po rozpatrzeniu wniosku J. i F. R., stwierdził nieważność orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. T. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. T. w T. W uzasadnieniu ww. decyzji Minister stwierdził, że decyzje nacjonalizujące przedsiębiorstwo T. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Jak bowiem ustalono na podstawie całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, rzeczywista zdolność zatrudnienia na jedną zmianę pracowników przy produkcji w dniu 5 lutego 1946r. w przedmiotowym przedsiębiorstwie nie przekraczała kryterium upaństwowienia, określonego w ustawie nacjonalizacyjnej, tj. 50 pracowników na jedną zmianę. W dniu [...] lutego 2009 r. spółka T. S.A. w T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że orzeczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podniesiono, że Minister Gospodarki, podejmując przedmiotową decyzję oparł się na opinii biegłego [...] W. T. z dnia [...] września 2007 r., która nie została doręczona ani skarżącemu, ani pełnomocnikowi skarżącego. Poza tym skarżący nie został powiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego, ani pouczony o przysługujących mu uprawnieniach procesowych. Jako drugi zarzut wskazano okoliczność iż biegły, przy ustalaniu rzeczywistej zdolności zatrudnienia na jedną zmianę, pominął pracowników transportu zewnętrznego oraz pracowników administracji. Decyzją z dnia [...] września 2009 r., po dokonaniu ponownej analizy materiału dowodowego, w kontekście zarzutów, zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2009 r. Na powyższą decyzję z dnia [...] września 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło T. S.A. w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1841/09, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2009 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa), albowiem w obecnym stanie prawnym właściwym do prowadzenia sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "T." jest Minister Środowiska. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. i F. R. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 536/10, po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonym wyroku, brak było podstaw do uznania, że ministrem właściwym do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego jest Minister Środowiska. W konsekwencji sprawa została ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 657/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S.A. w T. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, Minister Gospodarki rozpoznając w trybie art. 127 § 3 Kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszył art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 Kpa przez wydanie zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę nie dotyczy wyłącznie piastuna funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa w postępowaniu w trybie art. 127 § 3 Kpa. Ponownie rozpoznając sprawę Minister utrzymał w mocy decyzję własną. Podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania, wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 657/11. W szczegółowym uzasadnieniu Minister rozważył wszelkie okoliczności sprawy i uznał, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. T. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. T. w T. Skargę na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2011 r. wniosło T. S.A. w T., zarzucając jej naruszenie: - art. 156 §2 i art. 158 § 2 Kpa, poprzez nieuprawnione stwierdzenie nieważności orzeczeń jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa zamiast uznania, iż nastąpiły nieodwracalne skutki prawne ich wydania i w konsekwencji wydanie decyzji stwierdzającej wydanie kwestionowanych orzeczeń z naruszeniem prawa, na co wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy, - art. 7 Kpa poprzez nierówne traktowanie stron postępowania i pominięcie słusznego interesu skarżącej spółki będącej nabywcą znacjonalizowanego mienia w dobrzej wierze, - art. 77 § 1 Kpa poprzez niewypełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, - art. 80 Kpa poprzez jednostronną i tendencyjną ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie dowodów przedstawianych przez skarżącego na okoliczność nieodwracalności zmian w stanie prawnym znacjonalizowanego mienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga musiała zostać oddalona. Sąd podzielił rozważania organów co do zaistnienia przesłanek nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. T. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. T. w T. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Minister oparł się na materiale dowodowym w postaci odpisu zupełnego księgi wieczystej Kw [...], wyciągu hipotecznego Sądu Powiatowego w T. z akt gruntowych T. k. [...], zaświadczenia z dnia [...] listopada 1959 r. Rejonu Przemysłu Leśnego w T., karty statystycznej Starosty Powiatowego w T. z 1938 r. Minister ustalił, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) - dalej ustawa nacjonalizacyjna, tj. 5 lutego 1946 r., przedsiębiorstwo pn. T. wraz z nieruchomością na której ono funkcjonowało, stanowiło własność F. P. Mocą zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w B. z dnia [...] października 1946 r. omawiane przedsiębiorstwo zostało umieszczone w szóstym wykazie przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa na zasadzie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej. Zarządzenie to, wraz z ww. wykazem, zostało ogłoszone w [...] Dzienniku Wojewódzkim Nr [...], poz. [...] z dnia [...] października 1946 r. Organ trafnie zauważył, że datą wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa wykazu przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa. Postępowanie w sprawie nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa zostało wszczęte przed dniem 31 marca 1947 r., a więc zgodnie z wymaganiem prawnym określonym w art. 3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej (w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 72, poz. 394). Analizując materiał dowodowy sprawy organ ustalił, że Wojewódzka Komisja ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w B., w dniu [...] maja 1947 r. postanowiła przedstawić właściwemu Ministrowi wniosek o wydanie orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa F. P. Postanowienie to zostało zatwierdzone postanowieniem Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W. z dnia [...] lutego 1948 r. z uwagi na stan zatrudnienia w trzytraktowym tartaku, uzasadniający zatwierdzenie orzeczenia o upaństwowieniu. W dniu [...] kwietnia 1948 r. Minister Leśnictwa wydał orzeczenie nr [...], na mocy którego przejęto na własność Państwa m.in. przedmiotowe przedsiębiorstwo. Podstawę stanowiły art. 3 ust. 1, lit. B ust. 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej oraz § 65 ust. 1 i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa. Następnie, orzeczeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r., stosownie do przepisów § 75 a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. ustalono, że składniki majątkowe, objęte protokołem zdawczo - odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] listopada 1949 r., stanowią część składową przedsiębiorstwa pn. T. i przechodzą na własność Państwa. Z uwagi na prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1948 r., Minister za konieczne uznał ustalenie zaistnienia kryteriów upaństwowienia w.w. przedsiębiorstwa, wskazanych w przepisach ustawy nacjonalizacyjnej. Trafne są w tym zakresie ustalenia, że dyspozycja art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej przewiduje, iż przechodzą na własność Państwa przedsiębiorstwa przemysłowe, które nie zostały wymienione pod lit. A, zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Ponieważ charakter prowadzonej działalności przez ww. przedsiębiorstwo nie został ujęty w katalogu przedsiębiorstw wymienionych pod lit. A wskazanego powyżej art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej, Minister rozważał zdolność zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę więcej, niż 50 pracowników. Sąd podziela stanowisko Ministra, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo- administracyjnym należy brać pod uwagę okoliczności prawne i faktyczne z daty wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. z dnia 5 lutego 1946 r. (art. 11 ustawy). Trafnie też jako założenie Minister przyjął, że przez "zdolność zatrudnienia", o której stanowi art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej, należy rozumieć "rzeczywistą zdolność zatrudnienia" w danym przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946 r., przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego, znajdującego się na jego wyposażeniu w tej dacie. Na podstawie art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej, kryterium upaństwowienia przedsiębiorstw stanowiła rzeczywista zdolność zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę, we wskazanej dacie, przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego, znajdującego się na wyposażeniu tego przedsiębiorstwa, nie zaś faktyczne zatrudnienie. Do zdolności zatrudnienia na jedna zmianę- z przyczyn treści omawianego w tym miejscu przepisu, zawierającego zwrot "przy produkcji" nie wlicza się pracowników administracji ani transportu zewnętrznego. Minister w toku postępowania wyjaśniającego pozyskał obszerny materiał dowodowy w postaci kart statystycznych Starosty Powiatowego w T. z lat 1930 - 1938, gdzie wskazano stan zatrudnienia, który w tym okresie kształtował się na poziomie od 10 do 50 pracowników; pisma z dnia [...] lutego 1948 r. adwokata S. H., pełnomocnika F. P., skierowanego do Zespołu Odwoławczego Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W., w którym znajduje się informacja, że "nigdy nie pracowało w tartaku więcej niż 42 pracowników na jedną zmianę"; protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] listopada 1948 r. z przejęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa, w którym podano stan zatrudnienia pracowników fizycznych i umysłowych -132 pracowników; postanowienia Głównej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw z dnia [...] lutego 1948 r.; pisma F. P. z dnia [...] grudnia 1946 r., w którym podnosi on, że ilość pracowników, którą przedmiotowy tartak zdolny jest zatrudnić nie przekracza 40-45 pracowników oraz stwierdza, że w "czasie największego nawału pracy, w czasie okupacji zatrudniał jedynie 36 robotników w tartaku"; pisma adwokata S. H. w którym podnosi on, że przy racjonalnym wykorzystaniu pracowników ilość zatrudnionych w żadnej mierze nie przekraczałaby 50 pracowników na jedną zmianę oraz, w którym znajduje się wzmianka o zeznaniu kierownika tartaku przed Wojewódzką Komisją d.s. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w B., iż zatrudniał 78 ludzi. Oceniając stan faktyczny sprawy Minister powołał się również na opinię z dnia [...] września 2007 r. [...] W. T. - rzeczoznawcy dyplomowanego Stowarzyszenia [...]. Przedmiotem tej opinii, obok określenia charakteru przedsiębiorstwa było również ustalenie rzeczywistej zdolności zatrudnienia na jedną zmianę w tym przedsiębiorstwie, w dacie 5 lutego 1946 r. Biegły najpierw ustalił rzeczywisty stan maszyn i urządzeń, w jakie wyposażone było przedsiębiorstwo pn. T., a następnie na tej podstawie ustalił, że rzeczywista zdolność zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie, w dniu 5 lutego 1946 r. wynosiła 48 pracowników na jedną zmianę roboczą Biegły wskazał przy tym, że 24 pracowników na jedną zmianę można było zatrudnić przy obsłudze traków i przecinarek /przy każdym traku 8 pracowników/, 10 pracowników - w transporcie wewnętrznym, obsłudze składów i suszarni, 8 pracowników - przy pracach stolarskich, 4 pracowników - przy obsłudze urządzeń energetycznych, instalacji wodnych i przewodowych, kierownik techniczny i technik - pracowników. Obliczenie zdolności zatrudnienia w oparciu o rzeczywisty stan maszyn i urządzeń zostało dodatkowo sprawdzone metodą wskaźnikową - wskaźnikiem powierzchni przemysłowej, co dało wynik zbliżony - 47 pracowników na jedną zmianę. Oceniając zatem zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał je za gołosłowne. Ustalenia Ministra, oparte na opinii biegłego, potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości, że brak było podstaw do znacjonalizowania przedmiotowego przedsiębiorstwa ze względu na zbyt małą ilość pracowników zatrudnionych przy produkcji na jedną zmianę. Sąd podziela stanowisko Ministra, iż organ wydający decyzję nacjonalizacyjną błędnie ustalił, że przedsiębiorstwo spełniło kryterium upaństwowienia, wskazane w ustawie nacjonalizacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd za trafne uznał wnioski Ministra Gospodarki, (będące następstwem oceny zgromadzonych w sprawie dowodów), iż zaszły przesłanki uznania, że orzeczenie nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. T. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa - art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej. Zdaniem Sądu rację ma Minister stwierdziwszy, że do wadliwie upaństwowionego przedsiębiorstwa nie można było stosować § 75 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, który stanowił podstawę prawną wydania orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. T. w T. Orzeczenie to również zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie, że wymienione decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa implikują konieczność oceny, jakie skutki prawne decyzje te wywołały. Stosownie do art. 156 § 2 Kpa, nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołały one nieodwracalne skutki prawne. Oceniając zagadnienie odwracaIności skutków prawnych decyzji Minister powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wielokrotnie wyrażony został pogląd, że nieodwracalność skutków prawnych występuje zwłaszcza wówczas, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do jego zachowania, albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Z wywołaniem przez decyzje nieodwracalnych skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy wykonanie decyzji spowodowało powstanie takiego stanu prawnego, że nie jest już możliwy powrót do stanu pierwotnego sprzed wykonania decyzji. Zdaniem Sądu Minister trafnie ocenił, że w sprawie nie mamy do czynienia z wywołaniem nieodwracalnych skutków prawnych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi należy podkreślić- wbrew twierdzeniom skargi- że Minister przeanalizował losy poszczególnych działek o nr [...], zapisanych w rejestrze gruntów jednostki ewidencyjnej i obrębu - miasto T. pod poz. rej [...]. Parcela nr [...] mimo iż została wymieniona w ww. decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r., już wówczas stanowiła własność Skarbu Państwa, gdyż została sprzedana Skarbowi Państwa przez M. P., na podstawie umowy z dnia [...] lutego 1973 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego /nr rep. [...]. A zatem ta parcela nie została znacjonalizowana wraz z ww. przedsiębiorstwem. Natomiast parcela nr [...] stanowiła przed nacjonalizacją rzekę K. - rów publiczny i jak wynika z akt sprawy nigdy nie była własnością F. P. Decyzją z dnia [...] października 1993 r., znak: [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez T. w T., w trybie art. 2 ust. 1, 2, 3, 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności posadowionych na nim budynków, położonych w T., w tym działki nr [...] o powierzchni 3.9966 ha. Jak wynika z opisu użytkowanych nieruchomości, zawartego we wniosku T. w T., po przeprowadzonej kontroli gruntu powierzchnia gruntu wynosi 3,9966 ha i została oznaczona działką nr [...] po połączeniu działek nr [...]. W aktach sprawy znajduje się także akt notarialny sporządzony w dniu [...] grudnia 1995r., rep A Nr [...], stanowiący akt przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego T. w spółkę akcyjną – T. S.A. w T. A zatem zasadnie Minister uznał, że nowo powstała spółka akcyjna stała się użytkownikiem wieczystym nieruchomości, wymienionych w decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień nadesłanych przez Starostwo Powiatowe w T., znacjonalizowana nieruchomość obejmowała parcele, które "w ramach prac geodezyjnych były łączone, a następnie dzielone i obecnie z przejętego terenu, własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym T. S.A. w T. pozostają parcele nr [...] o łącznej powierzchni 4,1570 ha". W piśmie Starostwa Powiatowego podniesiono również, że część znacjonalizowanej nieruchomości stanowi obecnie własność J. i F. R. Minister dokonał porównania mapy z okresu nacjonalizacji, na której widoczny jest znacjonalizowany teren, z aktualną mapą i uznał, że wynika z niego, iż w skład znacjonalizowanego terenu wchodzi również parcela nr [...] o powierzchni 0,1260 ha, której użytkowanie wieczyste zostało zbyte przez ww. spółkę na rzecz F. i J. R. aktem notarialnym z dnia [...] października 1996 r. Sąd orzekający w składzie niniejszym akceptuje powołane przez Ministra poglądy, wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że sam fakt, iż nieruchomość nabyta przez Państwo na podstawie decyzji nacjonalizacyjnej została następnie skomunalizowana lub uwłaszczona na podstawie decyzji administracyjnej, nie może przesądzać o tym, że decyzja nacjonalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skutkiem prawnym nacjonalizacji było przede wszystkim odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi i przejście własności na Państwo. Zatem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji problem sprowadza się do oceny tego właśnie skutku. W niniejszej sprawie Minister trafnie odróżnił skutki prawne wywołane ww. deklaratoryjną decyzją Wojewody [...], od skutków prawnych wywołanych decyzjami nacjonalizacyjnymi (w odniesieniu do działek nr [...]). Trafne jest zastrzeżenie, że przedmiotem postępowania są właśnie ww. decyzje nacjonalizacyjne, a nie późniejsza decyzja Wojewody [...]. Minister zasadnie zaznaczył, że decyzja Wojewody [...] również może być oceniana pod kątem swej legalności i wywołanych przez nią skutków, lecz w innym postępowaniu przed właściwym organem. Ponieważ zmiana użytkownika wieczystego, będąca konsekwencją przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną T. S.A. w T., była następstwem ww. decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., to nie organ orzekający w niniejszej sprawie, jest właściwy do oceny tego zdarzenia prawnego w świetle art. 156 § 2 Kpa. Oceny tej powinien dokonać organ właściwy do oceny legalności oraz skutków wydania ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. Usprawiedliwiona jest zatem ocena Ministra Gospodarki, że decyzje nacjonalizacyjne, w zakresie nieruchomości położonej w T., stanowiącej działki nr [...], nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że trafne są ustalenia Ministra Gospodarki w zakresie zaistnienia przyczyn stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. T. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] listopada 1978 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa pn. T. w T., Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło