II SA/Wa 770/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w B., działając na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej: kpa, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] zwolnił S. J. ze służby w Izbie Celnej w B.: Urząd Celny w B. z dniem doręczenia przedmiotowej decyzji. Pismem z dnia 02 grudnia 2010 r. S. J. wniósł do Szefa Służby Celnej odwołanie od ww. decyzji. Szef Służby Celnej, po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. zwolnił S. J. ze służby w Izbie Celnej w B. Urząd Celny w B. z dniem doręczenia ww. decyzji, tj. z dniem 08 lutego 2010 r. Szef Służby Celnej po rozpoznania odwołania ww. od przedmiotowej decyzji, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 15 października 2010 r. funkcjonariusz wniósł o zawieszenie postępowania o zwolnieniu ze służby lecz Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, a Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał przedmiotowe postanowienie w mocy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 105 pkt 10 i art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, zwolnił S. J. ze służby w Izbie Celnej w B. Urząd Celny w B. z dniem doręczenia decyzji, tj. 22 listopada 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, że wymieniony został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych w związku z prowadzeniem przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego w sprawie o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. na okres 3 miesięcy, który to okres zawieszenia został następnie przedłużony decyzją z dnia [...] września 2008 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego upłynął, a prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia nadal pozostawało w toku. Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, że zastosowanie wobec odwołującego art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nastąpiło z uwagi na negatywne konsekwencje dla Służby Celnej długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, co wiązało się z niepełnieniem służby, a dalsze przedłużanie tego okresu powodowało zajmowanie etatu mogącego być efektywnie wykorzystanym przez nowo zatrudnionych funkcjonariuszy celnych. Dodatkowo zwrócono uwagę na aspekt finansowy związany ze sprawą zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariuszy celnych, tj. na konieczność wypłaty funkcjonariuszom 50% uposażenia w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w sprawie zaistniała przesłanka wymagana przepisem art. 105 pkt 10 ww. ustawy, stanowiącym podstawę prawną decyzji o zwolnieniu. Przyczyną zawieszenia odwołującego w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego było wszczęcie przeciwko wymienionemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 258 § 1 kk, art. 228 § 3 kk w zbiegu z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 65 § 1 oraz art. 56 § 2 kks w zbiegu z art. 87 § 3 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 5 i art. 6 § 2 kks. Pismem z dnia 04 października 2010 r. Prokuratura Apelacyjna w L. poinformowała o trwającym nadal przeciwko stronie śledztwie. Tym samym przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała, w związku z czym druga przesłanka wymagana przepisem art. 105 pkt 10 została spełniona. W ocenie organu odwoławczego, skarżona decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w B. Organ I instancji wyjaśnił odwołującemu wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby, rozważył zarówno interes społeczny oraz słuszny interes strony, jednak mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce, podjął działania o zwolnieniu strony ze służby. Szef Służby Celnej zwrócił dodatkowo uwagę, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej, co gwarantuje mu art. 109 ustawy o Służbie Celnej. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. uznał, że została ona wydana zgodnie z prawem, pozbawiona jest ona cech dowolności, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego. Pismem z dnia 05 marca 2011 r. S. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r., wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 7 kpa, przez niewłaściwe zastosowanie i przekroczenie ram uznania administracyjnego; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 72, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonych przez skarżącego dowodów oraz zaniechanie obowiązku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu. W ocenie skarżącego organy nie rozważyły wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy, naruszając tym samym dyspozycję art. 105 pkt 10 ww. ustawy, co uzasadnia konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej decyzja o zwolnieniu ze służby nie może być oparta wyłącznie o jedną przesłankę, jaką jest fakt zawieszenia w obowiązkach służbowych powyżej 12 miesięcy. S. J. zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej niepodjęcie żadnych kroków, aby sprawdzić, czy stawiane mu zarzuty prokuratorskiej są choćby uprawdopodobnione. Zaznaczył, że opieszałość postępowania przygotowawczego prokuratury jest faktem niezależnym od niego. W ocenie skarżącego nieprawdziwym jest twierdzenie skarżonego, jakoby organ wydając decyzję prawidłowo wyważył interes społeczny i słuszny interes strony. Organ nie przeprowadził również dowodu z zeznań świadka S. S. na okoliczność prawidłowości sposobu postępowania wobec funkcjonariuszy zawieszonych w pełnieniu "służby", jak również w żaden sposób się do tego wniosku dowodowego nie odniósł. Również wniosek o zasięgnięcie opinii związków zawodowych działających w ramach służby celnej nie został przez organ uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, przesłanki te zostały spełnione, a orzekające w sprawie organy prowadząc postępowanie nie uchybiły treści art. 7, art. 10 § 1, art. 72, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1 kpa, ani też art. 105 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej. W rozpoznawanej sprawie okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, zgodnie z decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r., rozpoczął się od dnia 03 czerwca 2008 r. Kolejną decyzją tego organu z dnia [...] września 2008 r. okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego. W konsekwencji w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, łączny okres zawieszenia wyniósł ponad 12 miesięcy. W dalszym ciągu trwała też przyczyna zawieszenia. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, organ jeszcze przed podjęciem decyzji o zwolnieniu ustalił, że śledztwo przeciwko skarżącemu nie zostało zakończone (pismo Prokuratury Apelacyjnej w L. z dnia 04 października 2010 r. z informacją, że śledztwo przeciwko wymienionemu nie zostało zakończone – karta 76 akt administracyjnych). Zaistnienie powyższych przesłanek pozwalało organowi na zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez nieuwzględnienie przez organy Służby Celnej opieszałości w prowadzeniu postępowania karnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Sposób prowadzenia postępowania karnego nie może być przedmiotem oceny organów Służby Celnej. Organy Służby Celnej prowadząc postępowanie w oparciu o przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej ustalają jedynie, czy upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia i czy w dalszym ciągu istnieją przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z akt sprawy wynika, że w obydwu przypadkach istnienie powyższych przesłanek zostało przez organy prawidłowo ustalone. Z tego powodu organy nie mogły również ustalać prawdopodobieństwa skazania funkcjonariusza za zarzucany czyn, ani oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego czy jego niewinności. Wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Celnej w B., zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, ocenił okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W szczególności organ I instancji w sposób bezsporny ustalił, że do czasu wydania kwestionowanej decyzji nie ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia skarżącego. Wyjaśniając tę przesłankę organ uzyskał informację udzieloną przez Prokuraturę Apelacyjną w L. o tym, że śledztwo prowadzone w sprawie S. J. nie zostało jeszcze zakończone. W ocenie Sądu, zarówno Dyrektor Izby Celnej w B., jak i Szef Służby Celnej nie przekroczyli też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w warunkach uznania administracyjnego, organy w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 kpa). Organ I instancji wyjaśnił, że podejmując decyzję o zwolnieniu uznał przede wszystkim, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej. W tym zakresie orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że skoro skarżącemu jako funkcjonariuszowi publicznemu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, to waga i rodzaj zarzuconego czynu przemawiały za zwolnieniem ze służby. Co więcej, organy słusznie zwróciły uwagę, że przejawem interesu społecznego w tej sprawie były także względy natury organizacyjnej - przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce, w której pełnił służbę i utrudniała prawidłową realizację nałożonych na Służbę Celną zadań. Zdaniem Sądu również zarzut naruszenia art. 7, 77, 78 kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w związku z pominięciem wniosków dowodowych strony, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Dyrektor Izby Celnej w B. odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów w postępowaniu w sprawie jego zwolnienia ze służby uzasadnił odmowę ich nieprzydatnością dla sprawy. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku. ----------------------- 2