II GZ 283/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1101/11 w zakresie oddalenia wniosku M. M. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Sławomira Fularskiego, Iwony Szymanowicz - Nowak i Cezarego Kosterny w sprawie ze skargi M. M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2012 r. (data prezentaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., karta akt sądowych – 586) M. M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu: Sławomira Fularskiego, Cezarego Kosterny i Iwony Szymanowicz – Nowak od udziału w sprawie z jego skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, z uwagi na wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów w sprawie. Zdaniem skarżącego, wskazani we wniosku sędziowie uchylili się od merytorycznej oceny wniosku z [...] lutego 2012 r. o wyłączenie sędziów WSA w W.: Marka Wroczyńskiego i Leszka Kabylskiego, jednocześnie uznając arbitralnie, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Dalej skarżący podkreślił, że we wniosku złożonym w niniejszej sprawie w pełni zachowują aktualność jego argumenty wykazujące, w jego ocenie, wadliwość postępowania sędziów przy rozpoznawaniu wniosku z [...] lutego 2012 r., wobec czego powtórzył całość argumentacji zawartej w zażaleniu z dnia [...] marca 2012 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto zwrócił się o uwzględnienie w niniejszej sprawie pozostałych pism procesowych wraz z załącznikami, składanych w toku postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności przypomniał, że stosownie do przepisu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wyłączenie sędziego na wniosek strony możliwe jest, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Ponadto, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Następnie WSA podkreślił, że na podstawie przepisu art. 22 § 2 p.p.s.a. zostały złożone przez sędziów, których dotyczył wniosek, wyjaśnienia, z których wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich z przyczyn określonych we wniosku. Sąd I instancji podniósł, iż skarżący żądanie wyłączenia sędziów wiązał jedynie z uchyleniem się przez nich, w jego ocenie, od merytorycznej oceny jego poprzedniego wniosku o wyłączenie sędziów Marka Wroczyńskiego i Leszka Kobylskiego. Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziów: Sławomira Fularskiego, Iwony Szymanowicz – Nowak oraz Cezarego Kosterny. Samo orzekanie przez sędziego w sposób niekorzystny dla wnioskodawcy, bądź w jego odczuciu błędny, nie wystarcza do przyjęcia, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Strona może skorzystać ze środków zaskarżenia w postaci zażalenia bądź skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności, mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, o wyłączenie których wniesiono. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji nie dokonał rzetelnej i obiektywnej oceny złożonego wniosku o wyłączenie sędziów, powtarzając jedynie ogólnikowe i teoretyczne twierdzenia co do zastosowania art. 18 i art. 19 p.p.s.a. W ocenie skarżącego, Sąd wyraził swój pogląd gołosłownie i arbitralnie, nie odnosząc się przy tym merytorycznie do przedstawionej przez niego obszernej argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań podnieść należy, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o wyłączenie sędziów od udziału w jego sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela całą argumentację oraz stanowisko zaprezentowane w poprzednim postanowieniu NSA z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. akt II GZ 138/12, którym oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów Marka Wroczyńskiego i Leszka Kobylskiego. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Przepis art. 19 p.p.s.a., który był podstawą złożenia wniosku w rozpoznawanej sprawie, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wyłączenie sędziów WSA: Sławomira Fularskiego, Iwony Szymanowicz – Nowak oraz Cezarego Kosterny – jako okoliczności wyłączające bezstronność sędziów wskazał uchylenie się od merytorycznej oceny jego poprzedniego wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. oraz dokonanie arbitralnej oceny okoliczności w sprawie. Ponadto w całości powielił argumentację zawartą w zażaleniu, które wniósł na tamtym etapie postępowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżącego twierdzenia są ogólnikowe i nie uzasadniają wyłączenia sędziów. Nie może również ujść uwadze, że przedstawiona argumentacja podlegała już analizie sądu kasacyjnego i nie została uznana za zasadną, zaś zaprezentowane wówczas stanowisko skarżącego nie przemawiało za uwzględnieniem złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 138/12). Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tę sprawę popiera stanowisko poprzedniego składu orzekającego, zwłaszcza w sytuacji, gdy treść uzasadnienia poprzedniego zażalenia do NSA w całości pokrywa się z treścią aktualnie złożonego wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku złożonego przez skarżącego i wskazał z jakich powodów nie uznał go za zasadny, którą to ocenę należy w pełni podzielić. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny wyłączenie sędziego nie może nastąpić na skutek li tylko subiektywnego przeświadczenia strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, postanowienie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Drachal J. Wiktorowska A., Zalasińska K. [w:] Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82), a w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego zostały powołane jedynie zarzuty o takim właśnie charakterze. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Jak stanowi bowiem art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast rozpatrywana sprawa toczyła się w trybie zażaleniowym i zakończyła się postanowieniem.