I OZ 715/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-27

Skład orzekający: Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, po tym jak przyznano prawo pomocy i wyznaczono pełnomocnika, który podjął już czynności procesowe, jest zasadny i czy sąd administracyjny jest właściwy do jego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po ustanowieniu pełnomocnika i podjęciu przez niego czynności procesowych, ponowny wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu jest bezprzedmiotowy, ponieważ prawo pomocy zostało już skonsumowane. Właściwość do wyboru konkretnego pełnomocnika leży po stronie właściwej rady zawodowej, w porozumieniu ze wskazanym przez stronę kandydatem.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył skargę na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Po wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, który podtrzymał skargę, skarżący wniósł o zmianę pełnomocnika z powodu utraty zaufania. WSA umorzył postępowanie w przedmiocie zmiany pełnomocnika, uznając wniosek za bezprzedmiotowy. NSA rozpoznał zażalenie skarżącego na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 6/12 z wniosku T. K. o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie uaktualnienia uprawnień spawacza i innych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 6/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 6/12 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 lutego 2012 r. Następnie pismem z dnia 23 lutego 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Wałbrzychu wyznaczyła pełnomocnika z urzędu R. P. Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. wyznaczony przez Izbę pełnomocnik z urzędu wskazał, że w całości podtrzymuje skargę wniesioną przez skarżącego. Następnie skarżący pismem z dnia 2 lipca 2012 r. wniósł o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wskazując iż obecnie wnosi o wyznaczenie radcy prawnego K. S., prowadzącego kancelarię w Wałbrzychu, ponieważ wobec radcy prawnego R. P. złożył skargę do właściwej Izby i sądu powszechnego w sprawach cywilnych z powodu utraty zaufania. Do pisma tego dołączył pismo radcy prawnego R. P. z dnia 19 czerwca 2012 r., w którym pełnomocnik ten zawiadomił go o terminie rozprawy oraz o tym że we własnym zakresie poinformuje właściwą Izbę, że skarżący zamierza wypowiedzieć mu pełnomocnictwo w sprawach toczących się przed sądem powszechnym. Wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu skarżący podtrzymał również na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r., która została odroczona i na której nie stawił się wyznaczony pełnomocnik z urzędu. Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. pełnomocnik z urzędu wniósł o wydanie kserokopii protokołu z powyższej rozprawy, które zostały mu przesłane pismem Sądu z dnia 10 lipca 2012 r. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym umorzył postępowanie sądowe o zmianę radcy prawnego na powyższy wniosek skarżącego. Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w toku postępowania wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania Sądu. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że w powyższej sytuacji strona nie może się skutecznie domagać od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W ocenie Sądu I instancji skoro skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, a pełnomocnik ten podjął czynności procesowe, to uznać należy, że kolejny wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika jest bezprzedmiotowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. K., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie zażalenia z jego czynnym udziałem na posiedzeniu jawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 244 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j., dalej jako "p.p.s.a.") "Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę". Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że o osobie pełnomocnika (w niniejszej sprawie radcy prawnego), decyduje właściwa Izba Radców Prawnych w porozumieniu ze wskazanym przez stronę radcą prawnym. Właściwość Sądu obejmuje rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Sąd przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie wskazuje jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Skoro postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał stronie prawo pomocy, to zasadnie zaskarżonym postanowieniem Sąd ten umorzył postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie radcy prawnego. Ponadto wskazanie radcy prawnego z urzędu przez właściwą Izbę Radców Prawnych i podjęcie przez niego czynności np. podtrzymanie wniesionej skargi, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego radcy prawnego z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Nadto wyjaśnić należy, że stosownie do art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenia na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o rozpoznanie zażalenia na rozprawie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło