I SA/Wa 2412/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiającą przyznania M. S. świadczenia w formie zasiłku stałego. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. M. S. wystąpił o przyznanie zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Burmistrz [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia i wskazał, że na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2011 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że M. S. jest osobą pełnoletnią, niepełnosprawną [...], a ponadto prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – M. S. Organ podał, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., powoływana dalej jako "U.p.s.") warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia, oprócz wymogu w postaci niezdolności do pracy, jest posiadanie dochodu na osobę w rodzinie, niższego niż kryterium dochodowe. W niniejszej sprawie na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę dorywczą żony wnioskodawcy w kwocie [...] zł, pożyczka [...] w kwocie [...] zł oraz kwota [...] zł opłacana miesięcznie przez córkę wnioskodawcy – K. S. na poczet czynszu i zaległości z tytułu korzystania z lokalu. Oznacza to, że łączny dochód rodziny M. S. w kwietniu 2011 r., a zatem w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, wyniósł [...] zł i przekracza kryterium dochodowe dla rodziny uprawniające do przyznania pomocy finansowej, tj. kwotę 2x351 zł (razem 702 zł), o kwotę [...] zł. Tym samym brak było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Po rozpatrzeniu odwołania M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że organ zobligowany był doliczyć do dochodu zarówno kwotę pożyczki otrzymanej przez osobę ubiegającą się o pomoc, jak również uiszczane przez córkę wnioskodawcy kwoty tytułem czynszu – bez względu na to czy są one świadczone na rzecz skarżącego, czy też bezpośrednio na rzecz Spółdzielni. Istotne jest jedynie to, że gdyby nie pomoc córki, skarżący musiałby ponosić wydatki związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu. Ponadto skarżący otrzymuje również pomoc rzeczową od syna. Przekroczenie natomiast kryterium dochodowego wyklucza przyznanie zasiłku stałego. Organ wskazał ponadto, że z oświadczeń dzieci wnioskodawcy wynika, iż skarżący wraz z żoną [...], natomiast zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 U.p.s. w przypadku stwierdzenia marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić odmowa świadczenia. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. W uzasadnieniu skargi podniósł, że mieszkanie w którym mieszka jest własnością jego córki. Skarżący wskazał, że z uwagi na jego wiek i obecny rynek pracy, a ponadto niepełnosprawność, nie ma możliwości znalezienia stałego źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a przede wszystkim przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 U.p.s., zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia pierwszą z przesłanek zawartych w powyższej normie prawnej, uprawniających go do przyznania zasiłku stałego, jako że jest osobą pełnoletnią i legitymuje się orzeczeniem [...] niepełnosprawności z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na stałe. Istota sporu sprowadza się natomiast do określenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Jak bowiem uznały organy orzekające w sprawie, dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie. Wysokość kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynosi 351 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 U.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055)). Natomiast pojęcie "dochodu" definiuje art. 8 ust. 3 i 4 U.p.s. stanowiąc, iż jest to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, a także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się natomiast jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. W niniejszej sprawie organy uznały, że na dochód skarżącego składa się wynagrodzenie za pracę dorywczą żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w kwocie [...] zł, pożyczka [...] w kwocie [...] zł oraz kwota [...] zł opłacana przez córkę wnioskodawcy na rzecz Spółdzielni, na poczet czynszu i zaległości z tytułu korzystania z lokalu. Oznacza to, że łączny dochód rodziny M. S. w kwietniu 2011 r., a zatem w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, wyniósł [...] zł i przekracza kryterium dochodowe dla rodziny uprawniające do przyznania pomocy finansowej, które w niniejszej sprawie wynosi 2 x 351 zł. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że przy ustalaniu wysokości dochodu skarżącego, uwzględnić należało wynagrodzenie otrzymane przez jego żonę, jak również pożyczkę otrzymaną [...]. Przywołany powyżej art. 8 ust. 4 U.p.s. stanowi bowiem zamknięty katalog świadczeń, których do dochodu się nie wlicza. Oznacza to, że wyłącznie wskazane w tym przepisie źródła przychodu nie są uwzględniane przy obliczaniu dochodu na potrzeby ustalenia zasiłku stałego. W katalogu tym nie znajduje się pożyczka, zatem jej uwzględnienie przez organy administracji uznać należało za prawidłowe. Wątpliwości Sądu budzi jednak wliczenie do dochodu rodziny skarżącego kwoty [...] zł, opłacanej przez jego córkę na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem czynszu i spłaty zadłużenia lokalu, w którym zamieszkuje M. S. z żoną. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym z dnia [...] maja 2011 r., wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2011 r., jak również odwołania od decyzji organu I instancji i skargi skierowanej do Sądu, mieszkanie, w którym zamieszkuje skarżący wraz z żoną, stanowi własność jego córki – K. S., dlatego to ją obciąża jego zadłużenie i comiesięczny czynsz. Mieszkanie to córka użyczyła jedynie bezpłatnie swoim rodzicom. Organy natomiast nie wyjaśniły tej okoliczności i przyjęły, że opłaty dokonywane przez córkę skarżącego (prowadzącą odrębne od rodziców gospodarstwo domowe) na mieszkanie stanowiące jej własność, stanowią dochód wnioskodawcy. W związku z powyższym, zdaniem Sądu organy administracji nie wyjaśniły przedmiotowej sprawy w sposób wyczerpujący, czym naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Tym samym koniecznym stało się ponowne zbadanie, czy w sprawie spełnione zostały, wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 2 U.p.s., przesłanki uprawniające do przyznania skarżącemu zasiłku stałego. Odnosząc się jednocześnie do powołanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisu art. 11 ust. 1 U.p.s. wskazać należy, że faktycznie w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, bądź odmowa ich przyznania. Jednakże, co pominął organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis ten przewiduje również możliwość przyznania pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. organy naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, co skutkowało ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 P.p.s.a.