I SA/Wa 1794/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2011 r. nr [..] odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r. w części stwierdzającej nabycie przez Gminę D., z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w gm. D., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r. została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, w części dotyczącej działki nr [...], wystąpił M.A.. Organ nadzoru stwierdził, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego, w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., stroną postępowania jest Skarb Państwa i właściwa gmina na rzecz, której następuje przekształcenie własnościowe, a także podmiot, który wykaże, iż miał w dacie 27 maja 1990 r. tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości. Zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego akta sprawy nie zawierają dokumentów, które potwierdzałyby prawa wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości. Działka nr [...] stanowi drogę gminną wybudowaną z udziałem czynnika społecznego, nabytą przez Gminę D. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, co zostało potwierdzone w oświadczeniu Wójta Gminy D. z [...] września 2003 r.. Ponieważ wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji, a tym samym nie legitymował się ani w postępowaniu komunalizacyjnym, jak i nie legitymuje się w postępowaniu nadzorczym, interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2011 r. M.A. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: – art. 28 kpa, poprzez niesłuszne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r. nr [...], gdyż nie przedstawił on dokumentów poświadczających prawo własności do spornej nieruchomości; – art. 157 § 2 kpa poprzez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r. nr [...]; – art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez ograniczenie się do analizy okoliczności, czy skarżący ma legitymację procesową, a nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. ustalenia okoliczności wydania powołanej decyzji komunalizacyjnej na podstawie wadliwej roboty geodezyjnej z 1978 r. oraz zaświadczenia z [...] września 2003 r. wydanego przez Wójta Gminy D. stwierdzającego, że wybudowanie drogi na spornej działce nr [...] doszło przy udziale czynnika społecznego w sytuacji, gdy stwierdzenie to budzi poważne wątpliwości. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sadowego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, o czym stanowi art. 157 § 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...] położonej w gm. D., obręb [...] wystąpił M.A.. Zatem organ nadzoru był zobowiązany do zbadania, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony i czy jest on wobec tego uprawniony do żądania wszczęcia takiego postępowania. Jak słusznie stwierdził organ nadzoru w uzasadnieniu skarżonej decyzji i co wynika z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych (vide np. wyrok NSA z 11 września 2007 r. I OSK 450/07, wyrok NSA z 13 kwietnia 2007 r. I OSK 450/07, wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r. I OSK 1178/09, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel skomunalizowanego mienia oraz gmina, na rzecz której następuje przeniesienie własności tego mienia. Inny podmiot może być stroną postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykażę, że skomunalizowane mienie stanowiło jego własność, a zatem nie powinno być skomunalizowane. Z ustaleń organu nadzoru w rozpoznawanej sprawie wynika, że objęta komunalizacją działka nr [...], w dacie mającej znaczenie dla komunalizacji tj. 27 maja 1990 r., stanowiła własność Skarbu Państwa. Wpis Skarbu Państwa jako właściciela m.in. działki nr [...] w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. nastąpił na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) co zostało potwierdzone przez Wójta Gminy D. w zaświadczeniu z [...] września 2003 r. Skarżący zaprzecza, by droga na działce nr [...] została wybudowana w czynie społecznym i aby, wobec tego, były podstawy do nabycia działki przez Skarb Państwa w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Skoro skarżący powołuje się na to, że prawo własności tej działki przysługiwało jemu, to winien wykazać, że w dacie 27 maja 1990 r. działka ta stanowiła jego własność, a nie Skarbu Państwa. Jednakże materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że do działki nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. tytuł prawnorzeczowy mu przysługiwał. Ponieważ skarżący nie przedstawił takiego tytułu, to nie jest on legitymowany do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej obejmującej przedmiotową działkę. W takiej sytuacji organ zobligowany był, stosownie do art. 157 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...] marca 2011 r., do wydania decyzji o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Interes prawny skarżącego do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie może być uzasadniony tym, że skarżący chce podważać tytuł własności Skarbu Państwa do skomunalizowanej działki nr [...], gdyż temu nie służy to postępowanie nadzorcze. To skarżący już winien się takim tytułem do tej nieruchomości legitymować występując o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Organ nadzoru nie jest bowiem uprawniony do rozstrzygania o własności objętego komunalizacją mienia. Tym bardziej, gdy nabycie własności przez Skarb Państwa następuje z mocy samego prawa, a nie na podstawie orzeczenia administracyjnego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż tytułu własności Skarbu Państwa ujawniono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Własność jest kategorią prawa cywilnego i spory o własność rozstrzygane mogą być tylko przed sądem powszechnym w przewidzianych do tego postępowaniach. I jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, złożonego na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r., skarżący z tych postępowań korzysta. Przed Sądem Okręgowym w L. zawisła bowiem sprawa z powództwa skarżącego o ustalenie, że droga na działce nr [...] nie została wybudowana w czynie społecznym, zaś w postępowaniu z powództwa Gminy D. przeciwko skarżącemu o wydanie działki nr [...] prowadzone jest rozgraniczenie gruntów skarżącego z drogą gminną. Należy więc uznać, że organ nadzoru prawidłowo ustalił, że skarżący nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] sierpnia 2004 r., w części dotyczącej działki nr [...]. Wobec tego nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 28 kpa i 157 § 2 kpa. Także niezasadny jest zarzut naruszenia pozostałych, powołanych w skardze, przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.