II OZ 866/12

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 81/12 odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. oddalił skargę G. D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 15 maja 2012 r., wobec czego termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia 16 maja 2012 r. do dnia 14 czerwca 2012 r. Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. referendarz sądowy przyznał G. D. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 11 maja 2012 r., Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wskazała jako pełnomocnika z urzędu do reprezentowania G. D. - adwokata K. S. W dniu 15 czerwca 2012 r. pełnomocnik G. D. złożył skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r. oraz wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując, iż wobec wielu spraw przez niego prowadzonych w ostatnich tygodniach, które wiązały się z licznymi wyjazdami służbowymi prowadzenie sprawy G. D. polecił aplikantowi radcowskiemu M. T. Jednakże w dniu, w którym upływał termin do wniesienia skargi kasacyjnej aplikant zmuszony był udać się w delegację służbową do Siedlec, nie informując go o tym wcześniej. Wyjazd został podyktowany nagłą koniecznością wzięcia udziału w spotkaniu w Urzędzie Gminy Siedlce w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z prowadzeniem inwestycji elektroenergetycznej pod nazwą "[...]". W rezultacie aplikant nie zdążył złożyć skargi kasacyjnej w placówce pocztowej. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono kopię polecenia wyjazdu służbowego wystawionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. w dniu 13 czerwca 2012 r. dla M. T. na okoliczność wyjazdu do Siedlec w dniu 14 czerwca 2011 r. w celu uzgodnienia do projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga kasacyjna G. D. została złożona przez jej pełnomocnika, będącego adwokatem z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd stwierdził, że powołane w nim okoliczności związane z wyjazdem służbowym aplikanta, o czym pełnomocnik skarżącej, jak twierdzi, nie został poinformowany oraz liczne obowiązki służbowe i związane z tym wyjazdy zamiejscowe nie stanowią dostatecznych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim, polecenie wyjazdu służbowego wystawione zostało w dniu 13 czerwca 2012 r., zaś termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu następnym to jest w dniu 14 czerwca 2012 r. Trudno zatem dać wiarę twierdzeniu pełnomocnika skarżącej, że nie posiadał on wiedzy o czynnościach służbowych wykonywanych przez jego aplikanta. Na marginesie podnieść wypada, iż brak na nim potwierdzenia rzeczonego wyjazdu służbowego. W ocenie Sądu fachowy pełnomocnik zobowiązany jest w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie kancelarii, aby z powodu jego nieobecności reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. G. D. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 10 lipca 2012 r. podnosząc, iż z winy pełnomocnika z urzędu została pozbawiona prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącego we wniosku nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu, profesjonalny pełnomocnik winien zachować należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, iż strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zatem wniesienie skargi kasacyjnej po terminie przez aplikanta radcowskiego, któremu pełnomocnik skarżącej powierzył jej złożenie, stanowi uchybienie pełnomocnika obciążające mocodawcę. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.