I OZ 535/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy na wniosek strony, jeśli strona podnosi jedynie subiektywne przekonanie o braku ich bezstronności, nie poparte dowodami?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może opierać się wyłącznie na subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności, jeśli nie zostanie poparty dowodami wskazującymi na istnienie konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do obiektywizmu sędziego. Brak takich dowodów, w połączeniu z oświadczeniami sędziów o braku stosunków osobistych ze stroną, skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wnioski o wyłączenie sędziów od rozpoznania jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę wyłączenia podał stosowanie przez sędziów 'omnipotencji władczej funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego' oraz udział tych sędziów w rozpoznawaniu innych jego spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił te wnioski, uznając brak podstaw prawnych. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 141/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 141/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R.S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Iwony Tomaszewskiej i sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Katarzyny Grzegorczyk-Meder od rozpoznania skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2009 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż skarżący R.S. na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. złożył dwa pisemne wnioski o wyłączenie sędziego NSA Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder od prowadzenia sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Skarżący jako podstawę wyłączenia podał stosowanie przez ww. sędziów w procedurze sądowej i orzecznictwie "omnipotencji władczej funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego". Wyjaśnił, iż obiektywne powody wywołujące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, obiektywizmu i wiarygodności sędziego NSA Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder wynikają z udziału i zachowania tych sędziów w rozpoznawaniu innych jego spraw, w tym o sygn. akt II SA/Sz 277/10.
Jak wynika z akt sprawy, sędzia NSA Iwona Tomaszewska złożyła pisemne wyjaśnienie, w którym oświadczyła, iż skarżącego R.S. zna wyłącznie z czynności związanych z rozpatrywaniem spraw z jego skarg i ze skarżącym nie łączą ją stosunki rodzinne, towarzyskie, ani jakiekolwiek inne. Również sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. oraz okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w rozpoznanej sprawie.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie istnieją przyczyny obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów w trybie art. 18 P.p.s.a. jak również brak jest okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 P.p.s.a.
Z oświadczeń złożonych przez sędziego NSA Iwonę Tomaszewską oraz sędziego WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder wynika, że między wymienionymi sędziami, a skarżącym nie zachodzi stosunek osobisty, który mógłby mieć wpływ na orzekanie w sprawie, jak i inne powody uzasadniające wyłącznie. Wyjaśnienia te nie budzą żadnych wątpliwości w świetle materiału znajdującego się w sprawie.
Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, R.S. w uzasadnieniu wniosków nie wskazał, ani nie udowodnił żadnych okoliczności, które stanowiłyby przesłankę wyłączenia sędziów w trybie art. 19 P.p.s.a. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku bezstronności sędziów, których dotyczy złożony wniosek, nie znajduje oparcia w aktach sprawy. W tym względzie należy wyjaśnić, iż fakt udziału sędziego NSA Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder w rozpoznawaniu innych spraw skarżącego nie daje podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą rzeczywiste powody wskazujące na brak tej bezstronności. A takich powodów skarżący nie podał. Niewłaściwe, w ocenie wnioskodawcy, zachowanie ww. sędziów na rozprawie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 w żaden sposób nie dowodzi istnienia jakiegokolwiek negatywnego stosunku tych sędziów do skarżącego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R.S. podniósł, iż wnosi o jego uchylenie oraz wyłączenie sędziego Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder od prowadzenia sprawy o sygn. II SA/Sz 141/12.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.).
Wbrew odmiennym wywodom skarżącego trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia sędziego Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder . O braku tych podstaw świadczy m. in. to, że skarżący w zażaleniu nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art.18 § 1- 3 P.p.s.a. Z oświadczeń złożonych przez sędziego Iwonę Tomaszewską (k. 243 akt sądowych) oraz sędziego Katarzynę Grzegorczyk-Meder (k. 244 akt sądowych) , o których wyłączenie wnosi skarżący wynika, że nie łączy ich żaden stosunek osobisty ze skarżącym mogący mieć znaczenie dla ich bezstronności. Skarżący zatem nie uprawdopodobnił, aby zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy określona w art. 19 ustawy. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego Iwony Tomaszewskiej oraz sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder, nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło