VI SA/Wa 1292/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego P. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – Prezes NFZ, organ - decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) - ustawa o świadczeniach, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Zdrowia, a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kpa., nie wyraził zgody na przeprowadzenie leczenia operacyjnego polegającego na usunięciu naczyniaka tętniczo-żylnego umiejscowionego w tylnej części prawego wzgórza mózgu u – skarżącego - Pana P. K. w – Klinika Zagraniczna - [...],[...] w Niemczech. Ustalono, że Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, pismem z [...] lutego 2010 r., przekazał wniosek skarżącego o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju do rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Przedmiotem żądania wskazanym przez skarżącego, w części I wniosku w pkt 2.1. jest przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce. Wniosek dotyczył przeprowadzenia leczenia operacyjnego polegającego na usunięciu naczyniaka tętniczo-żylnego, umiejscowionego w tylnej części prawego wzgórza mózgu, w Klinice Zagranicznej. Zgodnie z zawartą w części II wniosku opinią lekarza wnioskującego - dr. hab. n.med. K. Z., specjalisty neurochirurga z Kliniki Neurochirugii z Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w [...], u skarżącego rozpoznano zniekształcenie tętniczo-żylne głębokich struktur prawego płata potylicznego mózgu wielkości ok. 3x2 cm. Pacjent przeszedł dwukrotnie krwawienie samoistne śródmózgowe z przebiciem do układu komorowego. Jak wynika z dołączonej do wniosku dokumentacji medycznej, skarżący od 2005 r. leczony jest w krajowych zakładach opieki zdrowotnej. W listopadzie 2005 r. u chorego, z powodu ostrego wodogłowia pokrwotocznego, założono drenaż komorowy zewnętrzny, następnie podjęto próbę embolizacji wewnątrznaczyniowej zniekształcenia - bez powodzenia, w końcu zastosowano radioterapię stereotaktyczną fotonami 6 MV obszaru malformacji naczyniowej prawego płata części potylicznej mózgu. Jak wynika z powyższej opinii, malformacja naczyniowa grozi kolejnymi krwotokami śródmózgowymi, co może być zagrożeniem dla zdrowia, jak i życia chorego. W związku z powyższym, zdaniem lekarza wnioskującego, pacjent powinien zostać poddany chirurgicznemu usunięciu zniekształcenia, celem uniknięcia kolejnych krwotoków. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że pomimo wielokrotnych konsultacji skarżącego w krajowych klinikach neurochirurgicznych, nie znaleziono ośrodka, który podjąłby się leczenia chirurgicznego pacjenta, bowiem przeprowadzenie operacji w przypadku ww. ubezpieczonego związane jest z dużym ryzykiem uszkodzeń pooperacyjnych. Jedynym ośrodkiem, który wyraził chęć podjęcia leczenia skarżącego, na co wskazuje opinia lekarza wnioskującego, jest Klinika Zagraniczna. Powyższe potwierdził prof. dr hab. med. M. Z. - konsultant wojewódzki w dziedzinie neurochirurgii dla województwa [...], podkreślając w części IV b wniosku, iż zdiagnozowane zniekształcenie tętniczo-żylne w obrębie tylnej części wzgórza prawego i splotu naczyniowego komory bocznej prawej stwarza bardzo duże ryzyko wystąpienia - na skutek przeprowadzonej operacji - niedowładu, a nawet zagrożenie życia pacjenta. Ponadto wymieniony specjalista poinformował, iż zgodnie z opinią prof. dr. med. P. V. z [...] w [...], przeprowadzenie leczenia skarżącego w berlińskiej klinice wiąże się z niewielkim ryzykiem, oraz że klinika ta jest najbliższym ośrodkiem, który daje szanse na wyleczenie chorego z niewielkim ryzykiem. Do dołączonej do wniosku dokumentacji medycznej została załączona opinia prof. dr. med. P. V. z dnia [...] grudnia 2009 r., z której wynika, że lekarz specjalista z Kliniki Zagranicznej, po przeprowadzeniu osobistej konsultacji skarżącego, poinformował, iż w przypadku chorego konieczne jest przeprowadzenie operacji, bowiem prawdopodobnie należy on do grupy 30 % pacjentów, którzy nie reagują pozytywnie na leczenie radioterapeutyczne. Ponadto zakres ryzyka wystąpienia kolejnych krwotoków w jego przypadku szacowany jest na ok. 10 %. Prof. dr med. P. V. poinformował jednocześnie, iż przeprowadzenie operacji w kierowanej przez niego klinice jest jak najbardziej możliwe i wiąże się z niewielkim ryzykiem. W treści powyższej opinii lekarz specjalista podkreślił również, iż w związku z informacją, którą przekazał skarżący o braku w Polsce kliniki, która podjęłaby się przeprowadzenia wnioskowanej operacji, że zachęca do przyjazdu do [...], celem przeprowadzenia operacji. Organ chcąc wyjaśnić prawdziwość niepotwierdzonego dowodami stwierdzenia, iż "w Polsce nie znaleziono żadnej kliniki, która podjęłaby się przeprowadzenia wnioskowanej operacji", oraz zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia i opinii innych osób lub podmiotów posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych, skierował pisemną prośbę o opinię w sprawie oraz zajęcie stanowiska wobec możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia na terenie kraju do prof. dr. hab. n. med. T. T. - konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii. W przekazanej w dniu [...] lutego 2010 r. odpowiedzi na powyższe prof. dr hab. n. med. T. T. poinformował, iż naczyniaki tętniczo - żylne są leczone operacyjnie, na drodze embolizacji lub metodą radiochirurgii, w krajowych ośrodkach neurochirurgicznych, oraz że dalsze leczenie naczyniaka w przypadku skarżącego może polegać zarówno na operacji, jak i uzupełniającej radiochirurgii. Specjalista ten podkreślił, że istnieje rozbieżność w ocenie ryzyka operacyjnego pomiędzy ośrodkami neurochirurgicznymi w Polsce, a ośrodkiem neurochirurgicznym w [...]. Zdaniem konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii, rozbieżność w ocenie ryzyka operacyjnego nie wynika z różnicy w wyposażeniu technicznym ośrodków, a nie ma obiektywnych danych porównujących wyniki pomiędzy ośrodkami. Organ uznając, że nie uzyskał jednoznacznej odpowiedzi w zakresie leczenia skarżącego poza granicami kraju, w dniu [...] lutego 2010 r. skierował kolejne pismo do prof. dr. hab. n. med. T. T. z prośbą o wskazanie referencyjnych ośrodków neurochirurgicznych na terenie kraju specjalizujących się w przeprowadzaniu zabiegu, o którym mowa we wniosku o przeprowadzenie specjalistycznej konsultacji pacjenta oraz o wydanie opinii w zakresie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia w kierowanej przez ww. lekarza specjalistę klinice. W odpowiedzi konsultant krajowy w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. wskazał krajowe ośrodki, w których wnioskowane leczenie może zostać przeprowadzone, w tym między innymi.: - Klinikę Neurochirurgii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku (prof. dr hab. P. S.); Klinika Neurochirurgii IMDiK PAN Szpitala Bielańskiego SPZOZ w Warszawie (prof. dr hab. Z. C.); - Klinika Neurochirurgii Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (prof. dr hab. A. M.). Prof. dr hab. n. med. T. T. nie odniósł się do propozycji organu o przeprowadzenie konsultacji wnioskodawcy w kierowanej przez niego Klinice Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej SPSK Nr [...] w [...]. Poinformował, iż opinia z dnia [...] lutego 2010 r. została wydana na podstawie oceny badań angiograficznych chorego, które ojciec pacjenta osobiście przedstawił profesorowi - w dołączonej do wniosku dokumentacji brak jest informacji potwierdzających powyższą konsultację. Zdaniem organu ze względu na fakt, iż przedmiotem wniosku wskazanym przez skarżącego jest konieczność wykonania poza granicami kraju świadczenia, którego nie przeprowadza się w Polsce, uznał, że miał obowiązek ustalenia, czy istnieje możliwość przeprowadzenia wnioskowanego świadczenia na terenie kraju, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 26 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, o którym mowa w art. 25, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. W związku z powyższym, Prezes NFZ, chcąc potwierdzić informacje, czy wykonanie wnioskowanego leczenia jest możliwe we wskazanych przez prof. dr. hab. n. med. T. T. klinikach, zwrócił się w dniu [...] lutego 2010 r. do kierowników tych ośrodków z prośbą o zajęcie stanowiska wobec możliwości realizacji wskazanego we wniosku leczenia P. K. oraz określenia ewentualnego terminu, w którym wnioskowane leczenie może zostać wykonane. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Prezesa NFZ, w dniu [...] lutego 2010 r. do Centrali NFZ, wpłynęło pismo prof. dr. hab. n. med. Z. C., w którym potwierdził, że leczenie naczyniaka tętniczo-żylnego mózgu jest możliwe w Klinice Neurochirurgii Szpitala Bielańskiego w Warszawie, jednak podjęcie decyzji o możliwości leczenia operacyjnego, zagrożeniach i powikłaniach, możliwe będzie jedynie po osobistej konsultacji pacjenta oraz po zapoznaniu się z obrazami badania naczyniowego chorego. Termin konsultacji został wyznaczony na dzień [...] marca 2010 r. Kolejną opinią, jaka wpłynęła do Centrali NFZ, jest opinia prof. dr hab. n. med. A. M., w której specjalista także podkreślił konieczność osobistego zbadania pacjenta proponując, aby skarżący wraz z pełną dokumentacją zgłosił się do Kliniki Neurochirurgii SPCSK Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przy ul. Banacha na konsultację wyznaczoną na dzień [...] marca 2010 r. O treści tych pism skarżący został poinformowany w dniu [...] marca 2010 r., pisemnie (pismo z dnia [...] marca 2010 r.) oraz drogą telefoniczną (rozmowa przeprowadzona z matką pacjenta w dniu [...] marca 2010 r.). Konsultacja neurochirurgiczna skarżącego w Klinice Neurochirurgii SPCSK w Warszawie odbyła się w dniu [...] marca 2010 r. Po jej przeprowadzeniu, prof. dr hab. n. med. A. M. poinformował w opinii z dnia [...] marca 2010 r., iż w przypadku pacjenta, z racji ryzyka kolejnego krwotoku, istnieją pełne lekarskie wskazania do leczenia operacyjnego. Ponadto poinformował, iż ryzyko trwałego inwalidztwa, w aspekcie porażenia lewych kończyn, należy oszacować na 10-15%, a zaburzenia pola widzenia po operacji nie ulegną poprawie. Prof. dr hab. n. med. A. M. poinformował również, iż jeżeli pacjent wyrazi zgodę na leczenie operacyjne, operacja może zostać przeprowadzona w tej klinice w terminie wyznaczonym na dzień między [...] a [...] kwietnia 2010 r., o czym zawiadomiono skarżącego. W dniu [...] marca 2010 r. skarżący odbył także konsultację neurochirurgiczną u prof. dr. hab. n. med. Z. C. na Oddziale Neurochirurgii Szpitala Bielańskiego w Warszawie, który poinformował jedynie, iż leczenie operacyjne naczyniaka tętniczo-żylnego głębokich struktur prawej półkuli mózgu wiąże się z dość dużym ryzykiem wystąpienia ubytków neurologicznych pod postacią lewostronnego niedowładu. Prezes NFZ, chcąc uzyskać wiedzę o możliwości przeprowadzenia leczenia skarżącego, a także chcąc dowiedzieć się, na czym polega różnica w ocenie ryzyka związanego z przeprowadzeniem wnioskowanego leczenia, skierował kolejne pismo do prof. dr. hab. n. med. Z. C., z ponowną prośbą o jednoznaczne stanowisko w zakresie możliwości i terminu przeprowadzenia leczenia w kierowanej przez niego klinice oraz ryzyka wykonania tego leczenia. W przekazanej drogą faksową w dniu [...] marca 2010 r. odpowiedzi na powyższe, prof. dr. hab. n. med. Z. C. poinformował, iż wykonanie operacji w kierowanej przez niego klinice jest możliwe w terminie 2-3 tygodni. Specjalista wyraźnie poinformował także, że dość znaczne ryzyko operacyjne związane jest z istotą schorzenia, a przede wszystkim z jego lokalizacją, a nie z miejscem, w którym może być przeprowadzone. W dniu [...] marca 2010 r. do Centrali Funduszu wpłynęła drogą faksową także opinia prof. dr. hab. n. med. M. H., będąca odpowiedzią na pismo Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2010 r. Kierownik Kliniki Neurochirurgii 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką SPZOZ w Bydgoszczy poinformował w niej, iż przed podjęciem decyzji o możliwości leczenia operacyjnego konieczne jest zapoznanie się z badaniami naczyniowymi i MRI głowy wnioskodawcy. Poinformował również, iż powinien osobiście zbadać pacjenta i przeprowadzić z nim rozmowę o planowym leczeniu operacyjnym, bowiem zdaniem prof. dr. hab. n. med. Z. H. w przypadku choroby skarżącego operacja nie jest jedyną możliwością terapeutyczną i warto zastanowić się nad ponowną stereotaktyczną radiochirurgią naczyniaka, gdyż metoda ta jest możliwa do zastosowania, pomimo wcześniejszego zabiegu oraz obarczona jest mniejszym ryzykiem niż operacja. Lekarz specjalista poinformował również, że jeżeli pacjent chciałby skorzystać z konsultacji, jej termin został wyznaczony na dzień [...] marca 2010 r godz.15.00 w Klinice Neurochirurgii 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego SPZOZ w Bydgoszczy, jednocześnie prosząc o potwierdzenie, czy pacjent skorzysta z tego terminu konsultacji. W związku z powyższym, Prezes NFZ w dniu [...] marca 2010 r. skierował pismo do skarżącego, z prośbą o zajęcie stanowiska wobec chęci zgłoszenia się na konsultację w tak zakreślonym terminie. W dniu [...] marca 2010 r. do Centrali Funduszu wpłynęło pismo skarżącego, w którym poinformował, iż prof. dr hab. n. med. M. H. zgodził się zapoznać z aktualnymi wynikami jego badań, a także wydać opinię na ich podstawie. W dniu [...] kwietnia 2010 r. Prezes Funduszu uzyskał ostateczną opinię prof. dr. hab. n. med. M. H., w której - zgodnie z zaleceniami Międzynarodowego Stowarzyszenia Radiochirurgii, zaproponował powtórzenie radiochirurgii naczyniaka. Natomiast w przypadku, gdyby pacjent nie wyraził zgody na radiochirurgię, specjalista potwierdził możliwość przeprowadzenia operacji naczyniaka w kierowanej przez niego klinice podkreślając, iż ryzyko powikłań, jak też zgonu jest większe niż w przypadku radiochirurgii. W dniu [...] marca 2010 r. do Centrali Funduszu wpłynęła również opinia prof. dr hab. P. S., który poinformował, iż nie może odnieść się merytorycznie do wniosku skarżącego, ponieważ nie posiada wglądu do dokumentacji radiologicznej. Specjalista wskazał również, iż ośrodek w [...] jest wiodącym centrum leczniczym specjalizującym się w leczeniu zmian o charakterze AVM (naczyniak tętniczo-żylny) jednocześnie dodając, iż koszt procedur wewnątrznaczyniowych w Niemczech jest podobny do cen krajowych, a niekiedy nawet niższy. Prof. dr hab. P. S. zasugerował w swojej opinii, iż w przypadku skarżącego można również rozpatrzyć możliwość "zaklejania" naczyniaka tętniczo-żylnego w Niemczech, i usunięcia operacyjnego zmiany lub naświetlania w kraju, jeżeli będzie taka potrzeba. Lekarz specjalista oparł swoją propozycję na własnym doświadczeniu, a nie na dokumentacji zainteresowanego chorego. W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskowane leczenie tj. leczenie operacyjne polegające na usunięciu naczyniaka tętniczo-żylnego umiejscowionego w tylnej części prawego wzgórza mózgu jest świadczeniem objętym "Wykazem świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego", stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Zdaniem organu postępowanie wyjaśniające prowadzone w przedmiotowej sprawie pozwoliło ustalić, iż w kraju istnieje możliwości przeprowadzenia u skarżącego wnioskowanego leczenia operacyjnego naczyniaka, w kilku ośrodkach krajowych. Ponadto wskazano, że czas oczekiwania na uzyskanie świadczenia podany przez prof. dr. hab. Z. C., tj. cyt. "w czasie 2-3 tygodni" oraz prof. dr. hab. A. M., tj. cyt. "między [...] a [...] kwietnia 2010 r." oznacza, że wnioskowane leczenie może być zrealizowane na ternie kraju, bez zwłoki grożącej życiu lub zdrowiu pacjenta (termin, w jakim leczenie powinno być przeprowadzone, wskazany przez lekarza wnioskującego w części III b wniosku, to luty - marzec 2010 r.) Zdaniem organu opinie wielu specjalistów zgromadzone w trakcie badania wniosku skarżącego o przeprowadzenie leczenia, nie potwierdziły opinii specjalisty niemieckiego stwierdzającej, iż ryzyko operacji jest niewielkie. Prezes NFZ rozpatrując przedmiotowy wniosek, uznał opinie lekarzy wypełniających wniosek, tj. dr. hab. n. med. K. Z. oraz prof. dr. hab. med. M. Z., za nieudowodnione, bowiem w dokumentacji dołączonej do wniosku brak jest dowodów potwierdzających fakt, iż na terenie kraju brak jest ośrodka, który podjąłby się leczenia operacyjnego skarżącego. Ponadto Prezes NFZ odmówił wiarygodności opinii prof. dr. med. P. V., bowiem w piśmie tego lekarza specjalisty z dnia [...] grudnia 2009 r., brak jest uzasadnienia, dlaczego wykonanie operacji w klinice niemieckiej związane jest z niewielkim ryzykiem. Wskazał, powołując się na opinię prof. dr hab. n. med. T. T., że brak jest obiektywnych danych porównujących wyniki pomiędzy ośrodkami polskimi i zagranicznymi i podkreślił, że liczne dowody potwierdzają możliwość wykonania wnioskowanego świadczenia na terenie kraju. Skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na przeprowadzenia leczenia operacyjnego polegającego na usunięciu naczyniaka tętniczo - żylnego poza granicami kraju złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 49 (dawny art. 59) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 12 . 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kpa. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą wydanego w sprawie orzeczenia, naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy w sposób wnikliwy, niewskazanie w treści uzasadnienia przyczyn, z powodu których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności opinii prof. V. oraz prof. S.. Ponadto wskazał na naruszenie § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez niedochowanie terminu, w którym Konsultant krajowy jest zobowiązany do wydania jednoznacznej i pełnej opinii w przedmiocie określonym we wniosku otrzymanym od Prezesa NFZ. Ponadto podniesiono błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie skutkujące niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 22 ust. 1 pkt c, lit. i) rozporządzenia RADY (EWG) NR 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Tekst skonsolidowany — Dz. U. L 28, 30. 1. 1997, str. 1; Dz. U. L 149 z 5.7.1971, str. 2), art. 26 ustawy o świadczeniach. Wskazał, że choruje na zniekształcenie tętniczo - żylne głębokich struktur prawej półkuli mózgu. W 2005 r. przyjęty został do Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki, Klinika Neurochirurgii w [...] z powodu krwotoku do układu komorowego mózgu. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono u niego wskazane wyżej schorzenie i zastosowano określone w Karcie Informacyjnej z dnia [...] grudnia 2005 r. leczenie. W 2009 r. ponownie trafił do Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w [...] z powodu kolejnego krwotoku samoistnego śródmózgowego z przebiciem do układu komorowego. Zalecenia co do dalszego postępowania wskazano w Karcie Informacyjnej z dnia [...] września 2009 r. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia, permanentnymi, silnymi bólami głowy oraz wysokim ryzykiem kolejnych krwotoków, bezpośrednio zagrażających życiu rozpoczął poszukiwania kliniki w Polsce, która podjęłaby się leczenia operacyjnego, gdyż stosowane uprzednio naświetlania nie przynosiły rezultatu. Zasięgnął opinii medycznych w licznych ośrodkach: Klinika Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej w Lublinie (prof. dr hab. T. T.), Wojewódzki Szpital Bródnowski w Warszawie (prof. dr hab. M. Z.), Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie (prof. dr hab. A. M.), Instytut "Centrum Zdrowia Matki Polki" w [...] (prof. dr hab. L. P.), Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Kopernika w Łodzi (dr hab. P. K.), Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 5 w Sosnowcu (prof. dr hab. H. M.), Klinika Neurochirurgii w [...] (prof. P. V.), Szpital Kliniczny Akademii Medycznej w Łodzi (prof. dr hab. J. F.) oraz SP ZOZ Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 im. N. Barlickiego w Łodzi (prof. dr hab. M. Z.). Wskazał, że wymienieni specjaliści odmówili przeprowadzenia operacji jedynie prof. H. M. z [...] byłby skłonny podjąć się przeprowadzenia operacji, jednak zastrzegł, że wiąże się to z bardzo dużym ryzykiem. Jak wskazał skarżący w grudniu 2009 r. udał się na konsultację medyczną do [...] w [...]. Po konsultacjach w Klinice niemieckiej otrzymał opinię od prof. dr med. P. V., dyrektora Kliniki, z której jednoznacznie wynika, że skuteczne leczenie możliwe jest jedynie poprzez przeprowadzenie operacji, ponieważ należy on do grupy pacjentów, którzy nie reagują pozytywnie na naświetlania. Z powyższej opinii wynika iż ryzyko wystąpienia kolejnych krwawień szacuje na około 10 % na rok oraz że operacja jest możliwa i wiąże się z niewielkim ryzykiem, a wobec braku polskiej placówki, która podjęłaby się jej przeprowadzenia, istnieje możliwość operacji w [...]. Skarżący otrzymał informację, że w wyniku przeprowadzonej operacji może grozić mu krótkotrwałe niedowidzenie na prawe oko. W związku z uzyskanymi informacjami, skarżący złożył wniosek do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o wyrażenie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczenia. We wniosku doc. dr hab. n. med. K. Z. (Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w [...]) potwierdził m. in., że schorzenie, na które cierpi skarżący, prawdopodobnie będzie źródłem kolejnych krwotoków, a ponadto zaznaczył, iż po kilkunastu konsultacjach w klinikach neurochirurgicznych w Polsce, nie znaleziono ośrodka, który podjąłby się leczenia operacyjnego, ze względu na duże ryzyko uszkodzeń pooperacyjnych. Wniosek o wyrażenie zgody na leczenie za granicą zawierał także opinię Wojewódzkiego Konsultanta w dziedzinie neurochirurgii dla województwa łódzkiego - prof. dr hab. med. M. Z.. Zdaniem skarżącego z opinii tej wynika między innymi, że operacja obarczona jest bardzo dużym ryzykiem wystąpienia niedowładu po operacji i zagrożenia życia, jednakże wskazano, iż Klinika w [...] jest najbliższym ośrodkiem, który daje szanse na wyleczenie chorego z niewielkim ryzykiem. Skarżący zauważył, że nadesłane do NFZ opinie profesorów z krajowych ośrodków specjalistycznych cechował brak precyzji, a odmowę zgody na leczenie poza granicami kraju Prezes NFZ uzasadniał tym, że istnieją w Polsce ośrodki, które mogłyby podjąć leczenia operacyjnego. Odmawiając wiarygodności opiniom doc. dr hab. K. Z. oraz prof. dr hab. M. Z., uznał je za nieudowodnione, z uwagi na brak w dokumentacji dołączonej do wniosku dowodów potwierdzających fakt, iż na terenie kraju brak jest ośrodka, który podjąłby się leczenia operacyjnego. Jak stwierdził skarżący, wątpliwości co do właściwego przeprowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wyrażenie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju, budzi sposób wydania opinii w sprawie przez Krajowego Konsultanta w dziedzinie neurochirurgii - prof. dr hab. T. T.. Nie sprecyzował on, zdaniem skarżącego, swojego stanowiska, gdyż nie wskazał żadnych konkretnych danych dotyczących wyposażenia technicznego ośrodków krajowych i ośrodka w [...] oraz nie wymienił krajowych ośrodków, które specjalizują się w przeprowadzaniu tego typu operacji, a także nie odniósł się do wniosku Prezesa NFZ o przeprowadzenie specjalistycznej konsultacji pacjenta i wydania opinii w zakresie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia w kierowanej przez Profesora Klinice. Skarżący uznał, że opinię Konsultant krajowy nie dość, że wydawał częściami, to i tak nie była ona zupełna. Nastąpiło wobec powyższego, działanie sprzeczne z regulacją zawartą w przepisie § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia, zgodnie z którym Konsultant krajowy, o którym mowa w ust 3, dokonuje oceny wniosku w zakresie wskazanym przez Prezesa Funduszu, w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku. Profesor T. we wskazanym powyżej terminie nie wydał jednoznacznej opinii w zakresie wskazanym przez Prezesa NFZ. Zdaniem skarżącego, postępowanie Konsultanta Krajowego nie tylko narusza wskazany powyżej akt normatywny, ale ponadto jest wyrazem lekceważenia zdrowia i życia pacjenta, który oczekuje na operację. Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Natomiast ust. 2 wskazanego przepisu precyzuje, iż obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W ocenie skarżącego unormowania konstytucyjne uszczegółowione zostały w ustawie o świadczeniach. Powołany akt normatywny określa w art. 6, iż zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej obejmują w szczególności finansowanie w trybie i na zasadach określonych ustawą świadczeń opieki zdrowotnej. W związku z powyższym, mając na względzie zagrożenie życia, skarżący podejmował szereg kroków zmierzających do podjęcia natychmiastowego leczenia. Rozpoczął poszukiwania właściwego ośrodka medycznego, który mógłby zastosować najlepszą metodę leczenia tego rodzaju schorzenia. Zasięgał opinii wielu specjalistów w dziedzinie neurochirurgii w kraju w celu ustalenia, czy w Polsce możliwe jest przeprowadzenie skomplikowanego zabiegu ratującego życie chorego. Po licznych konsultacjach medycznych okazało się, że w kraju nikt nie podejmie się przeprowadzenia operacji zniekształcenia tętniczo - żylnego głębokich struktur prawej półkuli mózgu, z uwagi na możliwe komplikacje pooperacyjne. Postanowił zatem poszukiwać pomocy w ośrodkach zagranicznych. Udał się do Kliniki w [...], gdzie po konsultacji medycznej, stwierdzono, że placówka ta może podjąć się przeprowadzenia operacji. Mając na względzie koszt leczenia, postanowił wystąpić z wnioskiem o sfinansowanie operacji ze środków publicznych, na podstawie art. 26 ustawy o świadczeniach. Pozostawał w przekonaniu, że przyznanie dofinansowania jest w jego przypadku uzasadnione i pozytywna decyzja zapadnie bez nieuzasadnionej zwłoki. Wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2007 r., Nr 250, poz. 1884) wybrane świadczenia opieki zdrowotnej w § 2 ust. 1 - ustalenia dopuszczalnego czasu oczekiwania na udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej dokonuje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego - specjalista danej dziedziny medycyny, posiadający stopień profesora lub stopień doktora habilitowanego nauk medycznych. Natomiast w § 3 wskazanego powyżej rozporządzenia określono, że dopuszczalny czas oczekiwania na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej ustalany jest indywidualnie w odniesieniu do świadczeniobiorcy, na podstawie następujących kryteriów, mianowicie stanu zdrowia, dotychczasowego przebiegu choroby, rokowania co do dalszego przebiegu choroby. Ponadto zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia - lekarz, ustalając dopuszczalny czas oczekiwania świadczeniobiorcy na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, bierze w szczególności pod uwagą, czy w wyniku nieudzielenia tego świadczenia w określonym czasie istnieje między innymi zagrożenie życia. Zdaniem skarżącego to właśnie lekarz określa dopuszczalny czas oczekiwania we wniosku, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 26 a ustawy o świadczeniach (§ 5 rozporządzenia). Wskazanie co do okresu, w którym powinno być przeprowadzone leczenie zostało w ocenie skarżącego określone jedynie przez doc. dr hab. Krzysztofa Zakrzewskiego we wniosku o wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju. Nie ma podstaw, by termin ten uznać za nieudowodniony, gdyż lekarz ten od lat leczył skarżącego, znał doskonale schorzenie i realnie oceniał rokowania co do dalszego przebiegu choroby. Wskazanie niniejsze powinno być zatem albo uznane przez Prezesa NFZ za jak najbardziej zasadne, albo być przedmiotem szczegółowego zbadania. Skarżący uznał zatem, że w niniejszej sprawie doszło do wydania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ponadto odnosząc się do ustawodawstwa europejskiego w zakresie prawa obywatela do leczenia poza granicami kraju skarżący uznał, że zgodnie z art. 49 (dawny art. 59) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. - w ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Wspólnoty są zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w Państwie Wspólnoty innym niż Państwo odbiorcy świadczenia. W niniejszym stanie faktycznym zdaniem skarżącego należy mieć na względzie wykładnię dokonaną przez ETS w wyroku z dnia 12 lipca 2010 r. z wniosku A. o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w ramach sporów zawisłych przed tym sądem między B.S.M. S., małżonka G. a S. VGZ oraz między H. a S. (C - 157/99), z której wynika m. in., że zgoda na pokrycie kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych w zakładzie szpitalnym znajdującym się w innym państwie członkowskim udzielana jedynie wówczas, gdy spełnione są następujące dwa warunki: Po pierwsze, planowane leczenie powinno należeć do świadczeń, których koszty pokrywa system ubezpieczeń chorobowych pierwszego państwa członkowskiego, co oznacza istnienie wymogu, by leczenie mogło zostać uznane za "typowe w danych środowiskach zawodowych". Po drugie, leczenie za granicą powinno być niezbędne w świetle stanu zdrowia zainteresowanego, co oznacza brak możliwości udzielenia we właściwym czasie odpowiednich świadczeń zdrowotnych przez świadczeniodawcę związanego kontraktem w pierwszym państwie członkowskim. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kierując się m.in. opiniami licznych specjalistów, którzy konsultowali przypadek skarżącego na etapie postępowania zainicjowanego wnioskiem o przeprowadzenie leczenia operacyjnego poza granicami kraju. W ogólnym odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze, organ podkreślił, iż niesłuszne są stwierdzenia skarżącego obwiniające Prezesa NFZ za wydanie wadliwej pod względem merytorycznym i prawnym decyzji, bowiem Prezes Funduszu podejmując decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. wziął pod uwagę aktualny stan zdrowia wnioskodawcy, cały materiał dowodowy zgromadzony w trakcie procedowania wniosku, jak również działał obiektywnie w granicach wyznaczonych obowiązującymi go przepisami. Nadto wskazał, iż fakt dążenia skarżącego do osobistego wyboru kliniki zagranicznej nie może być podstawą do wyrażenia zgody na skierowanie na leczenie poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, przekazał wniosek skarżącego o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju do rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Przedmiotem wniosku wskazanym przez skarżącego, w części I w pkt 2.1. było przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce. Wniosek dotyczył przeprowadzenia leczenia operacyjnego polegającego na usunięciu naczyniaka tętniczo-żylnego, umiejscowionego w tylnej części prawego wzgórza mózgu, w Klinice Zagranicznej. Zgodnie z zawartą w części II wniosku opinią lekarza wnioskującego - dr. hab. n.med. K. Z., specjalisty neurochirurga z Kliniki Neurochirugii z Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w [...], u skarżącego rozpoznano zniekształcenie tętniczo-żylne głębokich struktur prawego płata potylicznego mózgu wielkości ok. 3x2 cm - pacjent przeszedł dotychczas dwukrotnie krwawienie samoistne śródmózgowe z przebiciem do układu komorowego. Jak wynika z dołączonej do wniosku dokumentacji medycznej, skarżący od 2005 r. leczony jest w krajowych zakładach opieki zdrowotnej. W listopadzie 2005 r. u chorego, z powodu ostrego wodogłowia pokrwotocznego, założono drenaż komorowy zewnętrzny, następnie podjęto próbę embolizacji wewnątrznaczyniowej zniekształcenia - bez powodzenia, w końcu zastosowano radioterapię stereotaktyczną fotonami 6 MV obszaru malformacji naczyniowej prawego płata części potylicznej mózgu. Jak wynika z powyższej opinii, malformacja naczyniowa grozi kolejnymi krwotokami śródmózgowymi, co może być zagrożeniem dla zdrowia, jak i życia chorego. W związku z powyższym, zdaniem lekarza wnioskującego, pacjent powinien zostać poddany chirurgicznemu usunięciu zniekształcenia, celem uniknięcia kolejnych krwotoków. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że pomimo wielokrotnych konsultacji skarżącego w krajowych klinikach neurochirurgicznych, nie znaleziono ośrodka, który podjąłby się leczenia chirurgicznego pacjenta, bowiem przeprowadzenie operacji w przypadku osoby skarżącego związane jest z dużym ryzykiem uszkodzeń pooperacyjnych. Jedynym ośrodkiem, który wyraził chęć podjęcia leczenia skarżącego, na co wskazuje opinia lekarza wnioskującego, jest [...][...] w Niemczech. Powyższe potwierdził prof. dr hab. med. M. Z. - konsultant wojewódzki w dziedzinie neurochirurgii dla województwa [...], podkreślając w części IV b wniosku, iż zdiagnozowane zniekształcenie tętniczo-żylne w obrębie tylnej części wzgórza prawego i splotu naczyniowego komory bocznej prawej stwarza bardzo duże ryzyko wystąpienia - na skutek przeprowadzonej operacji - niedowładu, a nawet zagrożenie życia pacjenta. Ponadto wskazany specjalista poinformował, iż zgodnie z opinią prof. dr. med. P. V. z [...] w [...], przeprowadzenie leczenia skarżącego w berlińskiej klinice wiąże się z niewielkim ryzykiem, oraz że klinika jest najbliższym ośrodkiem, który daje szanse na wyleczenie chorego z niewielkim ryzykiem powikłań pooperacyjnych. Do dołączonej do wniosku dokumentacji medycznej została załączona opinia prof. dr. med. P. V. z dnia [...] grudnia 2009 r., z której wynika, że lekarz specjalista z [...] w [...], po przeprowadzeniu osobistej konsultacji skarżącego, wyraźnie poinformował, iż w przypadku chorego konieczne jest przeprowadzenie operacji, bowiem prawdopodobnie skarżący należy do grupy 30 % pacjentów, którzy nie reagują pozytywnie na leczenie radioterapeutyczne. Ponadto zakres ryzyka wystąpienia kolejnych krwotoków w jego przypadku szacowany jest na ok. 10 %. Prof. dr med. P. V. poinformował jednocześnie, iż przeprowadzenie operacji w kierowanej przez niego klinice jest jak najbardziej możliwe i wiąże się z niewielkim ryzykiem. Co do samego ryzyka wypowiedział się bardzo ogólnie twierdząc, że podejmie się leczenia operacyjnego w kierowanej przez siebie klinice, nie precyzując co, w jego opinii, znaczy stwierdzenie "niewielkie ryzyko". Prezes NFZ chcąc wyjaśnić prawdziwość niepotwierdzonego dowodami stwierdzenia, iż "w Polsce nie znaleziono żadnej kliniki, która podjęłaby się przeprowadzenia wnioskowanej operacji", zasięgnął opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych oraz opinii innych osób lub podmiotów posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych i skierował pisemną prośbę o opinię w sprawie oraz zajęcie stanowiska wobec możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia na terenie kraju do prof. dr. hab. n. med. T. T. - konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii. W przekazanej odpowiedzi na powyższe zapytanie prof. dr hab. n. med. T. T. poinformował, iż naczyniaki tętniczo-żylne są leczone operacyjnie, na drodze embolizacji lub metodą radiochirurgii, w krajowych ośrodkach neurochirurgicznych, oraz że dalsze leczenie naczyniaka w przypadku skarżącego może polegać zarówno na operacji, jak i uzupełniającej radiochirurgii. Specjalista podkreślił, że istnieje rozbieżność w ocenie ryzyka operacyjnego pomiędzy ośrodkami neurochirurgicznymi w Polsce, a ośrodkiem neurochirurgicznym w [...]. Zdaniem konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii, rozbieżność w ocenie ryzyka operacyjnego nie wynika z różnicy w wyposażeniu technicznym ośrodków, a nie ma obiektywnych danych porównujących wyniki pomiędzy ośrodkami. Odmawiając wiarygodności opiniom lekarzy wnioskujących doc. dr hab. K. Z. oraz prof. dr hab. M. Z., organ uznał je za nieudowodnione, z uwagi na brak w dokumentacji dołączonej do wniosku dowodów potwierdzających fakt, iż na terenie kraju brak jest ośrodka, który podjąłby się leczenia operacyjnego. W odniesieniu ogólnym polscy specjaliści, do których się zwrócono wskazali, że podjęcie decyzji o możliwości leczenia operacyjnego, zagrożeniach i powikłaniach, możliwe będzie jedynie po osobistej konsultacji pacjenta oraz po zapoznaniu się z obrazami badania naczyniowego chorego. Generalnie uważali, iż w przypadku skarżącego, z racji ryzyka kolejnego krwotoku, istnieją pełne lekarskie wskazania do leczenia operacyjnego. Ponadto poinformowali, iż ryzyko trwałego inwalidztwa, w aspekcie porażenia kończyn, należy uznać za duże w związku ryzykiem wystąpienia ubytków neurologicznych pod postacią lewostronnego niedowładu. Opinie wielu specjalistów zgromadzone w trakcie procedowania wniosku nie potwierdziły opinii specjalisty niemieckiego stwierdzającej, iż ryzyko operacji jest niewielkie. Organ opierając się na stanowiskach polskich specjalistów uznał, że są one wiarygodne jak również wskazał, że opinia prof. dr. med. P. V. z dnia [...] grudnia 2009 r., z której wynika, że przeprowadzenie operacji w kierowanej przez niego klinice wiąże się z niewielkim ryzykiem nie jest wiarygodna. Zdaniem organu ryzyko jest duże. Nie jest ustalone z jakich przyczyn ryzyko takiej operacji jest duże, niewielkie, a to ma fundamentalne znaczenie dla skarżącego. Należy zauważyć, że wszyscy specjaliści wypowiadają się bardzo ogólnie twierdząc, że podejmą się leczenia operacyjnego w klinikach, nie precyzując co, w ich opinii, znaczy stwierdzenie ryzyka. Ze względu na fakt, iż przedmiotem wniosku wskazanym przez skarżącego jest konieczność wykonania poza granicami kraju świadczenia, którego nie przeprowadza się w Polsce, Prezes NFZ miał obowiązek ustalenia, czy istnieje możliwość przeprowadzenia wnioskowanego świadczenia na terenie kraju i jakie jest ryzyko, a nie odwoływać się do braku porównania "wyników" klinik. Należy zauważyć, iż ośrodek w [...] jak wskazują specjaliści jest wiodącym centrum leczniczym specjalizującym się w leczeniu zmian o charakterze AVM (naczyniak tętniczo-żylny). Należy zauważyć, iż ustawodawca krajowy wprowadzając pozytywny katalog świadczeń uznał, że dla udzielenia zgody na leczenie poza granicami kraju na podstawie art. 26 ustawy o świadczeniach konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek tj.: 1) wnioskowane leczenia aktualnie nie może zostać przeprowadzone w kraju, 2) wnioskowane leczenie jest świadczeniem gwarantowanym, tj. objętym jednym z wykazów świadczeń gwarantowanych zawartych w rozporządzeniach Ministra Zdrowia wydanych na podstawie art. 31 d wyżej powołanej ustawy o świadczeniach. W tym stanie rzeczy pojawia się pytanie, czy wobec stanowisk specjalistów ryzyko operacji powinno być przez organ brane pod uwagę w kontekście możliwości przeprowadzenia operacji w kraju. Zdaniem sądu kwestię tę należy wyjaśnić. Należy wyjaśnić żądanie skarżącego, poparte opinią lekarza wnioskującego - dr. hab. n.med. K. Z., specjalisty neurochirurga z Kliniki Neurochirugii z Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w [...] wskazującego, że pomimo wielokrotnych konsultacji skarżącego w krajowych klinikach neurochirurgicznych, nie znaleziono ośrodka, który podjąłby się leczenia chirurgicznego pacjenta, bowiem przeprowadzenie operacji w przypadku skarżącego związane jest z dużym ryzykiem uszkodzeń pooperacyjnych. Stanowisko to poparte jest opinią prof. dr hab. med. M. Z. - konsultant wojewódzki w dziedzinie neurochirurgii dla województwa łódzkiego, który podkreślając w części IV b wniosku, iż zdiagnozowane zniekształcenie tętniczo-żylne w obrębie tylnej części wzgórza prawego i splotu naczyniowego komory bocznej prawej stwarza bardzo duże ryzyko wystąpienia - na skutek przeprowadzonej operacji - niedowładu, a nawet zagrożenie życia pacjenta. Ponadto ww. specjalista poinformował, iż przeprowadzenie leczenia skarżącego w berlińskiej klinice wiąże się z niewielkim ryzykiem, oraz że klinika ta jest najbliższym ośrodkiem, który daje szanse na wyleczenie chorego z niewielkim ryzykiem. Wobec powyższego należy zauważyć, iż specjaliści wnioskujący posiadali wiedzę w zakresie specyfiki choroby skarżącego. Rozpoznając ponownie sprawę organ zwróci się do specjalistów o wyjaśnienie kwestii ryzyka lub podejmie inne działania właściwe w tym stanie sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełnia wspomina wyżej decyzja administracyjna. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.