V SA/Wa 2200/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-22

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jolanta Bożek, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej z powodu nieprzestrzegania norm utrzymania gruntów rolnych oraz błędnej deklaracji działek ewidencyjnych była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej była zasadna, gdyż strona nie spełniła warunków określonych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w szczególności dotyczących utrzymania gruntów rolnych zgodnie z normami oraz prawidłowego wskazania działek ewidencyjnych. Ciężar udowodnienia spełnienia tych warunków spoczywa na stronie, a organ prawidłowo przeprowadził kontrole i ocenił dowody, w tym raporty i dokumentację fotograficzną.
Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności bezpośredniej na rok 2010 na określoną powierzchnię gruntów rolnych. Po kontroli terenowej stwierdzono, że część działek nie była utrzymywana zgodnie z normami, a także wystąpiły błędy w deklaracji działek ewidencyjnych. Organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje. Strona zaskarżyła decyzję, podnosząc, że spełniła warunki i organ nie przeprowadził odpowiednich badań. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - st. spec. Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... sierpnia 2011r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; skargę oddala M. S. złożyła w dniu ...05.2010 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - jednolitej płatności bezpośredniej (JPO) do powierzchni wynoszącej ... ha. Postanowieniem z dnia ...07.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przekazał wniosek zgodnie z właściwością do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. W dniu ...11.2010 r. wnioskodawczyni została wezwana do złożenia wyjaśnień. Wezwanie dotyczyło braku zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr ... w ewidencji gruntów i budynków oraz błędnej deklaracji tychże działek we wniosku oraz działki nr ... W dniu ...12.2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły wyjaśnienia strony na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Odnośnie działek ewidencyjnych nr ... strona oświadczyła, iż działki te znajdowały się w ewidencji gruntów na dzień złożenia wniosku, co potwierdza dostarczony przez ARiMR załącznik graficzny. Odnośnie błędnej deklaracji działek wyjaśniła, iż nie użytkuje całej działki ewidencyjnej nr ..., tylko ich część. Wyjaśniła również błędnie zadeklarowane powierzchnie. Poinformowała, że nie zgadza się z otrzymanym raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W dniu ...11.2010 r. w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzono czynności kontrolne metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów wzajemnej zgodności. Stwierdzono następujące nieprawidłowości: - działka rolna A (JPO): powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzono, iż normy DKR nie są przestrzegane (kod błędu DR14) oraz na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18); - działka rolna B (JPO): powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzona powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła ... ha; Pozostała część to zwarty las i wieloletni nieużytek; - działka rolna C (JPO): powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzona powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła ... ha (nieskoszona łąka); na pozostałej części znajduje się działka nieskoszona przez kilka lat (młode drzewa i krzewy, trzciny, teren bagienny); - działka rolna D (JPO): powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzona powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła ... ha; na pozostałej powierzchni znajduje się nieskoszona przez kilka lat łąka (młode drzewa i krzewy, trzciny, teren bagienny); - działka rolna F (JPO): powierzchnia deklarowana ... ha, stwierdzona powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła ... ha. W dniu ... czerwca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości ... zł. Wskazał, iż stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową, wynikająca z nieścisłości popełnionych umyślnie wyniosła 100,00%. Powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła ... ha, zaś stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła ... ha. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę odwołaniem Dyrektor ... Oddziału ARiMR decyzją z dnia ... sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, podzielając jej argumentację. Odnosząc się do zarzutu procesowego organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, pierwszeństwo przed stwierdzeniem nieważności decyzji bądź odmową stwierdzenia nieważności, jest rozpatrzenie sprawy w trybie postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o stwierdzenie nieważności obydwu decyzji. Podniosła, iż spełniła wszelkie warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wskazała, że zadeklarowane we wniosku działki są użytkowane rolniczo (nie są zachwaszczone) i że ARiMR powinna przedstawić stosowną ekspertyzę herbologiczną oraz przeprowadzić badania dendrologiczne - czego nie zrobiła. Wskazała, iż ARiMR nie udowodniła niespełnienia przez nią warunków wymaganych do przyznania jednolitej płatności obszarowej, a odmowa nastąpiła bez podstaw prawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. nr 35 poz. 217, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.in. a. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Komisji (WE) NR 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IVi V(Dz. Urz.L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27), tj. 1,00 ha, b. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, - przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. c. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Należy w tym miejscu podkreślić, iż powyższe dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. Według art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej o przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27). W związku z tym, że płatności przyznawane są w drodze decyzji, zgodnie z art. 19 ustawy, w decyzji w sprawie przyznania płatności określa się również zmniejszenia płatności, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, tj. w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek taki składa się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy (art. 5 ust. 1 i 2). Wskazać należy, iż art. 7 ust. 1 pkt b) stanowi, iż wszystkie grunty rolne powinny być utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Minimalne normy utrzymywania gruntów określone są w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39, poz. 211, ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: - w przypadku gruntów ornych - jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie, - w przypadku łąk i pastwisk - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Zgodnie z § 2 tegoż rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zgodnie z art. 60 akapit drugi rozporządzenia Komicji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Należy zauważyć, iż w gospodarstwie wnioskodawczyni zostały przeprowadzone dwie równorzędne kontrole; jedna w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zaś druga w zakresie wzajemnej zgodności. Kontrole były przeprowadzone w dniu ...11.2010 r. i dotyczyły weryfikacji zadeklarowanych powierzchni działek rolnych we wniosku na rok 2010. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości mających wpływ na przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Przede wszystkim stwierdzono nieprzestrzeganie norm w gospodarstwie, m.in. na działkach rolnych A, B, C i D. Jak słusznie zauważył organ, podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu ...11.2010 r. stwierdzono, iż na działce rolnej A normy DKR nie są przestrzegane (kod błędu DR14) oraz na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18). Z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu ...08.2006 r. wynika, że działka ta nie była użytkowana rolniczo na dzień ... czerwca 2003 r. Słusznie zatem organ uznał, iż działka ta nie jest utrzymywana zgodnie z normami przez ostatnie kilka lat, jednakże strona zadeklarowała niniejszą działkę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.w treści uzasadnienia decyzji wskazał powód wykluczenia działki z przyznania płatności o powierzchni wynoszącej ... ha. Organ odniósł się do tego, iż na działce ewidencyjnej nr ... (działka rolna A), kontrola na miejscu z dnia ...08.2006 r. stwierdziła, że działka nie była użytkowana rolniczo na dzień ... czerwca 2003 r. i nałożono na nią kod DR 10. Potwierdzeniem tego faktu jest raport oraz jego załącznik - szkic wykonany przez inspektorów terenowych - stwierdzono nieużytek. Wskazać należy, iż strona w latach poprzednich informowana była o tym, iż działka położona na działce ewidencyjnej nr ... jest obarczona kodem DR 10, a także o tym, że powtarzające się deklarowanie w latach następnych tej działki, która została wykluczona z płatności ze względu na brak jej utrzymywania w dobrej kulturze na dzień ... czerwca 2003 r., spowoduje potraktowanie tego jako świadome działanie rolnika, co skutkować będzie wykluczeniem całego wniosku. Należy również zauważyć, iż sporna działka ewidencyjna nr ... położona w miejscowości T., powiat ..., woj. ... znajduje się na wykazie działek trwale wykluczonych z płatności na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W kwestii działki ewidencyjnej nr ... we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 strona zarzuca ARiMR, iż działka nie mogła być wykluczona z płatności, ponieważ w tej sprawie nie była wydana prawomocna decyzja przez uprawniony organ państwowy. Podnosi, iż w tej sprawie mąż strony otrzymał jedynie protokół sporządzony przez prywatną firmę, a działka została wpisana z kodem DR10 na stronie ARiMR. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR, odnosząc się do wyżej wymienionego zarzutu słusznie zauważył, iż w sprawie G. S., wszczętej wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2006, została wydana decyzja przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o nr ... z dnia ...05. 2009 r., która następnie została utrzymana w mocy decyzją Nr ... Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ...09.2009 r. Fakt wydania decyzji w sprawie za 2006 r. nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Istotna jest kwestia stanu faktycznego istniejącego w dniu przeprowadzenia niniejszej kontroli, który ewidentnie wskazywał, że działka ta nie była również utrzymywana zgodnie z normami na dzień ... czerwca 2003 r. Strona nie spełniła warunku wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy zgodnie z którym, do płatności kwalifikują się działki spełniające wymagania określone w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16) do celów pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1, tj. które w dniu 30 czerwca 2003 r. były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji. Oznaczają one całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. Kwalifikują się również działki rolne obsadzone zagajnikami krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które również były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień ... czerwca 2003 r. Do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się zagajniki krótkiej rotacji utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz. U. nr39. poz. 214) określono trzy gatunki drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji oraz maksymalny cykl zbioru, który przedstawia się następująco: - 6 lat dla gatunku z rodzaju wierzba (z wyjątkiem wierzby do wyplatania), - 6 lat dla gatunku z rodzaju topola, - 8 lat dla gatunku z rodzaju brzoza. Organ prawidłowo zauważył, iż zadeklarowane działki rolne we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 nie spełniają wyżej wymienionych kryteriów. Jak wskazano w raportach z czynności kontrolnych, w uwagach inspektorów terenowych, na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię ... ha, zaś na pozostałej części działki zwarty las i wieloletni nieużytek. Podobnie na działce rolnej C i D, na której zmierzono odpowiednio ... ha i ... ha łąki nieskoszonej, na pozostałej części działka nieskoszona przez kilka lat (młode drzewa i krzewy, trzciny, teren bagienny). Okoliczność tę obrazują zdjęcia wykonane w gospodarstwie strony, a przede wszystkim zdjęcie nr: 1, 7, 8 (działka rolna B), 15, 18-26 (działka rolna D), 27-31 (działka rolna C) oraz zdjęcia nr: 2, 4, 5, 6 wykonane na działce rolnej A (z kodem DR10). Na wszystkich działkach widać wieloletnie nieużytki, zachwaszczenia, na działce rolnej D młode drzewa i krzewy oraz chwasty. Na działce rolnej C widać wieloletnie zachwaszczenia, trzciny. Zdjęcia te zostały wykonane w dniu 01-02.09.2010 r., kiedy to została przeprowadzona kontrola na miejscu dotycząca złożonego wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, i zostały wykorzystane w postępowaniu prowadzonym przez organ w kampanii 2010. Istotne znaczenie ma również fakt, iż producent rolny po otrzymaniu raportu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie, miał możliwość zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, do Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. zawarł w treści uzasadnienia faktycznego decyzji informację, iż raport z czynności kontrolnych został przekazany przesyłką poleconą (nr przesyłki ...) w dniu ..02.2011 r. na podstawie przepisów ustawy, jednakże pomimo pouczenia w raporcie, wnioskodawczyni nie wniosła zastrzeżeń do otrzymanych raportów. Strona w piśmie z dnia ...12.2010 r., iż nie zgadza się z otrzymanym raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni i że w tej sprawie złoży doniesienie o możliwości popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy. Odnośnie do wykluczenia z płatności działek ewidencyjnych nr ... i ... położonych w miejscowości ..., gm. ..., powiat ..., woj. ... W dniu ...11.2010 r. zostało wystosowane do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień. Z treści wezwania wynika m.in., iż działki ewidencyjne nr ... nie znajdowały się w ewidencji gruntów oraz że należy podać poprawne dane działki ewidencyjne lub wskazać inną podstawę prawną takiej deklaracji działki ewidencyjnej. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu ...11.2010 r. W dniu ...12.2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie. Strona wskazała, że działka ewidencyjna nr ... "znajdowała się w ewidencji gruntów na dzień złożenia wniosku (co potwierdza dostarczony przez ARiMR załącznik graficzny). Właściciele wystąpili o jej podział w celu zniesienia współwłasności działek, nie wiem czy podział został już wprowadzony ". Kierownik Biura wykluczył z płatności działki rolne położone na wyżej wymienionych działkach ewidencyjnych nr ... w związku z niedostarczeniem dokumentów potwierdzających znajdowanie się deklarowanych działek w ewidencji gruntów. Strona składając wniosek o przyznanie płatności oraz składając podpis na ostatniej stronie, podpisała oświadczenia i zobowiązania. Między innymi podpisała oświadczenie, że została poinformowana, iż obowiązek podania danych wynika z przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazać należy, iż na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.) ARiMR posługuje się krajowym systemem ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem". System ten składa się m.in. z ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. System ten wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności (art. 5 ust. 1). Do prowadzenia systemu wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (ust. 2). Zgodnie z art. 8 ustawy o krajowym systemie ewidencji Ewidencja gospodarstw rolnych zawiera: 1. numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12; 2. numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli numer taki został nadany; 3. dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, z podaniem identyfikatorów oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne; 4. dane umożliwiające identyfikacje działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, dotyczące w szczególności: a. powierzchni działek rolnych wykazanej w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku, b. lokalizacji działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone. c. sposobu wykorzystywania działek rolnych. Należy zatem uznać, iż rolnik składając wniosek o przyznanie płatności ma obowiązek podania danych umożliwiających identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, m.in. poprzez podanie prawidłowych danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jest to konieczne w celu zlokalizowania działek rolnych zadeklarowanych we wniosku przez organ rozpatrujący wniosek, który dokonuje analizy i weryfikacji powierzchni uprawnionych do przyznania płatności na zadeklarowanych działkach. W przypadku braku możliwości zlokalizowania działek rolnych, np. w przypadku podania przez wnioskodawcę błędnych numerów identyfikacyjnych działek ewidencyjnych, organ ma obowiązek wezwać stronę do złożenia wyjaśnień w tej kwestii. Należy również wskazać, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2010 r., Nr 39, poz. 215) wniosek o przyznanie płatności, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a-e i g, oprócz danych i informacji, o których mowa w § 2 ust. 1—4, zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą. Wnioski o przyznanie płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, b oraz e tiret pierwsze, zawierają również oświadczenia o: 1. powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności: a. położenia działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy, b. danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy, numeru działki ewidencyjnej i powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. c. powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchni: - niezgłoszonej do programów pomocowych, - gruntów rolnych, które zostały zalesione w ramach działania zalesianie gruntów rolnych objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004—2006 lub Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 oraz zgodnie z planem zalesienia, lecz nie zostały przekwalifikowane na grunty leśne; 2. sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności: a) oznaczenia działki rolnej, b) grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną, c) powierzchni działki rolnej, d) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna. e) powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż wnioskodawczyni deklarując we wniosku o przyznanie płatności działki ewidencyjne nr ... podała błędne dane, których nie wyjaśniła na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Brak potwierdzenia istnienia działek ewidencyjnych nr ..., czy też nie podanie przez stronę prawidłowych numerów działek, stanowiło o tym, iż organ nie mógł dokonać weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na spornych działkach ewidencyjnych. Powyżej wskazane przepisy stanowią iż wnioskodawca ma obowiązek podania danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnych ze stanem faktycznym istniejącym w dniu złożenia wniosku. Jednakże, w sytuacji, gdy wystąpi fakt, który może mieć wpływ na przyznanie płatności objętych wnioskiem o przyznanie płatności, i nastąpi on w momencie pomiędzy dniem złożenia wniosku aż do dnia przyznania płatności, wnioskodawca ma obowiązek do niezwłocznego poinformowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, a w szczególności, gdy zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni była świadoma tego, gdyż złożyła podpis na wniosku (sekcja X wniosku), w którym to podpisała niniejsze zobowiązanie. Stwierdzić należy również, że o obszarze działek rolnych decydują rolnicy, którzy we wnioskach o przyznanie płatności wskazują wszystkie informacje niezbędne dla ustalenia ich uprawnień do pomocy, w tym identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych położonych w gospodarstwie, ich powierzchnie, położenie i w odpowiednich przypadkach, ich użytkowanie (art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Sąd wskazuje ponadto, iż załącznik graficzny nie jest dokumentem potwierdzającym istnienie działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków. Załącznik taki został wygenerowany na podstawie danych z roku poprzedniego, tj. z 2009, które to były dostępne ARiMR oraz został stronie przesłany na adres wskazany w ewidencji producentów. W związku z tym nie może stanowić potwierdzenia występowania działek w ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, iż ARiMR, przekazując spersonalizowany wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 wraz z załącznikami graficznymi, nie mogła wiedzieć o dokonanych zmianach przez właścicieli gruntów, o czym strona wspomina w odwołaniu (wystąpienie właścicieli o podział w celu zniesienia współwłasności działek). W sytuacji wystąpienia jakichkolwiek zmian, gdy wnioskodawca stwierdzi, iż dane w spersonalizowanym wniosku są nieaktualne, powinien dokonać poprawek zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku, przesłaną wraz z wnioskiem do rolnika. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 220 KPA zauważyć należy, iż zgodnie z tymże przepisem organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu. Jednakże w przypadku, gdy dane te nie są znane organowi, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego. Należy zauważyć, iż organy obydwu instancji nie posiadały informacji na temat prawidłowych numerów spornych działek ewidencyjnych, gdyż nie figurują one w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 18 ustawy o krajowym systemie ewidencji starosta zapewnia nieodpłatnie gminom oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w celu utworzenia i prowadzenia krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków, bez prawa ich udostępniania osobom trzecim. Należy jednak zauważyć, iż właśnie z wyżej wskazanych danych wynikało, że zadeklarowane przez stronę działki ewidencyjne nr ... nie występowały w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym organ nie miał możliwości dokonania jakichkolwiek ustaleń. Należy również zauważyć, iż zarzuty podnoszone przez stronę dotyczące odpowiedzialności funkcjonariuszy administracji publicznej nie mieszczą się w zakresie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zaś w sprawie zarzutów dotyczących działalności Biura Powiatowego ARiMR w W. toczy się odrębne postępowanie. Organ orzekający prawidłowo wskazał, że podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony stwierdzono, iż działki nie są użytkowane rolniczo, że nie są utrzymywane zgodnie z normami (w dobrej kulturze rolnej). Poświadcza to raport z czynności kontrolnych sporządzony przez inspektorów terenowych i wykonana podczas niej dokumentacja fotograficzna. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że działki nie były utrzymywane zgodnie z normami, przez co nie został spełniony warunek wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Zdjęcia te nie potwierdzają również, iż wnioskodawczyni posiada w swym gospodarstwie zagajniki o krótkiej rotacji. Widoczne na zdjęciach drzewa nie stanowią jednolitej uprawy składającej się z jednego gatunku wierzby, topoli lub brzozy, a ich wiek, co można stwierdzić, przekracza maksymalny cykl zbioru, tj. 6 lat dla gatunku wierzby i topoli oraz 8 lat dla gatunku brzozy. Działka ta nie kwalifikuje się tym bardziej, iż w roku 2010, działka nadal nie była użytkowana rolniczo - kontrola na miejscu z ...11.2010 r. stwierdziła, że normy dobrej kultury rolnej nie są przestrzegane (kod błędu DR 14) oraz na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18). Podkreślenia wymaga, iż to po stronie wnioskodawczyni leży ciężar udowodnienia pewnych faktów zawartych w odwołaniu, a później w złożonej skardze do Sądu. W związku z tym strona nie może przenosić ciężaru udowodnienia na organ rozpatrujący sprawę, m.in. w zakresie przeprowadzenia ekspertyz czy badań. Wskazać należy, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, (art. 3 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Strona nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, które wskazywałyby, iż powierzchnia uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej jest inna od tej, którą ustalił organ w trakcie postępowania administracyjnego. Organ natomiast dysponował niepodważalnym dowodem, jakim są raporty z czynności kontrolnych oraz dokumentacja fotograficzna. Z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady należy przypisać im przymiot wiarygodności (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., Sygn. akt II GSK 492/07). Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał wyczerpującej analizy sytuacji strony i rozważył ją, zgodnie z art. 7 k.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydając rozstrzygnięcie - uzasadnił je w sposób wyczerpujący, realizując dyspozycję art. 11 i 107 § 1 k.p.a. Prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi znajdujące się w protokole kontroli zgodnie z zasadą swobodne oceny dowodów, spełniając tym samym dyspozycję art. 76 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 136 k.p.a., gdyż przewiduje on jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia na żądanie strony dodatkowego postępowania. Słusznie również wskazał organ, iż strona składając podpis pod wnioskiem oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Skarżąca była zatem świadoma obowiązków ciążących na niej w związku z otrzymaniem płatności. Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło