I SA/Wa 2266/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-22
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenia świadków, złożone bez rygoru odpowiedzialności karnej i bez wskazania, czy są osobami bliskimi właściciela mienia, mogą stanowić wystarczający dowód do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, jeśli po upływie kilkunastu lat nie jest możliwe uzyskanie nowych, prawidłowych oświadczeń lub dokumentów?Ratio decidendi
Oświadczenia świadków, które nie spełniają wymogów formalnych określonych w ustawie (tj. nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie wskazują na brak bliskości z właścicielem mienia ani na zamieszkiwanie w miejscowości sąsiedniej), nie mogą stanowić wystarczającego dowodu do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Nawet jeśli organ administracji podjął próby konwalidacji wadliwych oświadczeń, a strona nie była w stanie przedstawić nowych dowodów z powodu śmierci świadków lub upływu czasu, odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty jest zasadna w przypadku braku innych dowodów potwierdzających posiadanie i rodzaj nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący M.K. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za gospodarstwo rolne pozostawione przez rodziców poza granicami RP. Wniosek był wielokrotnie uzupełniany, a przedłożone oświadczenia świadków nie spełniały wymogów formalnych ustawy. Po uchyleniu przez WSA decyzji odmawiającej prawa do rekompensaty, organ podjął próbę uzyskania nowych oświadczeń, jednak świadkowie zmarli, a skarżący nie wskazał innych. Ostatecznie organy odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu braku wystarczających dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia na rzecz M.K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina K., powiat [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i ocenę prawną sprawy.
Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 1990 r. M.K. wystąpił do Urzędu Miejskiego w B. o przyznanie rekompensaty za gospodarstwo rolne pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, którego właścicielami byli rodzice wnioskodawcy tj. J.K. oraz L.K. z d. B.
W dniu 7 grudnia 1992 r. świadkowie: S.J. i Z.J. złożyli oświadczenia o powierzchni i składzie nieruchomości objętej wnioskiem. Z powyższych oświadczeń wynika, że M.K. był jedynym spadkobiercą mienia położonego w miejscowości P., powiat [...], składającego się z użytków rolnych o pow. [...] ha, lasu [...] o pow. [...] ha oraz ogrodu (w tym sadu) o pow. [...] ha. W skład mienia wchodziły również zabudowania gospodarcze: dom drewniany okryty słomą, stodoła i obora.
Pismem z dnia 9 grudnia 1998 r. Urząd Rejonowy w B. poinformował M.K. o konieczności uzupełnienia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wśród dokumentów, jakie wymienił Urząd, znalazły się dowody potwierdzające pozostawienie nieruchomości oraz rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, opis pozostawionych nieruchomości, oświadczenie – złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – o dotychczasowym stanie realizacji uprawnień oraz operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość pozostawionych nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], Starosta [...] przekazał, zgodnie z właściwością, wniosek M.K. do Wojewody [...].
[...] Urząd Wojewódzki pismem z dnia 27 maja 2004 r. poinformował M.K., o konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W dniu 25 listopada 2004 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego zgłosiła się E.K., żona wnioskodawcy, która oświadczyła, iż nie posiada innych dokumentów potwierdzających pozostawienie przez jej męża nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem przedłożonych dotychczas oświadczeń świadków.
Pismem z dnia 17 marca 2005 r. [...] Urząd Wojewódzki poinformował M.K., iż w konsekwencji nieuzupełnienia wskazanych poprzednio braków formalnych, jego wniosek pozostawia się bez rozpoznania.
W dniu 18 grudnia 2006 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim M.K. złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że jego rodzice: J. i L. K. posiadali w P. majątek rolny składający się z dużego, drewnianego, parterowego domu z pięcioma izbami i warsztatem [...]. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że świadkowie S.J. i Z.J. nie byli osobami bliskimi, a jedynie sąsiadami rodziców i w 1945 r. (tj. w chwili śmierci rodziców) byli pełnoletni.
[...] Urząd Wojewódzki skierował do M.K. pismo z dnia 17 stycznia 2007 r., nr [...], w którym zobowiązał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dokumenty potwierdzające rodzaj oraz powierzchnię nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz poinformował stronę, jakie wymogi powinny spełniać oświadczenia świadków.
W konsekwencji E.K., w imieniu swojego męża, skierowała pismo do organu wojewódzkiego informujące, iż znalezienie owych dokumentów, koniecznych do przedłożenia w sprawie, nastręcza wiele trudności.
W następstwie nieprzedłożenia wymaganych dokumentów Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] odmówił potwierdzenia na rzecz wnioskodawcy prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister stwierdził, iż organ pierwszej instancji nie dołożył należytej staranności przy zbieraniu dokumentów, mogących potwierdzić prawo M.K. do otrzymania rekompensaty.
Czyniąc zadość powyższemu [...] Urząd Wojewódzki skierował pisma do następujących instytucji: Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej w L. (pismo z dnia 27 listopada 2008 r.), Archiwów Państwowych: w K., Z., w W. oraz do ich oddziałów w Z., B., K. oraz do Archiwum Akt Nowych i Instytutu Pamięci Narodowej w W. (pisma z dnia 27 listopada 2008 r.) - o udzielenie informacji niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku M.K., dotyczącego prawa do rekompensaty na podstawie ustawy zabużańskiej. W szczególności, Wojewoda [...] zwrócił się do wskazanych wyżej instytucji z prośbą "o pomoc w odszukaniu dokumentów mogących zaświadczyć o pozostawieniu gospodarstwa rolnego w P. oraz o rodzaju i powierzchni nieruchomości wchodzących w skład przedmiotowego gospodarstwa".
Z pisemnych odpowiedzi wyżej wymienionych instytucji wynika, iż żadna z nich nie posiada, w swoich zasobach archiwalnych, informacji o rodzaju i powierzchni nieruchomości posiadanej i pozostawionej przez M.K. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Brak informacji na ten temat stwierdził również Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w L., na podstawie danych przesłanych przez Państwowe Archiwum Obwodu [...].
W związku z powyższy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] odmówił potwierdzenia na rzecz wnioskodawcy prawa do rekompensaty wskazując, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm., powoływana dalej jako "ustawa"), tj. posiadania oraz pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn wynikających z zawartych układów i umowy przez PKWN lub Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1991 r., sygn. akt [...] spadek po J. i L. K. nabył w całości M.K. Organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem Instytutu Pamięci Narodowej – Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce z dnia 2 sierpnia 1989 r. oraz zaświadczeniem Urzędu Miasta i Gminy w I. z dnia 25 sierpnia 1989 r., wnioskodawca przybył z dawnych Kresów Wschodnich RP na terytorium obecnego państwa polskiego bez swoich rodziców. Organ wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. do wniosku o wydanie decyzji wnioskodawca winien dołączyć m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP wskutek wypędzenia lub opuszczenia byłych terenów Polski z przyczyn wynikających z zawartych przez PKWN lub Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej układów i umów, o których mowa w art. 6 ustawy, albo z innych przyczyn związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. W przypadku braku tych dokumentów dowodami mogą być zeznania dwóch świadków, spełniające wymagania formalne wymienione w art. 6 ust. 5 ustawy. Organ wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę oświadczenia dwóch świadków, tj. S.J. oraz Z.J., złożone w dniu 7 grudnia 1992 r. przed notariuszem B.K. w O., nie spełniają przewidzianych w ustawie wymogów, ponieważ osoby te nie złożyły ich pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak również nie wskazały, iż nie są osobami bliskimi dla właściciela pozostawionego mienia. Tym samym zeznania te nie mogą zostać uznane za dowód w sprawie. Organ wskazał, że pomimo przeprowadzenia, zgodnie z art. 77 Kpa, postępowania dowodowego, nie udało się pozyskać dokumentów zaświadczających o pozostawionym mieniu w miejscowości P., woj. [...], poza obecnymi granicami RP.
Na skutek odwołania M.K., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wyraźnie określa listę dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku, aby prawo do rekompensaty zostało potwierdzone. Po analizie materiału dowodowego organ doszedł do wniosku, iż przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie potwierdziły spełnienia przez stronę przesłanek warunkujących potwierdzenia tego prawa. Na podstawie przedstawionych dokumentów nie można było bowiem ustalić, jaki był rodzaj oraz powierzchnia nieruchomości wskazanych we wniosku. Jedyny dowód w tej sprawie był dotknięty wadami, bowiem oświadczenia świadków nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, a świadkowie nie wskazali, czy są osobami bliskimi dla właściciela nieruchomości pozostawionej. W związku z powyższym dokumenty te nie mogły stanowić wystarczającego dowodu w przedmiotowej kwestii. Organ wskazał, że w tej sprawie Wojewoda wystąpił z prośbą do właściwych instytucji o udzielenie informacji niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jednak nie potwierdziły one istnienia nieruchomości oznaczonych we wniosku. Wobec braku dokumentów potwierdzających powierzchnię i charakter nieruchomości nie sposób oszacować jej wartości, co tym bardziej przemawia za koniecznością wydania decyzji odmownej. Mając powyższe na uwadze Minister poparł argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...].
Od decyzji organu drugiej instancji z dnia [...] października 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.K. wskazując, że wobec niemożności uzyskania żadnych dokumentów dotyczących pozostawionej poza obecnymi granicami RP nieruchomości przedłożył oświadczenia dwóch świadków, złożone przed notariuszem. Urząd Miasta w B. ww. oświadczenia przyjął bez zastrzeżeń, co utwierdziło skarżącego w przekonaniu, że były one zgodne z wymogami ustawy. Po kilkunastu latach wezwano skarżącego do uzupełnienia dokumentacji o prawidłowe zeznania świadków, jednak nie miał on już możliwości kontaktu z osobami składającymi oświadczenia w 1992 r.
Na skutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2567/10 uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2010 r. wskazując, że istotnie oświadczenia świadków S.J. i Z.J. z dnia 7 grudnia 1992 r. nie mogły stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie spełniały wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, jednak organ nie podjął działań zmierzających do ich konwalidacji. Sąd podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego, w szczególności po złożeniu do akt sprawy zeznań z dnia 7 grudnia 1992 roku, nie podjęto czynności w celu uzyskania przez organ oświadczeń spełniających ustawowe warunki. Jeżeli bowiem złożone oświadczenia nie zawierały wystarczających danych co do rodzaju i powierzchni przedmiotowych nieruchomości, a także danych potwierdzających warunki określone w art. 6 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, to braki te mogły być usunięte w toku postępowania administracyjnego w ramach wyznaczonej w tym celu rozprawy administracyjnej.
Uwzględniając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Skarbu Państwa pismem z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] wezwał M.K. do udzielenia informacji w następującym zakresie: czy osoby, które złożyły oświadczenia w dniu 7 grudnia 1992 r. (tj. S.J. oraz Z.J.) mogą stawić się w siedzibie Ministerstwa Skarbu Państwa w celu ponownego złożenia oświadczeń, potwierdzających rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych, które nie byłyby dotknięte wadą. W przedmiotowym piśmie Minister Skarbu Państwa wskazał również, że w przypadku, gdyby wskazane wyżej osoby nie mogły stawić się w celu ponownego złożenia oświadczeń, M.K. może wskazać inne osoby, które w charakterze świadków mogłyby złożyć oświadczenia niedotknięte wadą co do powierzchni i rodzaju nieruchomości pozostawionych. Na ustosunkowanie się do powyższego wezwania Minister Skarbu Państwa wyznaczył termin 14-dniowy pod rygorem wydania decyzji na podstawie istniejącego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie M.K. pismem z dnia 18 lipca 2011 r. poinformował Ministra Skarbu Państwa, iż świadkowie S.J. i Z.J. nie żyją, a on sam nie jest w stanie wskazać innych osób mogących ponownie złożyć oświadczenia.
W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia na rzecz M.K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina K., powiat [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że M.K. nie przedstawił dowodów, które świadczyłyby o fakcie posiadania i pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dowodów świadczących o powierzchni i rodzaju nieruchomości pozostawionej. Jedynymi dokumentami mającymi, zdaniem strony, potwierdzić powyższe były oświadczenia Z.J. oraz S.J., które w wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie okazały się wadliwe. Wskazane oświadczenia nie zostały bowiem złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a ponadto świadkowie nie wskazali, czy są osobami bliskimi dla właściciela nieruchomości pozostawionych lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Ponadto na podstawie informacji udzielonych przez świadków nie można również stwierdzić, czy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajdowała się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej. Spornych kwestii nie potwierdziło również postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Wojewodę [...].
Zdaniem Ministra samo zapewnienie o prawdziwości oświadczeń świadków złożone przez stronę postępowania, nawet pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie konwaliduje wad tych oświadczeń i nie czyni z nich oświadczeń złożonych stosowanie do treści art. 6 ust. 5 ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę z odwołania M.K., uwzględnił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w wyroku z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2567/10 i podjął wszelkie możliwe czynności mające na celu konwalidację wadliwych oświadczeń świadków (pisma adresowane do M.K. z dnia 6 lipca 2011 r., 25 sierpnia 2011 r.). Mając jednak na uwadze, że strona nie przedłożyła dokumentów, które potwierdzałyby okoliczność posiadania oraz pozostawienia nieruchomości w postaci gospodarstwa rolnego poza obecnymi granicami kraju, Minister podzielił stanowisko Wojewody [...] i decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].
Skargę z dnia 4 listopada 2011 r., uzupełnioną następnie pismem z dnia 15 stycznia 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.K. wskazując, że z uwagi na upływ czasu nie ma możliwości przesłuchania dodatkowych świadków co do okoliczności pozostawienia przez rodziców skarżącego mienia poza granicami RP. Wyjaśnił, że z przysługującego mu prawa "do wzięcia udziału w postępowaniu" przed organem odwoławczym nie skorzystał ze względu na zły stan zdrowia i konieczność opieki nad żoną.
Brak dokumentów dotyczących mienia zabużańskiego skarżący wyjaśnił celowym zniszczeniem, spaleniem w celu zatarcia śladów dokonanych zbrodni ludobójstwa.
Do skargi M.K. dołączył kserokopię decyzji o odtworzeniu aktu stanu cywilnego wyjaśniając, że w postępowaniu odtworzeniowym świadkowie opisywali posiadane przez jego rodziców gospodarstwo rolne, co wpłynęło na zapis w rubryce zawód ojca: rolnik.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...], jak i ją poprzedzająca decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa.
Uzasadniając powyższe stanowisko należy wskazać, że z art. 6 ust. 5 ustawy wynika, iż w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy:
1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej;
2) nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Organy obu instancji słusznie zatem uznały, co przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 maja 2011 r., że oświadczenia świadków S.J. i Z.J. z dnia 7 grudnia 1992 r. nie mogły stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie spełniały wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy. Z oświadczeń tych nie wynikało bowiem, czy świadkowie byli osobami bliskimi dla właścicieli lub ich spadkobiercy i czy zamieszkiwali w tej samej miejscowości lub w miejscowości sąsiedniej. Nadto oświadczenia nie zostały złożone zgodnie z 6 ust. 5 ustawy tj. pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dodatkowo, jak słusznie zauważono, oświadczenia te ograniczały się jedynie do stwierdzenia, że skarżący jest jedynym spadkobiercą mienia położonego w miejscowości P., powiat [...], i że nieruchomość składała się z pola ornego o powierzchni [...] ha, lasu [...] o powierzchni około [...] ha, ogrodu – w tym sadu – o powierzchni [...] ha oraz wchodzących w jej skład budynków gospodarczych i domu.
Kontrolując pod względem legalności zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że Minister prowadząc postępowanie wyjaśniające podjął wszelkie możliwe czynności mające na celu konwalidację wadliwych oświadczeń świadków, do czego był zobowiązany wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. I tak pismem z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] organ wezwał M.K. do udzielenia informacji, czy osoby, które złożyły oświadczenia w dniu 7 grudnia 1992 r. (tj. S.J. oraz Z.J.) mogą stawić się w siedzibie Ministerstwa Skarbu Państwa w celu ponownego złożenia oświadczeń, potwierdzających rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych, które nie byłyby dotknięte wadą. W przedmiotowym piśmie Minister Skarbu Państwa wskazał również, że w przypadku, gdyby wskazane wyżej osoby nie mogły stawić się w celu ponownego złożenia oświadczeń, M.K. może wskazać inne osoby, które w charakterze świadków mogłyby złożyć oświadczenia niedotknięte wadą co do powierzchni i rodzaju nieruchomości pozostawionych. Na ustosunkowanie się do powyższego wezwania Minister wyznaczył termin 14-dniowy pod rygorem wydania decyzji na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Jako, że w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie M.K. pismem z dnia 18 lipca 2011 r. poinformował Ministra Skarbu Państwa, iż świadkowie S.J. i Z.J. nie żyją, a on sam nie jest w stanie wskazać innych osób mogących ponownie złożyć oświadczenia, organ zawiadomieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r., nr [...], w celu zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, w terminie 7 dni od daty otrzymania przedmiotowego zawiadomienia. Organ drugiej instancji, w przedmiotowym zawiadomieniu, wskazał również, iż po upływie 7-dniowego terminu zostanie wydana decyzja administracyjna. Z przysługującego mu prawa skarżący nie skorzystał, w związku z powyższym organ wydał decyzję w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy, który obejmował m.in. pisma: Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej w L., Archiwów Państwowych: w K., Z., w W. oraz ich oddziałów w Z., B. i K., Archiwum Akt Nowych i Instytutu Pamięci Narodowej w W., z których wynika, że żadna ze wskazanych instytucji nie posiada, w swoich zasobach archiwalnych, informacji o rodzaju i powierzchni nieruchomości posiadanej i pozostawionej przez M.K. (jego rodziców) poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Brak informacji na ten temat stwierdził również Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w L., na podstawie danych przesłanych przez Państwowe Archiwum Obwodu [...]. W związku zatem z brakiem dowodów jednoznacznie świadczących o tym, kto był właścicielem mienia pozostawionego w P., jak również szczegółowych danych dotyczących zabudowań gospodarczych i budynku mieszkalnego w sytuacji, gdy – jak wynika z oświadczenia skarżącego – z uwagi na upływ czasu wszyscy ewentualni świadkowie nie żyją, zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły stronie potwierdzenia prawa do mienia zabużańskiego.
Ustosunkowując się do argumentów zawartych w skardze, dokumentem świadczącym o posiadaniu przez rodziców M.K. gospodarstwa rolnego w P. nie może być decyzja o odtworzeniu treści aktu urodzenia skarżącego. Z dokumentu tego wynika jedynie, że ojciec M.K. – J.K. był z zawodu rolnikiem. Powyższy akt, z samej swej konstrukcji, nie zawiera informacji odnośnie praw własności nieruchomości oraz rodzaju i wielkości posiadanego majątku.
Odnośnie zarzutu celowego niszczenia i palenia akt (m.in. dotyczących mienia skarżącego) przez organy i instytucje państwowe celem zatarcia śladów, to z uwagi na brak potwierdzenia dokonania ww. czynności, Sąd uznał go za bezzasadny.
Bez znaczenia dla niniejszego postępowania pozostają również zarzuty niedopełnienia obowiązków przez urzędnika państwowego, który "oświadczenie świadków przyjął, a po latach odkrył że jest wadliwe", czy notariusza wobec braku pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem sprawa dotycząca wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie zaś kwestia ewentualnej odpowiedzialności ww. osób, pozostająca poza zakresem kognicji sądów administracyjnych.
Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości, przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane zarówno przez Wojewodę [...] jak również przez Ministra Skarbu Państwa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło