II SA/Kr 1356/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-22
Skład orzekający: Jacek Bursa, Kazimierz Bandarzewski, Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych, które mogły być już przedmiotem wcześniejszego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, automatycznie wszczyna postępowanie administracyjne, czy też organ ma prawo odmówić jego wszczęcia z innych uzasadnionych przyczyn?Ratio decidendi
Wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych nie skutkuje automatycznie jego wszczęciem, jeśli organ ma uzasadnione podstawy do odmowy, np. gdy sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją lub gdy wszczęcie postępowania nie jest wymagane przepisami prawa materialnego. Organy nadzoru budowlanego w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego działają z urzędu, a wniosek strony należy traktować jako zawiadomienie o potencjalnym naruszeniu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wszczęcia postępowania w sprawie wykonania ścian między lokalami mieszkalnymi bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją PINB z 2008 r. oraz że wykonanie ścianki działowej nie wymaga pozwolenia na budowę i nie stanowi naruszenia prawa. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania, twierdząc, że złożenie wniosku automatycznie wszczęło postępowanie, a wcześniejsza decyzja dotyczyła innych ścian.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S.M.-H. i R.H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala
UZASADNINIE
wyroku z dnia 22 lutego 2012r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K,. – Powiat Grodzki postanowił odmówić S.M.-H. – oraz R.H. reprezentowanych przez adwokata T.S. wszczęcia postępowania w sprawie "wykonania przez spółke A. S.A. z siedzibą w K. robót budowlanych polegających na wykonaniu ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ul. [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ul. [...] w K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę".
W uzasadnieniu napisano, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych opisanych we wniosku, gdyż roboty te były już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 9 maja 2008r., znak: [...].
Od w/w postanowienia zażalenie złożyli S.M.-H. i R.H. reprezentowani przez adwokata T.S. . Zażalenie zostało wniesione w terminie. Przekazując zażalenie organ I instancji stwierdził brak przesłanek do zastosowania przepisu art. 132 k.p.a.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego wydał postanowienie w dniu [...] czerwca 2011r., znak:[...] którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] kwietnia 2011r., znak: [...].
W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było badanie czy zaszły przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ul. [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ul. [...] w K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Następnie wskazano, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie stron lub z urzędu. Odwołano się do doktryny wskazując, że przepisu tego "nie można tak interpretować, iż daje on podstawę prawną do wszczynania bądź z urzędu, bądź na wniosek postępowania w określonych sprawach administracyjnych. Decydują bowiem o tym przepisy prawa materialnego" (B. Adamiak, J. Borkowski, glosa do postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1987r., SAB/Wr 8/87, OSP 1990, z. 11-12, poz. 397, t. 1). Dalej podniesiono, że w myśl art. 81 Prawa budowlanego podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem ustawy oraz wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą, przyjąć należało zatem w ocenie organu odwoławczego, że wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego - następuje z urzędu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie strona wnioskowała o rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ściany pomiędzy lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ul. [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra w/w nieruchomości. Niewątpliwie, zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 48 Prawa budowlanego przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, zatem – w ocenie WINB w K. , wszczęcie postępowania winno nastąpić z urzędu. Organ II instancji stwierdził wobec tego, że S.M.-H. i R.H. nie przysługiwało uprawnienie do zainicjowania postępowania administracyjnego w zakresie opisanym w piśmie z dnia 2 marca 2011r. Bezpodstawny, w opinii WINB w K. , był zatem zarzut pełnomocnika skarżących zawarty w odwołaniu od postanowienia organu I instancji, iż samo złożenie pisma spowodowało wszczęcie postępowania w w/w sprawie na wniosek strony.
Dalej organ odwoławczy wyjaśniając swoje stanowisko w sprawie wskazał, że organowi I instancji z urzędu było wiadomo, że pod znakiem [...] zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie "robót budowlanych polegających na postawieniu ścianki działowej wewnątrz lokalu mieszkalnego M2, położonego na VI piętrze budynku przy ul. [...] w K". Postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją PINB w K. - Powiat Grodzki nr [...]z dnia [...] maja 2008r., znak:[...], którą organ I instancji umorzył postępowanie w w/w sprawie wskazując, iż "ścianka działowa nie została postawiona wewnątrz lokalu M2 a oddziela ona jedynie samodzielne wyodrębnione lokale L1 od lokalu M2. Organ odwoławczy stwierdził, iż inwestor robót budowlanych A. S.A. nie był zobowiązany uzyskać zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej na postawienie ścianki działowej, gdyż zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane wzniesienie ścianki działowej nie wymaga pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Istniejący stan nie naruszał obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych i tym samym nie spowodował zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. WINB w K. dodał ponadto, że skoro organ I instancji w ostatecznej decyzji ustalił, że w wyniku wykonania w/w ścianki działowej nie doszło do naruszenia przepisów, to brak jest podstaw do ponownego badania zgodności z prawem robót budowlanych polegających na jej wykonaniu, powyższe w ocenie organu II instancji, wypełnia przesłankę "uzasadnionej przyczyny", dla której postępowanie nie mogło być wszczęte.
W podsumowaniu uzasadnienia swojej decyzji WINB w K. podkreślił raz jeszcze, iż analiza treści pisma stron z dnia 2 marca 2011r. oraz odwołania od decyzji PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia 2 maja 2011r. jednoznacznie wskazuje, iż skarżący domagali się rozbiórki ściany pomiędzy lokalami oznaczonymi w rzucie poddasza numerami 6.4 oraz 6.13 i 6.14, tj. ściany, która była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB w K. – Powiat Grodzki nr [...] z dnia 9 maja 2008r., znak: [...]. Wobec faktu, że stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, zasadne było w opinii WINB w K. , stwierdzenie, iż ponowne przeprowadzenie postępowania w tym przedmiocie stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności ponownie wydanej w sprawie decyzji na podstawie art. 156 § 3 k.p.a.
Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...] nie zgodzili się S.M.-H. oraz R.H. i reprezentowani przez adwokata T.S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości (tj. WINB w K. z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...] i PINB w K. – Powiat Grodzki z dnia [...] maja 2011r., znak: [...]) oraz o zasądzenie od WINB w K. na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonym postanowieniom zarzucono naruszenie art. 61 § 1 k.p.a., art. 61 § 3 k.p.a., art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W uzasadnieniu napisano, że organy administracji publicznej obu instancji wydając zaskarżone postanowienia naruszyły cyt.: "art. 61 § 1 k.p.a. oraz 61 § 1 k.p.a." Zgodnie z przepisem ujętym w art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na podstawie art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Skarżący podnieśli, że w dniu 10 marca 2011r. złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wykonania przez A. S. A. z siedzibą w K. robót budowlanych polegających na wykonaniu ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzili także, iż w związku z powyższym na zasadzie art. 61 § 3 k.p.a. postępowanie zainicjowane ich wnioskiem zostało wszczęte w dniu 10 marca 2011r. Dalej podnieśli, że organ pierwszej instancji nie mógł uznaniowo zadecydować o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżących, skoro w myśl art. 61 § 3 k.p.a. złożenie wniosku przez skarżących automatycznie spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie wykonania przez A. S.A. z siedzibą w K. w/w robót budowlanych, a organ I instancji odmawiając wszczęcia postępowania naruszył art. 61 § 3 k.p.a.
W ocenie skarżących przekonanie, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepisy Prawa budowlanego co do zasady wszczynane jest z urzędu nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa i nie jest absolutnie uzasadnione. Skoro w myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, to wykluczenie przez organ pierwszej instancji a priori możliwości wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie na wniosek stron stanowi o naruszeniu art. 61 § 1 k.p.a.
Następnie podniesiono, że organy obydwu instancji wydając zaskarżone postanowienia naruszyły art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. oraz że organ I instancji nie uzasadnił, która przesłanka z art. 61 a § 1 k.p.a. uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania wystąpiła w niniejszej sprawie.
Skarżący stwierdzili, że byli stronami niniejszego postępowania i zażądali podjęcia czynności przez PINB w K. ze względu na swój interes prawny. W związku z tym nie można było przyjąć, że organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na to, iż żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Jednocześnie organ pierwszej instancji nie wskazał, w ocenie skarżących, z jakich innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie mogło zostać wszczęte. W związku z powyższym, odmowa wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie przez organ I instancji nie znalazła, zdaniem skarżących, żadnego uzasadnienia, a przesłanki określone w art. 61a § 1 k.p.a. nie zaszły, co przesądziło o bezpodstawnym zastosowaniu powołanego przepisu.
Kolejny zarzut dotyczył nieprawdziwości twierdzenia organu I instancji, iż w sprawie wykonania przez A. S.A. z siedzibą w K. robót budowlanych polegających na wykonaniu ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę toczyło się już postępowanie administracyjne. Zdaniem skarżących postępowanie powołane przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znak [...] dotyczyło ścian wewnątrz lokalu M2 przy ulicy [...] w K. wykonanych przez A. S.A. w okresie od 1 czerwca 2002r. do 20 lipca 2005r. gdy A. S.A. zajmowało lokal M2 przy ulicy [...] w K. bez tytułu prawnego. Tymczasem, jak stwierdzili skarżący ich wniosek dotyczył ścian powstałych na etapie wznoszenia budynku przy ulicy [...] w K. w okresie 2000-2001. Skarżący podkreślili, że nigdy nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w przedmiocie nielegalnego wybudowania wskazanych ścian objętych wnioskiem skarżących z dnia 10 marca 2011r. W konsekwencji, ściany między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. nie są objęte powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 maja 2008r.
W uzasadnieniu skargi zarzucono także, iż organ pierwszej instancji posługiwał się dwoma sygnaturami [...] i [...] toteż w opinii skarżących, trudno ustalić, które postępowanie administracyjne miałoby być postępowaniem o tożsamym przedmiocie z przedmiotem niniejszego postępowania, w konsekwencji czego, uzasadniony jest zarzut bezpodstawnego zastosowania regulacji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który umożliwiałby odmowę wszczęcia postępowania wyłącznie z uwagi na to, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.
Następnie zarzucono, że nie można przyjąć, iż ściany między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. są ścianami działowymi albowiem ściany wydzielające lokal muszą być objęte pozwoleniem na budowę, co w niniejszej sprawie nie występuje. Podniesiono, iż lokal mieszkalny M2 nie był wydzielonym samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, lecz stanowi obecnie część wspólna nieruchomości przy ulicy [...] w K. W związku z tym nie można było przyjąć w ocenie skarżących, że rozbiórka ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. naruszać będzie substancję lokalu M2, gdyż lokal mieszkalny M2 nie został wydzielony jako odrębny przedmiot własności.
Dalej skarżący podkreślili, że nakazanie rozbiórki ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. nie musi być uzasadniona przesłanką jakiegokolwiek zagrożenia. Wystarczające jest stwierdzenie niezgodności wykonania wskazanych ścian z projektem budowlanym.
W skardze zarzucono także, że PINB w K. jako organ I instancji rozpatrując sprawę nielegalnego wybudowania ścian między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. był zobowiązany zbadać wyłącznie zgodność obiektu z projektem budowlanym i z decyzją o pozwoleniu na budowę. Nie był natomiast upoważniony do badania kwestii samodzielności lokali i jakichkolwiek kwestii ze stosunków cywilno-prawnych. Zdaniem skarżących PINB w K. powinien w drodze kontroli ustalić, czy A. S.A. dopuściło się odstępstw od projektu budowlanego i gdyby w wyniku kontroli doszedł do wniosku, że ściany między lokalem mieszkalnym M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. , a pozostałą częścią VI piętra nieruchomości przy ulicy [...] w K. zostały wzniesione niezgodnie z projektem budowlanym, to organ I instancji był zobowiązany nakazać rozbiórkę tak wykonanych ścian i to niezależnie od skutków tej decyzji.
Kolejny zarzut skargi to nielegalne wykonania przez A. S.A. wskazanych ścian, które zmniejszyło powierzchnię lokalu M2 do 103,95 metrów kwadratowych, podczas gdy projekt budowlany przewidywał dla tego lokalu powierzchnię 118,1 metrów kwadratowych, ponadto zaburzeniu uległy również ilość pomieszczeń, ilość okien i układ funkcjonalny lokalu. W związku z tym skarżący stwierdzili, że biorąc pod uwagę cenę lokalu położonego w zabytkowym centrum miasta w przeliczeniu na metry kwadratowe (ok. 15.000 zł za 1 metr kwadratowy), utracili oni możliwość żądania ceny za lokal mieszkalny M2 na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [...] w K. za 14 metrów kwadratowych tj. ok 200.000 zł., zatem nie ulega żadnej wątpliwości, że samowola budowlana dokonana przez A. S.A. spowodowała powstanie szkody w wysokości ok. 200.000 zł po strome skarżących, a rozbiórka nielegalnie wniesionych przez A. S.A. ścian pozwoliłaby skarżącym zlikwidować tę szkodę.
W końcowej części skargi wskazano, że Sąd Rejonowy [...] w K. prowadzi pod sygnaturą [...] postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ulicy [...] w K. W związku z tym nakazanie A. S.A. rozbiórki wskazanych ścian jest konieczne dla zniesienia współwłasności nieruchomości przy ulicy [...] w K. w sposób ściśle zgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku przy ulicy [...] w K. i dla przyznania na własność skarżących między innymi lokalu mieszkalnego na VI piętrze nieruchomości przy ulicy [... ]w K. o powierzchni 118,1 metrów kwadratowych.
Na rozprawie w dniu 22 lutego 2012r. pełnomocnik skarżących doprecyzował, że niniejsze postępowania dotyczy wyłącznie ścianki działowej wybudowanej i rozdzielającej w projekcie pomieszczenia oznaczone jako 6.4 oraz 6.13 i 6.14. Nadmienił także, iż pozwolenie na użytkowanie zostało wydane w 2001r., a według jego wiedzy ścianka została wybudowana w roku 2000-2001r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia prawa, skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...], który utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] kwietnia 2011r., znak: [...] wydane na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zmianami) dalej jako k.p.a. Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 6, poz.18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Powołany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Następnie należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, podtrzymane również przez organ odwoławczy, który uznał, iż wniosek skarżących o wszczęcie postępowania nie skutkował automatycznie wszczęciem przedmiotowego postępowania. Trafnie bowiem organ wskazał, że myśl art. 81 Prawa budowlanego podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem ustawy oraz wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą. Przyjąć należało zatem, że wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego następuje z urzędu. Wniosek skarżących należy zatem traktować jako zawiadomienie organu o okolicznościach, które mogą wskazywać na konieczność wszczęcia z urzędu stosownego postępowania administracyjnego. Organ natomiast po dokonaniu analizy okoliczności, o których został zawiadomiony podejmuje decyzję o tym czy postępowanie z urzędu wszcząć, czy też nie ma do tego podstaw.
Podzielić należy również stanowisko organu, że w sprawie wykonanych robót budowlanych, tj. postawienia ścianki działowej o długości 2 mb wewnątrz lokalu mieszkalnego M2, położonego na VI piętrze budynku przy ulicy [...] w K. rozdzielającej w projekcie pomieszczenia oznaczone jako 6.4 oraz 6.13 i 6.14., postępowanie administracyjne już się toczyło i zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 9 maja 2008r. o umorzeniu postępowania. Wynika to jednoznacznie z akt sprawy [...], które w toku niniejszego postępowania sądowego zostały dołączone do akt. Okoliczność, że w trakcie prowadzenia tego postępowania lokale mieszkalne w nieruchomości przy ull [...] w K. były samodzielnie wyodrębnione, a następnie umowa w wyniku których lokale wyodrębniono została przez sąd powszechny unieważniona, w żadnym wypadku nie zmienia przedmiotu postępowania. Dodać w tym miejscu jedynie można, że w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, w przypadku umorzenia postępowania administracyjnego, nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, a w związku z tym ponowne prowadzenie postępowania przez organy administracyjne w tym przedmiocie nie stanowiłoby przesłanki do stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważności ponownie wydanej w sprawie decyzji.
Jak najbardziej trafne jest natomiast stanowisko organu (które zresztą było przyczyną umorzenia postępowania w sprawie [...]), że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, postawienie ścianki działowej przez inwestora robót budowlanych A. S.A. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi nadzoru. Nie zagraża również bezpieczeństwu życia lub zdrowia ludzi, nie ma wpływu na bezpieczeństwo pożarowe, a co za tym idzie nie wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego. Nie ma przy tym znaczenia, czy ścianka ta występuje w projekcie budowlanym przedmiotowej nieruchomości, czy też nie i kiedy została wybudowana. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 1c prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Jeśli zatem ścianka działowa została wykonana przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to z chwilą wydania tej decyzji kwestia ewentualnych odstępstw od projektu budowlanego została zamknięta. Jeśli natomiast wybudowano ją już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to wybudowanie przedmiotowej ścianki działowej - w związku z wyczerpującymi ustaleniami w sprawie [...], na które w niniejszym postępowaniu powołał się organ - nie wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego. Jak bowiem wskazano już powyżej, ścianka ta nie narusza obowiązujących przepisów w tym techniczno-budowlanych i nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a w myśl licznych orzeczeń sądów administracyjnych, wykonanie ścianki działowej nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Kończąc rozważania prawne, odnośnie i tak nieistotnego zarzutu posługiwania się przez organ I instancji dwoma sygnaturami tj.: [...] i[...], można dodać, że PINB w K. – Powiat Grodzki wyjaśnił tę kwestię Postanowieniem z dnia [...] maja 2011r., znak: [...] sprostowano z urzędu oczywistą omyłkę, wskazując która z sygnatur jest prawidłowa ([...]). Odpis w/w postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżących – adwokatowi T.S. - w dniu 15 kwietnia 2011r. o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru zalegające w aktach administracyjnych niniejszej sprawy.
Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło