II SA/Kr 1863/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-22
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna nałożona w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki części budynku, obliczona na podstawie powierzchni dachu, jest prawidłowa, a także czy zastosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 jest dopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zgodne z prawem. Stwierdzono, że przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający sposób obliczania grzywny w przypadku przymusowej rozbiórki, został prawidłowo zastosowany, a wysokość grzywny została obliczona na podstawie powierzchni dachu. Sąd uznał również, że stosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 jest dopuszczalne, gdyż akty tego rodzaju mają moc obowiązującą z upoważnienia ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki części budynku. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym dotyczące braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, niewłaściwej wykładni art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, stosowania nieobowiązującego aktu prawnego oraz naruszenia zasad proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S.G.-H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., w zw. z art. 18, art. 23 par 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 .06. 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 z późn. zm/, po rozpatrzeniu zażalenia J.G.-H. i S.G.-H. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] nakładające na nich, jako zobowiązanych grzywnę w wysokości 117.479 zł 18 gr. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 3 listopada 2009 r .tj. do rozbiórki części budynku -utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W szczególności wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2005r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zwanego dalej "PINB") po rozpatrzeniu sprawy dot. obiektu budowlanego - budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ewid. [...] ,[...] [...] [...] [...] obr. [...] - budowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwolenia na budowę nałożył na inwestorów J. i S.G.-H. nakaz rozbiórki części budynku wykonanego po doręczeniu postanowienia na wstrzymanie robót budowlanych na tym-że obiekcie budowlanym, obejmujący konstrukcję dachową wraz z pokryciem.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. znak: [...]
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej "MWINB"), uchylił powyższą decyzję PINB w Z. w części dotyczącej podstawy prawnej, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2007r. sygn. akt II S A.Kr 615/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę na powyższą decyzję.
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, PINB w Z. , upomnieniem z dnia 10.02. 2009 r. znak [...] wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, pouczając ich jednocześnie, że w przypadku nie wykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
Zobowiązani nie wykonali obowiązku dobrowolnie, wobec czego organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 3 listopada 2009 r.
Pismem z dnia 9.11.2009 r. zobowiązani J.G.-H. oraz S.G.-H. wnieśli zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. znak:[...], PINB odmówił uwzględnienia zarzutu zgłoszonego w powyższym piśmie.
Po rozpatrzeniu zażalenia na wyżej wymienione postanowienie WINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. znak:[...] utrzymał w mocy skarżone postanowienie PINB z dnia [...] listopada 2009r. znak: [...].
Na powyższe postanowienie WINB J.G.-H. oraz S.G.-H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 330/10 oddalił skargę na postanowienie WINB z dnia [...] grudnia 2009r. znak: [...].
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], PINB w Z. nałożył na zobowiązanych, a to: J.G.-H. i S.G.-H. grzywnę w wysokości 10.000 zł. w celu przymuszenia do wykonania nałożonego w tytule wykonawczym obowiązku.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanych na to postanowienie, MWINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., znak [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Na powyższe postanowienie MWINB, J.G.-H. oraz S.G.-H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 329/10, skargę ich oddalił.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB, zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. znak; [...], nałożył na J.G.-H. i S.G.-H. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki wysokości 123.121,84 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli zobowiązani w ustawowym terminie, wnosząc także o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 par 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed MWINB w sprawie z ich wniosku z dnia 2. 06. 2011 r. o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji WINB z dnia [...]. 02. 2006 r., znak; [...].
W dniu 5.10.2011 MWINB wydał postanowienie znak;[...], którym odmówił zawieszenia postępowania zażaleniowego, a następnie po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie nałożonej grzywny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Na tle wskazanych wyżej okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że egzekucja w przedmiotowym postępowaniu dotyczy spełnienia przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a w szczególności obowiązku rozbiórki części budynku, wykonanego po doręczeniu postanowienia na wstrzymanie robót budowlanych na obiekcie budowlanym - budynku mieszkalno - usługowego zlokalizowanego na wymienionych w decyzji działkach, budowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, obejmujący konstrukcję dachową wraz z pokryciem. Zatem przedmiotem obowiązku jest przymusowa rozbiórka części budynku , o której mowa w art. 121 par 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwanej dalej w skrócie p.e.a. Organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował powołany przepis i obliczył prawidłowo na jego podstawie powierzchnię części budynku podlegającą rozbiórce . Wobec okoliczności, że powierzchnia dachu przykrywa całość budynku i nie ma odrębnej od budynku powierzchni zabudowy, jest tożsama z pow. zabudowy całego budynku. W calu sprawdzenia prawidłowości obliczenia przez PINB powierzchni zabudowy budynku, organ odwoławczy zsumował pola pow. figur geometrycznych A, B, C, D. zaznaczonych na szkicu inwentaryzacji posadowienia budynku znajdującym się w aktach sprawy organu l instancji. Suma tych pól wynosi 154,68 m2 co jest wartością pow. zabudowy przedmiotowego budynku. Ta wartość różni się nieznacznie od wartości przyjętej przez PINB przy przyjęciu zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego urzędu Statystycznego, dnia 25. 08. 2011 r. że cena 1m2 pow. użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2011 r. wynosiła 3.819 zł. Wynikiem przeprowadzonego zgodnie z art. 121 par 5 p.e.a. wyliczenia (154,68m2 x 1/5 z 3.819 zł.) jest kwota grzywny 118.144,58 zł. Z porównania kwoty nałożonej zaskarżonym postanowieniem i wyliczonej przez organ odwoławczy wynika , że wysokość grzywny wyliczona przy przyjęciu prawidłowo zliczonej pow. dachu powinna wynosić kwotę 118.144,58 zł Jednakże nałożona przez organ l instancji jest bardziej korzystna dla skarżących, a mając na uwadze treść art. 139 k.p.a. brak podstaw do orzekania na niekorzyść skarżących. Ponadto organ l instancji przyjął obowiązującą w dacie orzekania do wyliczenia grzywny wartość za 1 m kw. pow. 3.797 zł wedle komunikatu prezesa Głównego urzędu Statystycznego za l kwartał 2011 to różnica w wartości 1m kw pow. przyjętego do bezbłędnie dokonanych obliczeń matematycznych spowodowała nieznaczną różnice w wysokości wyliczonej grzywny, której obecnie z uwagi na wskazany przepis art. 139 k.p.a. nie można skorygować/zakaz orzekania na niekorzyść/, Zaskarżone postanowienie zawiera wymagane art. 122 par 2 pkt 1 i 2 p.e.a. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia jej w terminie zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu z zagrożeniem, że razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść art. 125 p.e.a. zgodnie , z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożona a nie uiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu. Natomiast uiszczone lub ściągnięte grzywny w celu przymuszenia mogą być zwrócone w 75% lub w całości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na powyższa decyzję MWINB skarżący S.G.-H. wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzją została wydana z naruszeniem przepisów;
- art. 10 par 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. i art. 18 p.e.a. polegające na niezapewnieniu stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 121 par 5 p.e.a. poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu, polegająca na przyjęciu że ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki orzeczonej na podstawie art. 50a ust 2 prawa budowlanego podczas gdy możne on mieć tylko zastosowanie w przypadku orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 ust 1 prawa budowlanego,
- art. 6 k.p.a. polegające na ustaleniu wymiaru grzywny w oparciu o akt niebędący prawe powszechnie obowiązującym w znaczeniu art. 77 Konstytucji, co odnosi się do ustalenia pow. zabudowy budynku lub jego części poprzez stosownie pkt 5.A.2.2. polskiej normy Pn-ISO 9836:1997
- art. 2 i 31 Konstytucji w zw. z art. 8 ust 2 polegające na złamaniu zasad proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej, do czego organ administracji publiczny był zobowiązany, podczas gdy przyjął że nakaz rozbiórki odnosi się do tak do całości budynku jak i dachu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w osnowie decyzji i argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna
Zgodnie z przepisem art. 3 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm./ zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta
sprawowana jest w zakresie zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów postępowania - o ile naruszenie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 par 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Zatem sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze, jak i ponad te zarzuty w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przeprowadzona w myśl powyższych przepisów kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do jego zakwestionowania. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również przerzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Trafnie organ odwoławczy skonstatował, że w sprawie zostały zachowane wszystkie warunki przewidziane art. 122 par 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , jako właściwy organ wezwał na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, póz. 1954 z późn. zm./ upomnieniem z dnia 10. 02. 2009 r. zobowiązanych tj. J.G.-H. oraz S.G.-H. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w Z. nr [...] z dnia [...].11. 2005 r., znak [...] który stał się wymagalny z dniem 21. 02 2006 r., z jednoczesnym ich uprzedzeniem , że w przypadku niewykonania dobrowolnie tego obowiązku w zakreślonym terminie 30 dni, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponieważ, co jest bezsporne - zobowiązani nie wykonali tego obowiązku, organ wdrożył procedurę przewidzianą art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mianowicie doręczył tytuł wykonawczy zgodnie art 32a ustawy, a następnie wydał zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny.
Nie jest trafny zarzut skarżącego jakoby przepis art. 121 par 5 p.e.a. miał zastosowanie jedynie do sytuacji gdy nakaz rozbiórki został orzeczony na podstawie art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepisy art. 121 par 4 i 4 p.e.a. nie zawierają takiego ograniczenia. Par 4 wprowadza zasadę, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zaś zgodnie z par 5 wysokość grzywny, o której mowa w par 4 stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części - (jak to ma miejsce w niniejszym przypadku),- stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Wysokość grzywny została obliczona w myśl wskazań zawartych w przytoczonym w dosłownym brzmieniu przepisie par 5 art. 121 p.e.a.
Niezasadny jest zarzut skarżącego odnoszący się do Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 w kwestii jej nieobowiązywania, jako prawa powszechnie obowiązującego. Akt tego rodzaju ma moc obowiązującą z upoważnienia ustawy, z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. 2002 r. Nr 169 póz. 1386 ze zm.), która pozwala na stosowanie takiego aktu.
Objęta nakazem rozbiórki część budynku mieszkalno -usługowego położonego w Z. , O. na działkach nr ewid. [...] ,[...] [...] [...] obr [...], to konstrukcja dachowa wraz z jego pokryciem. Powierzchnia dachu wielopołaciowego została rozłożona na figury geometryczne ozn. lit. "A", "B", "C", "D", "E", a pola ich powierzchni zsumowane. Uzyskane wyniki wielkości powierzchni dachu przez organy l i II instancji różną się w niewielkim stopniu miedzy sobą. PINB wyliczył powierzchnię dachu wynosi 154,70 m2, zaś WIN B wyliczył, że powierzchnia ta wynosi 154,68 m2., przy czym organ odwoławczy wykazał, że przyczyną różnicy jest błędne zaokrąglenie wyniku uzyskanego z działania matematycznego przy obliczaniu pow. figury "B" i "E". Organ ten uzasadnił, że nie dokonał korekty wyliczenia grzywny z przyjęciem
poprawnego wyniku powierzchni nie tylko z tego względu, że różnica jest
zaniedbywanie małą wielkością ale z uwagi na fakt, że wyliczona grzywna przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. jest korzystniejsza dla zobowiązanych. Bowiem po wydaniu przez PINB postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny, został ogłoszony nowy Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 25 sierpnia 2011 r. / Dz. Urz. GUS Nr 9, poz.41/ ze wskazaniem kwoty 3819 zł jako nowej ceny za 1 m2 pow. użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 3819 zł. Z uwagi na treść art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie znalazł podstaw do orzekania na niekorzyść odwołujących się stron.
Należy zauważyć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, środkiem służącym przymuszeniu do wykonania nałożonego obowiązku jest grzywna. Oznacza to, stosownie do treści art. 125 par 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Zaś grzywny uiszczone lub już ściągnięte w celu przymuszenia mogą być na wniosek zobowiązanego w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części./art. 126 p.e.a./.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło