II OZ 819/12

II OZ 819 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2723/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 postanawia oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 819 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu G. K. zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2012 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 marca 2012 r. odmówiono G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 11 czerwca 2012 r. skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Żądanie to ponowiono w dniu 30 lipca 2012 r. Jak wskazał Sąd wniosek skarżącego z dnia 11 czerwca 2012 r. rozpoznano w zakresie ustanowienia adwokata oraz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 7 marca 2012 r. Natomiast wniosek z dnia 30 lipca 2012 r. potraktowano jako uzupełnienie wniosku z dnia 11 czerwca 2012 r. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na podstawy przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej p.p.s.a.) oraz podstawę prawną zamiany postanowienia z art. 165 tej ustawy, podkreślając, że pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie (tj. że istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodu w wysokości 1.749,93 złotych brutto miesięcznie uzyskiwanego przez małżonkę z tytułu emerytury. Dochód z gospodarstwa rolnego i najmu lokali jest natomiast "zerowy". Skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 695,8 m2, mieszkanie o pow. 84, 50 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,0504 ha oraz inne nieruchomości o pow. 3,4256 ha i oszczędności pieniężne w wysokości 9.743,52 złotych. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że "jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne na terenie którego znajduje się budynek w którym wynajmuje lokale mieszkalne". Zaciągnął także kredyt w banku w wysokości 20.582,40 złotych i będzie go spłacał do 28 marca 2013 r. Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2012 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w wykonaniu czego podał, że ponosi miesięcznie następujące koszty: opłatę za gaz w wysokości 179,89 złotych miesięcznie, opłatę za telefon w wysokości 84,00 złotych, opłatę za internet w wysokości 48,80 złotych, opłatę za energię w wysokości 116,10 złotych, podatek od nieruchomości 135,67 złotych, opłatę za wodę w wysokości 65,00 złotych. Po podsumowaniu wydatki te wynoszą 629,63 złotych. Skarżący wskazał, że z najmu lokali w listopadzie 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 5.899,52 złotych, w grudniu 5.830,75 złotych natomiast w styczniu jego przychód wyniósł 4.622,87 złotych zaś zysk 18,25 złotych. Stwierdził też, że w listopadzie poniósł stratę w wysokości 2.395,59 złotych i w grudniu 18.104,81 złotych. Uzyskuje także dochody z dzierżawy nieruchomości rolnej, działki nr [...] o pow. 3271 m2 w wysokości 1.100,00 złotych na rok oraz części działki nr [...] o pow. 500 m2 w wysokości 220,00 złotych za miesiąc to jest 2.640,00 złotych na rok. Wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z żoną wydają średnio na własne utrzymanie 4.190 złotych na 2/5 miesiąca, na miesiąc zaś 1.676 złotych. Wskazał, że uzyskuje pomoc z opieki społecznej kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych. Są to dopłaty do czynszów lokatorów oraz zapłata czynszu za lokatora, który otrzymał wyrok eksmisji z lokalu nr 5 i otrzymał lokal socjalny. Dopłata za rok 2011 r. wynosiła 5.148,53 złotych, zaś dopłata do czynszu za styczeń 2012 r. wyniosła 618,71 złotych. Skarżący dodał także, że uzyskał zaliczki na podatek od nieruchomości od poszczególnych osób w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 250,00 złotych, w dniu 29 września 2011 r. w wysokości 247,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 30 września 2011 r. w wysokości 2.200,00 złotych, w dniu 1 stycznia 2011 r. w wysokości 2.926,00 złotych, w dniu 5 listopada 2011 r. w wysokości 1.463,00 złotych. Wnioskodawca podkreślił, że zaciągnął kredyt w wysokości 20.582,40 złotych, który spłaca w wysokości 1.382,40 złotych. Dodał, że żona spłaca dwie pożyczki z kasy zapomogowo- pożyczkowej zaciągniętej w wysokości 3.000,00 złotych, którą spłaca miesięcznie po 325,00 złotych oraz drugą pożyczkę mieszkaniową w wysokości 3.000,00 złotych i spłaca miesięcznie w wysokości 87,00 złotych. We wniosku z dnia 1 sierpnia 2012 r. skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych, nie uległy zmianie ani dochody jego ani żony. Zmianie nie uległa kwota posiadanych oszczędności i wynosi ona 9.743,52 złote. Powyższe dane zawarte we wniosku z dnia 11 czerwca 2012 i z dnia 1 sierpnia 2012 r. uwzględniono także przy rozpatrywaniu wniosku w zakresie ustanowienia adwokata i w zakresie zmiany postanowienia z dnia 7 marca 2012 r. Zdaniem Sądu ocena ww. danych prowadzi do wniosku, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jak również brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 7 marca 2012 r. Sąd wskazał na powyżej wymienione, uzyskiwane przez skarżącego i jego małżonkę dochody pochodzące z jej emerytury, z tytułu najmu lokali i dzierżawy nieruchomości rolnej, uzyskiwaną z opieki społecznej pomoc kierowaną do lokatorów o niskich zarobkach lub eksmitowanych oraz posiadane oszczędności, zadeklarowaną kwotę potrzebną na utrzymanie siebie i małżonki oraz zaciągnięty kredyt. Zdaniem jednak Sądu, wnioskodawca, który posiada majątek w postaci nieruchomości, oszczędności pieniężne oraz którego małżonka uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu emerytury nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i kosztów sądowych, tym bardziej, iż wnioskodawca poniósł już najwyższy wydatek w postaci wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz w kwocie 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, za negatywnym rozpoznaniem wniosku przemawiają choćby okoliczności, że wnioskodawca posiada nieruchomości, z których czerpie dochody i oszczędności pieniężne, a także stały dochód jaki uzyskuje żona. Wysokość zaciągniętych kredytów świadczy o tym, że wnioskodawca ma płynność finansową i zdolność kredytową, a ponadto spłaca zaciągnięte zobowiązania. Potwierdzają to informacje wskazane wyżej oraz fakt ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę wydatków. Kwota emerytury małżonki wnioskodawcy wynosi 1.442,46 złotych netto miesięcznie, zaś sama spłata kredytów przez wnioskodawcę wynosi 1,382,40 złotych oraz małżonkę kwota 325,00 złotych i 87,00 złotych, co po podsumowaniu wynosi 1.794,00 złotych miesięcznie. Jak zaznaczył Sąd, są to wyłącznie raty spłat kredytu, brak jest uwzględnienia wydatków kosztów codziennego utrzymania oraz stałych opłat wnioskodawcy i jego małżonki. Także wykazane straty lub uzyskanie niewielkiego zysku z tytułu najmu lokali nie oznacza, iż podmiot traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych wymagalnych zobowiązań. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych, stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał, bowiem, iż jego sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Podkreślić również trzeba i tę okoliczność, że porównanie złożonych w sprawie formularzy PPF, a więc wyżej wymienionego oraz złożonego w dniu 11 czerwca 2012 r., który wszczął niniejsze postępowanie, prowadzi do wniosku, iż zadeklarowana w nich przez skarżącego kwota oszczędności zwiększyła się w okresie od 25 stycznia 2012 r. do 5 czerwca 2012 r. (daty sporządzenia wniosków) z 1.357,68 złotych do 9.743,52 złotych. Słusznie, zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wszystkie źródła dochodów skarżącego, jak również wydatkowane sumy pieniężne na spłaty kredytów oraz koszty utrzymania, że sytuacja majątkowa skarżącego nie jest taka, że nie pozwoli mu ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Również w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, kwestionującej powyższą ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do przedstawionych wniosków i argumentacji zażalenia, wyjaśnić trzeba, iż rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze zażalenie była jedynie ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy, a nie ocena sprawy wywołanej wniesieniem skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 listopada 2011 r. W tej sytuacji nie zaistniały, zatem żadne okoliczności, o jakich mowa w art. 165 p.p.s.a., uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia oraz przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.