IV SA/Wa 1857/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-23
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzący ewidencję gruntów i budynków może odmówić przywrócenia poprzednich wpisów, jeśli stan prawny ujawniony w ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, nawet jeśli strony kwestionują skutki prawne umowy stanowiącej podstawę tych wpisów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia poprzednich wpisów w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ stan prawny ujawniony w ewidencji był zgodny ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej. Zgodnie z przepisami, ewidencja powinna odzwierciedlać stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych, a wszelkie kwestionowanie skutków prawnych umowy stanowiącej podstawę wpisów powinno być dochodzone przed sądem powszechnym w trybie usunięcia niezgodności z księgą wieczystą.Stan faktyczny
Skarżący E. S. i T. S. domagali się przywrócenia poprzednich wpisów w ewidencji gruntów i budynków, wskazując na rzekome błędy wynikające z umowy darowizny z 2003 r. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia wpisów, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Organ ustalił, że aktualne wpisy w ewidencji są zgodne ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej, a wpisy w księdze wieczystej dotyczące skutków umowy darowizny są prawomocne. Skarżący zarzucali nieprawidłowości w procedowaniu sądu wieczystoksięgowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. S. i T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 ust 1 K.p.a., decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., którą odmówiono przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej ewidencją, na rzecz p. T. i E. S. wpisów udziału 9175/325220 w miejsce 7795/325220 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. (działka nr ew. [...]).
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ opisał, następujący stan faktyczny:
- z wnioskiem o przywrócenie wpisów udziału 9175/325220 zwrócili się p. T. i E. S., wskazując, iż modyfikacji w ewidencji dokonano pomimo braku zawiadomienia o zmianie w księgach wieczystych,
- zmiany dokonano na podstawie aktu notarialnego – umowy darowizny z dnia 5 lutego 2003 r. – prawa p. T. i E. S. do 1380/325220 udziału zostały przeniesione na Spółdzielnię "S."; istotnie organ dokonując zmian w ewidencji nie dysponował wówczas potwierdzeniem, iż zmiany te zostały wpisane do ksiąg wieczystych,
- na podstawie pozyskanego odpisu z księgi wieczystej (nr [...]) ustalono, iż aktualnie wpis w ewidencji, co do udziałów p. p. T. i E. S. jest zgodny ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej, dodatkowo sąd wieczystoksięgowy poinformował organ administracji, iż wpisy dokonane w księdze w następstwie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2003 r. są prawomocne (apelacja został oddalona przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r.),
- wobec zgodności stanu prawnego ujawnionego w ewidencji z informacjami zawartymi w księdze wieczystej brak jest przesłanek dla uwzględnienia wniosku o dokonanie zmiany (przywrócenie danych wcześniejszych),
- w powyższym stanie bez znaczenia jest zarzut, iż umowa z dnia 5 lutego 2003 r. została zawarta warunkowo.
Wyjaśniono, iż wobec faktu zbycia udziałów przez Spółdzielnię "S." nie jest ona w dalszym postępowaniu traktowana, jako strona w niniejszej sprawie.
W skardze na powyższą decyzję p. T. i E. S. sformułowali zarzuty dotyczące prawidłowości dokonania wpisów w księdze wieczystej, co do umowy z dnia 5 lutego 2003 r., zwracając uwagę, iż odnośne postanowienie sądu w tym przedmiocie nie zostało doręczone stronom, organowi administracji oraz do urzędu skarbowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie Skarżący wskazał, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym, niekwestionowanym przez Strony stanie faktycznym:
- zawarto umowę notarialną z dnia [...] lutego 2003 r. dotycząca przeniesienia udziałów w użytkowaniu wieczystym należących pierwotnie do p. T. i E. S.,
- skutki prawne wynikające z umowy darowizny zostały odnotowane zarówno w ewidencji jak i księdze wieczystej nieruchomości, w której Skarżący mają udział w użytkowaniu wieczystym; na dzień wydania kwestionowanego orzeczenia stan prawny, co do udziału p. T. i E. S. w użytkowaniu wieczystym był tożsamy w ewidencji i księgach wieczystych.
Sąd orzekając w niniejszej sprawie miał na uwadze następujące uwarunkowania formalnoprawne.
Zasady prowadzenia ewidencji reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 38 poz. 454). W świetle art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja to tematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami a w związku z treścią § 11 ust. 1 pkt 1 lit a wskazanego aktu wykonawczego w ewidencji ujawnia się dane dotyczące użytkowników wieczystych gruntów. W myśl art. 23 ustawy właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego.
W świetle wskazanych wcześniej regulacji, było dopuszczalne ujawnienie zmiany stanu prawnego, co do udziału w prawie użytkowania wieczystego, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2003 r. Jednocześnie, wobec kwestionowania przez strony, czy akt ten spowodował określone skutki prawne (podnoszony warunkowy charakter umowy), trafnie organ administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w adekwatnym zakresie ustalając, iż skutki prawne umowy z dnia 5 lutego 2003 r. zostały uwzględnione w księdze wieczystej przez sąd wieczystoksięgowy. Mając na uwadze regułę, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym – art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U z 2001 r., Nr 124 poz. 1361 ze zm.) – trafnie ocenił organ administracji, iż brak jest przesłanek do dokonania stosownych zmian w ewidencji na żądanie wnioskodawców. Skutkowałoby to bowiem ujawnieniem innego stanu prawnego nieruchomości niż wynika to z księgi wieczystej. Należy wskazać, iż wolą prawodawcy jest zapewnienie jednolitości danych zawartych w ewidencji w stosunku do zamieszczonych w stosownych częściach ksiąg wieczystych (art. 365 ust. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Skoro wskazano na zasadę udostępniania danych z ksiąg wieczystych organom prowadzącym ewidencje, jednoznacznie wolą prawodawcy było zapewnienie jednolitości w zakresie danych dotyczących stanu prawnego zgodnie z zapisami ksiąg wieczystych, co wiązać należy z uwzględnieniem zasady wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dostosowanie natomiast danych zawartych księgach wieczystych do stanu wynikającego z ewidencji dotyczy wyłącznie oznaczenia nieruchomości (art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Należy też zauważyć, iż dokonanie zmiany (przywrócenie poprzednich wpisów) musiałoby stanowić następstwo odmiennej oceny skutków prawnych umowy z dnia 5 lutego 2003 r. niż dokonana przez sąd powszechny, właściwy do prowadzenia ksiąg wieczystych. Należy bowiem podkreślić, iż kwestia oceny skutków prawnych tej umowy, co ustalił organ administracji, była przedmiotem badania przez sąd.
Wobec wskazanych uwarunkowań, nie było przesłanek dla uwzględnienia wniosku, brak było bowiem podstaw do uznania, iż stan prawny odnotowany w ewidencji jest niezgodny ze stanem faktycznym.
Należy wskazać, iż o ile Strony kwestionują aktualnie prawidłowość zapisów ksiąg wieczystych, co do ujawnionego w nich stanu prawnego, stosowną drogą w tym zakresie może być wyłącznie roszczenie o usunięcie niezgodności, w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W przypadku uzyskania orzeczenia sądu powszechnego, potwierdzającego odmienny stan prawny nieruchomości niż ujawniony w księdze wieczystej, będzie ono stanowiło podstawę do dokonania stosownej zmiany w ewidencji. Bez znaczenia jest z kolei toczące się postępowanie, którego wynikiem może być wyłącznie zmiana stanu prawnego nieruchomości w przyszłości (zniesienie współwłasności).
Nie skuteczne jest w końcu podnoszenie na etapie postępowania dotyczącego oceny zasadności odmowy wpisu do ewidencji, kwestii związanych z prawidłowością procedowania sądu wieczystoksięgowego (zagadnienia podnoszone w skardze - doręczenia postanowień itp.).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło