V SA/Wa 2515/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-23
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie może zostać wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, gdy ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności wymagało dalszego postępowania dowodowego, a nie było oczywiste w dacie wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa nie było zasadne. Ustalenie, czy doszło do naruszenia przepisów dotyczących powierzchni kwalifikującej się do płatności, wymagało przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, w tym kontroli na miejscu. Brak takiego postępowania i oparcie się jedynie na porównaniu danych z wniosku z danymi z systemu identyfikacji działek rolnych, bez wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, które jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
G.Ł. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009. Decyzją z listopada 2009 r. przyznano mu płatności. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że przyznano płatności do niewłaściwej powierzchni na działce ewidencyjnej nr 1/4, co stanowiło rażące naruszenie przepisów. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. G.Ł. zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR, podnosząc m.in. brak wcześniejszego poinformowania o maksymalnym kwalifikowalnym obszarze, możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz naruszenie przepisów procedury dowodowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G.L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] lipca 2011 r; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku;
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lipca 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie przyznania G.L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
G.Ł. złożył w dniu 12 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował działki rolne położone na działkach ewidencyjnych numer: [...] znajdujących się w obrębie ewidencyjnym miejscowości G., na terenie gminy G., powiat [...], województwo [...] znajdujących się w obrębie ewidencyjnym miejscowości P., na terenie gminy G., powiat [...].
We wniosku G.Ł. zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o powierzchni 79,13 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) działki rolne o powierzchni 61,85 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) o powierzchni 4,62 ha.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 25 § 1 pkt 2 i art. 26 § 2 pkt 2 k.p.a. wyznaczył do załatwienia sprawy Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., woj. [...].
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję, którą przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni deklarowanej przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 oraz płatność cukrową.
Pismem z dnia 16 maja 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. powiadomił G.Ł. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji o przyznaniu płatności.
W dniu [...] lipca 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie przyznania G.Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Jako podstawę prawną stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektor wskazał przepis art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. wyjaśniając, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznając G.Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni 79,13 ha w ramach jednolitej płatności obszarowej i do 61,85 ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej, przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na działce ewidencyjnej numer 1/4 zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004. W konsekwencji w decyzji niewłaściwe została określona powierzchnia kwalifikująca się do płatności, w następstwie czego niewłaściwie ustalono kwotę należnych stronie płatności, co stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. 2008 r. nr 170, poz.1051 ze zm.), w szczególności przepisu art. 7 ust. 4 tej ustawy.
Od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T., G.Ł. wniósł w dniu [...] sierpnia 2011 r. odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podnosząc, że błędne i niezgodne z prawem jest wydanie decyzji na podstawie "podejrzenia przyznania płatności obszarowych do niewłaściwej powierzchni i w niewłaściwej wysokości", jest to bowiem przesłanka niewystarczająca do stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł, że powierzchnia referencyjna, na którą powołuje się organ mogła zostać wyznaczona niepoprawnie, za co strona nie może ponosić odpowiedzialności.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T..
W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR przywołał przepisy, które miały zastosowanie w sprawie. Następnie powołując się na wyrok NSA w Warszawie wydany w sprawie o syg. akt V SA 2998/99 w dniu [...].09.2000 r. stwierdził, że "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny".
Organ orzekający omówił wynikające z przepisów Unii Europejskiej, w szczególności z rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i nr 1782/2003 oraz z rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zasady ustanawiania zintegrowanego systemu administrowania i kontroli działek rolnych.
W dalszej części uzasadnienia Prezes ARiMR wskazał, że stosownie do treści art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, państwo członkowskie (...) rozprowadza wydrukowane uprzednio formularze w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz dostarcza materiały graficzne wskazujące położenia takich obszarów (...). Zgodnie zaś z art. 25 ustawy o płatnościach rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję.
Zgodnie z art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przekazany rolnikowi, stosownie do treści ww. art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 25 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach wstępnie zadrukowany formularz wniosku zawiera informacje na temat maksymalnego kwalifikowalnego obszaru przypadającego na działkę referencyjną dla celów systemu płatności obszarowych. A nadto przekazany z ww. wnioskiem materiał graficzny wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, zaś rolnik składając wniosek, wskazuje położenie każdej działki rolnej.
Następnie Prezes ARiMR wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., ustalił, że z danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych wynika, iż maksymalny kwalifikowalny obszar przypadający na działkę referencyjną dla celów systemu płatności obszarowych (PEG), do którego mogą zostać przyznane płatności na działce ewidencyjnej numer 1/4 wynosi 12,16 ha, wobec deklarowanej przez G.Ł. powierzchni na tej działce, wynoszącej 14,78 ha.
W związku z powyższym, mając na uwadze treść ww. art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a, stwierdził, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności przez G.Ł. w deklaracji, a wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych, w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego do działki ewidencyjnej o numerze 1/4 oraz zaimplementowanej do ww. systemu identyfikacji (...) ortofotomapy.
Uwzględniając powyższe, uznał, że przyznając G.Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. do powierzchni 14,78 ha na działce ewidencyjnej Nr 1/4, na której znajdowały się działki rolne oznaczone literami: B, BI, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. nie uczynił zadość obowiązkowi nałożonemu na ten organ na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.
Reasumując, stwierdził iż decyzja Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem przyznając G. Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni 14,78 ha na działce ewidencyjnej numer 1/4, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tej działce zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit, c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Tym samym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zasadnie stwierdził nieważność ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania decyzji na podstawie "podejrzenia przyznania płatności obszarowych do niewłaściwej powierzchni i w niewłaściwej wysokości" stwierdził, że nie kwestionując nietrafności powyższego sformułowania, należy uznać, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał stronie płatność za 2009 r. do działki numer ¼ do deklarowanej powierzchni 14,78 ha, podczas gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowanego PEG wynosi 12,6 ha, a więc w nieprawidłowej wysokości.
Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR, skarżący G.Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że w okresie od 2004 do 2009 r. nie zostały mu przekazane informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej, a w poprzednich do 2009 r. latach organy ARiMR nie kwestionowały danych we wnioskach skarżącego. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istniała możliwość skorzystania z kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, w toku której dokonuje się pomiarów powierzchni. Zarzucił naruszenie w sprawie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego.
Zarzucił ponadto, że w sprawie pominięto przepis art. 73 ust.4 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu (ewentualnych) nienależnych płatności nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu oraz jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Skarżący wskazał również na brak jednoznacznej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, ocenny tryb orzekania w kontekście uprzedniego odstąpienia od możliwości przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego oraz na odmienną ocenę faktów i okoliczności w poszczególnych instancjach.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. ( dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako organ I instancji, wskazany został między innymi przepis art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym z orzeczeń zacytowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" - wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" - wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.
Tak więc nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W rozpoznanej sprawie Dyrektor Oddziału ARiMR orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności za 2009 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008 r.Nr 170, poz.1051 ze zm.), dalej przywoływanej jako ustawa, w szczególności przepisu art. 7 ust. 4 tej ustawy. Naruszenie prawa polegać miało na tym, że organ przyznający płatność w przypadku działki ewidencyjnej ¼ nie uwzględnił powierzchni ewidencyjno-gospodarczej, stanowiącej maksymalną kwalifikowaną powierzchnię na działce ewidencyjnej, o którą może ubiegać się rolnik – PEG i przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: do powierzchni 79,13 ha w ramach jednolitej płatności obszarowej i do powierzchni 61,85 ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004.
Orzekający jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem przyznając G.Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni 14,78 ha na działce ewidencyjnej numer 1/4, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tej działce zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit, c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis art.3 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2009 r.) stanowił, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i 77 § 1 k.p.a. stanowią, że toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni dla każdej z działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dopiero po dokonaniu porównania powierzchni działek wskazanych we wniosku z powierzchniami działek w systemie identyfikacji działek rolnych można było ustalić, czy powierzchnie te są niezgodne ( tak ustalono dla działki 1/4) i następnie ustalić, czy płatność przyznano do działki większej niż powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza PEG wyznaczona dla danej działki. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie prawidłowego ustalenia wielkości działek , do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do art. 133 §1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W aktach administracyjnych sprawy (k.3) znajduje się pismo Dyrektora Departamentu Baz Referencyjnych ARiMR z dnia [...] października 2011 r. skierowane do Dyrektora Departamentu Płatności Bezpośrednich ARiMR, w którym Dyrektor DBR wyjaśnia, że PEG działki 1/4 na rok 2009 była wyznaczona błędnie. Aktualnie, tj. na kampanię 2011 r. wyznaczona PEG wynosi 12,16 ha, co ma potwierdzać deklaracja rolnika na 2011 r.
Daje to podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do tego jaka wielkość PEG wynikała z systemu identyfikacji działek rolnych dla działki ¼ w dacie orzekania przez Kierownika Biura Powiatowego w M.
Ustalenie powyższe jest dodatkowym argumentem potwierdzającym , że brak było podstaw do uznania, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W zaskarżonej decyzji organ orzekający powołując się na przepis art.24 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności w pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności przez G.Ł., a wielkością maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych, z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego. Stanowisko takie jest niewątpliwie słuszne. Nie wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności (jeżeli takie w dacie orzekania wystąpiły, co w świetle przedstawionego wyżej pisma Dyrektora DBR nie jest oczywiste) stanowiłoby naruszenie przepisów procedury, nie stanowiłby jednak rażącego naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przepis art. 24 ust. 1 lit.c rozporządzenia 796/2004 stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Cytując przepis art.24 ust.1 lit c rozporządzenia 796/2004 organ orzekający nie wziął pod uwagę treści ust. 2 tego artykułu zgodnie, z którym po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza kontrolę na miejscu. Z przepisu ust. 2 wynika, że niezgodność pomiędzy działką zadeklarowaną , a działką w systemie identyfikacji działek nie oznacza, iż parametry działki określone w systemie identyfikacji są z pewnością prawidłowe i należy je bezwzględnie przyjąć jako podstawę ustalenia powierzchni kwalifikowanej do dopłat ale, że należy dokonać stosownych ustaleń, w tym przeprowadzając kontrolę na miejscu . Tak więc do ustalenia rzeczywistej powierzchni działki, do której przysługuje płatność, nie jest wystarczające przeprowadzenia kontroli polegającej na porównaniu powierzchni działki zgłoszonej we wniosku z powierzchnią działki wynikającą z właściwego rejestru, ale w przypadku wystąpienia wątpliwości należy przeprowadzić dalej idące postępowanie dowodowe w postaci kontroli na miejscu w gospodarstwie.
Również przywołany wyżej przepis art.23 rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, dalej rozporządzenie 1782/2003, dotyczący kontroli administracyjnych, stanowiący w ust.1, że Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności, w ust. 2 stanowi, że kontrole administracyjne są uzupełniane systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wniosek został złożony na formularzu przysłanym rolnikowi wraz z materiałem graficznym zawierającym działki producenta stosownie do art.25 ust. 2 ustawy w zw. z art.19 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nrl782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16,), zwanego dalej rozporządzeniem Nr 73/2009 i 12 ust.3 rozporządzenia 796/2004, który stanowi, że celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), z góry ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiał graficzny przekazany rolnikowi, zgodnie z tymi samymi przepisami, wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej.
Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. oceniając wniosek złożony na przesłanym uprzednio rolnikowi formularzu wraz z załącznikami graficznymi, nie wziął pod uwagę powierzchni kwalifikowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych , stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit.c. Oceniając decyzję nie można natomiast stwierdzić, czy prawidłowo zastosował tę wielkość. Fakt wystąpienia ewentualnych niezgodności między powierzchnią do której przyznano płatności a powierzchnią referencyjną wymagają, jak wyżej powiedziano, przeprowadzenia postępowania dowodowego, wobec czego nie stanowią rażącego naruszenia prawa w świetle przytoczonych wyżej wykładni przepisu art.156§1 pkt 2 k.p.a.
Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2009 r. została wydana w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach - w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło