I SA/Sz 725/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-09

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Zofia Przegalińska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy J. C. jako współposiadacz gospodarstwa rolnego, ale nieformalny spadkobierca po zmarłej małżonce, jest uprawniony do kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i otrzymania płatności z tego tytułu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że J. C. nie jest uprawniony do kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego po zmarłej małżonce, ponieważ nie jest jej spadkobiercą w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego i rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z prawem, płatność rolnośrodowiskowa może być przyznana spadkobiercy, który objął w posiadanie użytki rolne i przejął zobowiązania. W tym przypadku spadkobiercami po zmarłej G. C. byli jej dzieci, a nie mąż.
Stan faktyczny
J. C. złożył oświadczenie o przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego po zmarłej małżonce G. C. i złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na nieskuteczne przejęcie zobowiązania. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że J. C. nie jest spadkobiercą zmarłej G. C., a jedynie jej mężem. Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, twierdząc, że prowadził gospodarstwo wspólnie z małżonką i powinien mieć prawo do kontynuacji zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi J. C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną w podstępowaniu odwoławczym, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania J.C. płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009 . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu 11 maja 2009 roku J.C. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR dla Powiatu [...] i Miasta [...], oświadczenie dotyczące przejęcia zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni 42,23 ha objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, odpis skrócony aktu małżeństwa oraz tłumaczenie aktu zgonu G.C. z dnia 11 maja 2009 roku. W dniu 14 maja 2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Producenta o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. W treści wniosku J.C. zadeklarował realizację pakietu - S02 - rolnictwo ekologiczne, wariantu S02d01 - uprawy sadownicze, w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności). W związku z powyższym, w dniu 17 sierpnia 2009 roku została przeprowadzona kontrola kwalifikowalności powierzchni zgłoszonej do płatności działki z zadeklarowaną uprawą orzecha włoskiego. W wyniku kontroli stwierdzono mniejszą powierzchnię uprawy orzecha przy jednoczesnym spełnieniu warunku utrzymania minimalnej obsady orzecha włoskiego. Dnia 11 grudnia 2009 roku, J.C. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów PROW 2004-2006. W dniu 30 kwietnia 2010 roku Producent reprezentowany przez pełnomocnika złożył wyjaśnienia w których wskazał, iż prowadził uprawę orzecha włoskiego wraz z małżonką. W dniu 26 czerwca 2009 roku żona skarżącego zmarła, a J.C. złożył wniosek o przyznanie płatności celem kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego jako współposiadacz gospodarstwa. Strona wskazała, iż w przedmiotowym postępowaniu nie mają zastosowania przepisy określone w § 13 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 20 lipca 2004 roku. W tym stanie faktycznym i prawnym, w dniu 6 maja 2010 roku Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania J.C. płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż powodem odmowy przyznania skarżącemu płatności jest nieskuteczne przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego po zmarłej G.C. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik skarżącego wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, domagając się jej uchylenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Producenta wskazał, iż J.C. prowadził gospodarstwo wspólnie z małżonką, dlatego też złożył wniosek o nadanie nowego numeru identyfikacyjnego oraz wniosek kontynuacyjny na to samo gospodarstwo. Skarżący za bezzasadne uznaje zastosowanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, §13 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 20 lipca 2004 roku. Przyjętemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie zapisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie wskazał, iż J.C. nie jest uprawnionym do kontynuacji zobowiązania podjętego przez G.C., a tym samym do otrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, przez wzgląd na fakt, iż spadkobiercą po zmarłej, zgodnie z dostarczonym do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem Sądu Rejonowego w S., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 15 stycznia 2007 roku są B.C. oraz M.C. Organ wskazał dalej, iż zgodnie z § 13 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku, w przypadku śmierci producenta rolnego, która nastąpiła po dniu wydania decyzji o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, płatność rolnośrodowiskowa może być przyznana jego spadkobiercy. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji zapisów rozporządzenia nr 73/2009 oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wskazał, iż zgodnie z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów numer identyfikacyjny został nadany G.C., na co J.C. wyraził zgodę. Pani C. realizowała program rolnośrodowiskowy od 1 marca 2007 roku, zmarła w dniu 26 kwietnia 2009 roku, natomiast obowiązujące przepisy umożliwiają przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jedynie spadkobiercy, którym z godnie z dokumentacją akt sprawy skarżący nie jest. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J.C. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisaną powyżej decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych i prawnych oraz naruszenie zapisów rozporządzenia Rady ( WE) nr 73/2009 oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez przyjęcie, iż po śmierci jednego współposiadaczy gospodarstwa nastąpiło ustanie jego bytu prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy J.C. jest uprawniony do kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez G.C. (żonę skarżącego),a tym samym do otrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Zgodnie z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów, numer identyfikacyjny został nadany G.C. (na co skarżący wyraził zgodę), która realizowała program rolnośrodowiskowy od 1 marca 2007 r. a zmarła w dniu 26 kwietnia 2009 r. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 174, poz. 1809 ze zm.). wynika, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowych następuje na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji wydanej przez właściwy organ. Przy czym decyzja o przyznaniu płatności wydawana jest na wniosek, w każdym roku realizacji planu. Stosownie zaś do treści § 13 b, w przypadku śmierci producenta rolnego, która nastąpiła po dniu wydania decyzji o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, jego spadkobiercy (podkreślenie własne) może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli: 1) objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych objęte zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1; 2) spełnia warunki przyznania pomocy; 3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną spadkodawcy płatnością rolnośrodowiskową; 4) środki finansowe z tytułu płatności rolnośrodowiskowej nie zostały w całości wypłacone spadkodawcy. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej spadkobiercy producenta rolnego stosuje się odpowiednio przepisy § 13a ust. 2-9. Organy zatem prawidłowo wywiodły, że z przepisów tych wynika, iż warunkiem przejęcia płatności rolnośrodowiskowych jest bycie następcą prawnym zmarłego wnioskodawcy. Zgodnie z art. 926 § 1 Kodeksu Cywilnego, powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (§2). W niniejszej sprawie, jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 października 2009 r. wydanego na wniosek M.C. o stwierdzenie nabycia spadku, spadek po G.C. z domu M., zmarłej w dniu 26 kwietnia 2009 r. w G., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 15 stycznia 2007 r. otwartego i ogłoszonego w dniu 28 października 2009 r. nabyli: córka B.C. i syn M.C.–każdy w udziale do ½ ,części. Słusznie zatem organy przyjęły, iż J.C. w świetle powołanych wyżej przepisów nie jest uprawnionym do kontynuacji zobowiązania podjętego przez G.C., a tym samym do otrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Powoływany przez skarżącego przepis § 14 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy innych okoliczności faktycznych, sytuacji w której nastąpiła zmiana posiadacza gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie, w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Dyrektor ARiMR dokonał oceny wszystkich ustaleń, we wzajemnym ze sobą powiązaniu wyciągając zdaniem Sądu prawidłowe wnioski. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło