II GZ 328/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 61/12 w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G, postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 61/12, odmówił T. L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku . Zdaniem Sądu pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, dopuścił się w sprawie szeregu uchybień. Adwokat świadczący profesjonalnie usługi prawne powinien liczyć się z tym, że może zostać wyznaczony praktycznie na każdym etapie postępowania. Pełnomocnik nie może zasłaniać się niepełnymi informacjami, zawartymi w zawiadomieniu go przez korporację prawniczą o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu ani też faktem utrudnionego kontaktu (bądź też jego braku) ze stroną skarżącą. Jeżeli tylko pełnomocnik dysponuje sygnaturą akt sprawy, imieniem i nazwiskiem mandanta oraz stosownym umocowaniem, istnieje bowiem obiektywna możliwość zasięgnięcia informacji o stanie sprawy bezpośrednio w sądzie. Pełnomocnik, uzyskując informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej z urzędu, winien niezwłocznie zbadać akta sprawy bądź uzyskać przynajmniej telefoniczną informację z Sądu o stanie sprawy. Z wniosku o przywrócenie terminu oraz z akt sprawy wynika natomiast, że pełnomocnik uzyskawszy w dniu [...] maja 2012 r. wiedzę o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej z urzędu, wyczekiwał do dnia [...] maja 2012 r. (a więc blisko dwa tygodnie) ze zwróceniem się do strony o podanie informacji o stanie sprawy. Z uwagi na brak rzeczowej informacji oraz korespondencji z Sądu dotyczącej ewentualnej rozprawy, pełnomocnik pojawił się w Sądzie i zapoznał z aktami dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie dochował w sprawie należytej staranności, dlatego też zasadne jest odmówienie przywrócenia uchybionego terminu. Pełnomocnik skarżącej wniósł na powyższe postanowienie Sądu I instancji zażalenie w którym wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zażaleniem zarzucił naruszenie: 1. art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r., dalej p.p.s.a.)., oraz 2. art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. a) i c) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61. poz. 284 ze zm.) W uzasadnieniu zażalenia podał, iż Sąd I instancji błędnie przyjął winę pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu, a nadto Sąd poprzez swoje zaniedbanie tj. nierozpoznanie wniosku skarżącej, z którym mógł zapoznać się w dniu [...].02.2012 r. przed rozprawą o ustanowienie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu i naruszył przepisy art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. a) i c) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950 r. Naruszenie powołanych przepisów naruszyło prawo skarżącej do sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy i do bezpłatnego korzystania z pomocy pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, co również naruszyło prawo skarżącej do zaskarżenia orzeczenia Sądu. Pomoc prawna gdy jest udzielona, musi być efektywna, a w świetle wskazanych czynności Sądu brak jest takich przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca prawidłowo została pouczona w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2012 r. o terminie rozprawy oraz o ustawowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi. Wyrok oddalający skargę T.L. został ogłoszony 23 lutego 2012 r., tak więc termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upłynął 1 marca 2012 r. Skarżąca wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożyła w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła w dniu 23 lutego 2012r. więc w dniu rozprawy. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek o przywrócenie terminu miał podstawy by uznać, że strona nie wykazała, braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślić należy, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i winna samodzielnie zadbać o swoje interesy szczególnie, iż na dzień ogłoszenia wyroku nie miała profesjonalnego pełnomocnika, gdyż złożyła dopiero wniosek o jego ustanowienie. Złożenie wniosku o sporządzenie wyroku nie jest czynnością technicznie trudną, która wymaga specjalistycznego przygotowania prawniczego, więc gdyby skarżąca postąpiła zgodnie z prawidłowym pouczeniem to składając na Biurze Podawczym wniosek o ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie z kosztów sądowych winna złożyć również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, więc zaistniałą sytuację można jedynie określić niedbalstwem w prowadzeniu swoich spraw. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również żadnych podstaw, które usprawiedliwiłyby działalność pełnomocnika skarżącej. Zgodzić należy się z uzasadnieniem Sądu I instancji, iż ustanowiony z urzędu pełnomocnik dopuścił się w sprawie uchybień. Tłumaczenia pełnomocnika o uzyskaniu od skarżącej niepełnych informacji o sprawie jak również otrzymanie niepełnych informacji w zawiadomieniu z korporacji prawniczej o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w żadnym wypadku nie usprawiedliwia nieprawidłowego postępowania pełnomocnika. Pełnomocnik dysponując sygnaturą akt sprawy, imieniem i nazwiskiem mandanta winien jak najszybciej zapoznać się z aktami sprawy w siedzibie sądu i podjąć wszelkie niezbędne czynności w celu prawidłowego prowadzenia powierzonej sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.