II SA/Bk 771/11
WyrokWSA w Białymstoku2012-02-23
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, nadająca rygor natychmiastowej wykonalności, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 108 § 1 kpa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości została wydana z zachowaniem wymogów prawnych. Ustawodawca w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądził o obligatoryjnym wydaniu takiej decyzji i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy zajęcie jest uzasadnione ważnym interesem gospodarczym lub przesłankami z art. 108 kpa. W ocenie sądu, realizacja inwestycji celu publicznego w postaci budowy linii elektroenergetycznej spełniała przesłankę ważnego interesu gospodarczego oraz wyjątkowo ważnego interesu strony.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu budowy linii elektroenergetycznej. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności brak spełnienia przesłanek do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazywali, że uzasadnienie organów o "istotnym znaczeniu strategicznym" i "szybkim uruchomieniu zakładu produkcyjnego" nie spełnia wymogów prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. L., H. M. L., J. L. i M. I. L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oddala skargę
Skarga została wywiedziona w następujących okolicznościach faktycznych.
Decyzją z [...] marca 2011 r. znak [...] Wójt Gminy B. ustalił na rzecz PGE Dystrybucja Spółka akcyjna w L. lokalizację inwestycji celu publicznego w zakresie budowy napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji: stacja 110 kV B. – nowoprojektowana stacja 110/SN – stacja 110/15 kV H., na następujących działkach w gminie B.: obręb wsi K. – 319/2, 258, 248, 245/2, 197, 132, 139, 137/1, 136, obręb wsi L. – 403, 404, 406, 396-398, 548, 382,547, 544, 528/2,, 525-527, 512-516, 507/1, 505, 510, 508, 506, 503, 501,502, 498/1, 496,478, 474, 475, obręb wsi P. – 203 – 206, 199, 198/31, 227, 228/2, 228/1, 240, obręb wsi W. – 676, 667, 662/12, 649, 648/4, 629, 628/4, 790, 486/3, 355, 483.
W oparciu o tę decyzję, wnioskiem z dnia 21 marca 2011 r. PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie wystąpiła do Starosty B. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej, w tym na podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej przez działki nr 483 i nr 486/3, obręb W., gmina B. oraz usytuowanie siedmiu słupów elektroenergetycznych.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z [...] marca 2011r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wobec faktu, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stała się ostateczna w dniu 26 kwietnia 2011r. Starosta B. decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...], uwzględnił wniosek PGE Dystrybucja z dnia [...] marca 2011r. i udzielił zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej.
Konsekwencją tej decyzji, jest kolejna decyzja Starosty B. z [...] maja 2011 r. nr [...] udzielająca PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania ww. robót budowlanych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołania do Wojewody P. złożyli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości: H. L. i A. L. - pismem z dnia 27 maja 2011 r. oraz M. L. i J. L. - pismem z dnia 13 czerwca 2011 r. Zdaniem odwołujących się powyższa decyzja nie odpowiada przepisom prawa. W szczególności doszło do naruszenia przepisów art. 108 § 1 kpa w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie zostały spełnione, określone powyższymi przepisami, przesłanki wydania w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie odwołujących się przesłankami takimi nie są okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji: "istotne znaczenie strategiczne dla województwa podlaskiego ze względu na poprawę zasilania w energię elektryczną części obszaru województwa" oraz "szybkie uruchomienie zakładu produkcyjnego". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, odwołujący się podnieśli, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest wyjątkiem od zasady, że decyzja nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Wskazując na powyższe naruszenia wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 102, poz. 651 ze zm.) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że dodany mocą ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 206, poz. 1590) art. 124 ust. 1a przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w przypadkach, gdy wywłaszczenie polega na czasowym ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Ponadto przepis ten rozszerzył katalog przesłanek uprawniających do wydania takiej decyzji o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym - sytuacja ta nie jest objęta art. 108 kpa - a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia, np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych. Ze względu na doniosłość inwestycji celu publicznego przesądzono, że w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, decyzji tej obligatoryjnie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie został spełniony warunek formalny, albowiem przed wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości. Nadto w ocenie organu odwoławczego wydanie zaskarżonej decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Podano, że inwestycja będąca przedmiotem postępowania poprawi zasilanie w energię elektryczną, zwiększy pewność zasilania na rozległym terenie, jak również pozwoli na zwiększenie możliwości przyłączenia nowych odbiorców. Projektowana linia energetyczna przyczyni się ponadto do wzrostu zatrudnienia. Wraz z budową nowego zakładu pracy, finansowanego częściowo ze środków unijnych, zostaną też zrealizowane inwestycje w zakresie infrastruktury towarzyszącej, w tym w szczególności inwestycje drogowe.
Od powyższej decyzji H. L. i A. L. oraz M. L. i J. L. złożyli skargę do sądu administracyjnego i zarzucili naruszenie:
- prawa materialnego – art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie konieczne było natychmiastowe zajęcie nieruchomości,
- przepisów postępowania – art. 7 kpa, tj. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w następstwie przyjęcia, że inwestycja realizuje ważny interes gospodarczy.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i wydanie decyzji odmawiającej zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek ważnego interesu gospodarczego lub przesłanek określonych w art. 108 § 1 kpa. Zdaniem skarżących przesłanki te nie wynikają również z całokształtu okoliczności sprawy. Wskazano, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zarówno decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jak i decyzja w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości zostały zaskarżone.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.
Zgodnie z przepisem art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 124 ust 1 ustawy). Po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1 "a" ustawy). Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustawy, będących podstawą jej wydania, dlatego też zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne.
W sprawie realizacji inwestycji celu publicznego budowy wyżej opisanych urządzeń przesyłowych zachowana została, prawem wymagana, swoista sekwencja decyzji administracyjnych:
1) decyzja Wójta Gminy B. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stała się ostateczna dnia [...] kwietnia 2011 r.; skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt [...]), (wyrok nie jest prawomocny);
2) decyzja Starosty B. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie PGE Dystrybucja zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii energetycznej stała się ostateczna [...] sierpnia 2011 r.; skarga na ostateczną decyzję Wojewody P. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2012 r. (sygn. akt [...]), (wyrok nie jest prawomocny).
Wobec rozstrzygnięcia o legalności powyższych decyzji w odrębnych postępowaniach administracyjnych i sadowoadministracyjnych, w niniejszym postępowaniu ocenić należy jedynie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1 "a" ustawy).
Zwrócić należy uwagę, iż to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1 "a" ustawy przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 Kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Spośród przypadków określonych w art. 108 Kpa do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: "inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony". Nadto uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu decyzji II instancji organ podkreślił, iż wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń. Budowa linii energetycznej poprawi niewątpliwie stabilność zasilania w energię elektryczną, pozwoli na zwiększenie możliwości przyłączenia nowych odbiorców, w tym także do uruchomienia nowego zakładu pracy, co przyczyni się nadto do wzrostu zatrudnienia w rejonie. Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji towarzyszących budowie nowego zakładu, finansowane ze środków unijnych. Oceniając generalnie można, w ocenie Sądu, mówić zarówno o spełnieniu przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" jak i "wyjątkowo ważnego interesu strony. Błędne jest zatem twierdzenie skarżących, iż wnioskodawca nie wykazał przesłanek ważnego interesu gospodarczego lub przesłanek określonych w art. 108 Kpa.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnie 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło