II SA/Wa 2130/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski, Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego K. L. w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] marca 2005 r., małżeństwo R. i K. L. zostało rozwiązane przez rozwód. W dniu [...] października 2010 r. K. L., powołując się na art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] o dokonanie rozkwaterowania jego oraz byłej małżonki wraz z synem zamieszkałych w tym samym lokalu. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie, uzasadniając, iż przepis art. 41a ustawy o zakwaterowaniu (...) wszedł w życie w dniu 1 lipca 2010 r. i zdarzenia mające miejsce przed tą datą nie są objęte regulacją ww. przepisu. Skoro rozwiązanie małżeństwa Państwa R. i K. L. przez rozwód nastąpiło w dniu [...] marca 2005 r., tj przed wejściem w życie przepisu art. 41a, żądanie jest bezprzedmiotowe. Od decyzji K. L. złożył odwołanie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ nie znalazł podstaw do jej zmiany czy uchylenia. Organ podkreślił, że norma zawarta w art. 41a ustawy ma zastosowanie do tych stanów faktycznych, które zaistniały od momentu wejścia w życie przedmiotowej regulacji, tj. od dnia 1 lipca 2010 r. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było objęcie zakresem tego przepisu także tych zdarzeń i skutków prawnych, które powstały przed dniem 1 lipca 2010 r. znalazłoby to odzwierciedlenie w przepisach ustawy. Organ wskazał, że ustawodawca, redagując przepis art. 41a ustawy świadomie odwołał się do konkretnie oznaczonego w czasie zdarzenia w postaci "uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód", co pozwalało dodatkowo uzasadnić przekonanie, że jego wolą nie było objęcie ww. regulacją wszystkich rozwiedzionych małżonków, a jedynie tych, wobec których rozwód został orzeczony po dniu 30 czerwca 2010 r. Wobec tego, iż wskutek niewłaściwej wykładni organ administracji publicznej wszczął postępowanie, należało natychmiast wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o nakazanie wydania decyzji na podstawie art. 104 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że sprawę tę należy traktować jako całość. Podkreślił, że skoro wniosek w przedmiocie rozkwaterowania został złożony po dniu 1 lipca 2010 r., to winien być rozpoznany w oparciu o obowiązujące w dacie jego złożenia przepisy prawa. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględniając skargę K. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymującą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego K. L. w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie, uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2011 r. Jednocześnie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego K. L. w ramach rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do instytucji rozkwaterowania ustawodawca powrócił nowelą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), która w myśl art. 20 weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r. Zgodnie z przyjętymi zasadami, norma ta ma zastosowanie do tych stanów faktycznych, które zaistnieją od momentu wejścia w życie przedmiotowej regulacji. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie zakresem komentowanego przepisu także zdarzeń i stosunków, które powstały przed dniem 1 lipca 2010 r., znalazłoby to odzwierciedlenie w materiale normatywnym. Wobec braku przepisów przejściowych i zgodnie z zasadą nieretroaktywności prawa, należy przyjąć, że przepisy art. 41a ustawy znajdują zastosowanie jedynie do zdarzeń przyszłych, a zatem do wyroków orzekających rozwód, które uprawomocnią się po wejściu w życie przepisów dotyczących rozkwaterowania z ustawy nowelizującej, a zatem po 30 czerwca 2010 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw oraz art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, od dnia 1 lipca 2010 r. dotychczasowe przepisy stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życia nowelizacji, podjęciem ostatecznej decyzji administracyjnej lub zawarciem umowy. Oznacza to tym samym, że zgodnie z powyższym znaczenie ma nie data orzeczenia rozwodu, lecz data złożenia wniosku o rozkwaterowanie. Czyli w sprawach wszczętych po dniu 1 lipca 2010 r. zastosowanie mają przepisy nowe. Podkreślił, że z przedmiotowym wnioskiem wystąpił w dniu [...] października 2010 r., a więc niewątpliwie po dniu 1 lipca 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako ppsa, do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 3 ppsa organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Warunkiem wydania decyzji w trybie "autokontroli", jest uwzględnienie roszczenia w całości. Oznacza to, że organ wydając decyzję musi uwzględnić zarzuty, wnioski, jak i wskazaną podstawę prawną. Organ działa zatem w zastępstwie sądu administracyjnego. Przez uwzględnienie sprawy w całości rozumiemy, uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, iż chodzi mu o inne rozstrzygnięcie sprawy. Organ winien dokonać oceny zasadności skargi według tych samych kryteriów co sąd. Organ może: - uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy, - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, - uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, - uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie odwoławcze. W trybie art. 54 § 3 ppsa nie jest możliwe uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż byłoby to otwarcie nowego toku instancji w sprawie. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, w ocenie sądu organ wprawdzie powołał jako postawę zaskarżonej decyzji art. 54 § 3 ppsa, to jednak wydana przez organ decyzja nie spełnia podstawowej przesłanki zawartej w powołanym przepisie, organ nie uwzględnił bowiem skargi w całości. Przedmiotowe postępowanie zostało wywołane wnioskiem z dnia [...] października 2010 r., w oparciu o art. 41a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), skierowanym do dyrektora Oddziału Regionalnego WAM o rozkwaterowanie skarżącego i jego byłej żony po orzeczonym rozwodzie. Oczekiwaniem K. L. było więc uzyskanie pozytywnej decyzji w przedmiocie rozkwaterowania, a nie decyzji odmownej, i tylko wówczas nastąpiłoby uczynienie zadość żądaniom skarżącego w całości. Czyli oceniając w trybie autokontroli wydany uprzednio przez siebie akt, organ tylko wówczas może zastosować art. 54 § 3 ppsa, gdy jednocześnie uwzględnia skargę w całości, a więc uznaje za uzasadnione zarówno zarzuty, wnioski jak i wskazaną w niej argumentację. Jeżeli zaś nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to wówczas organ nie może wydać decyzji w trybie autokontroli, lecz powinien przekazać sądowi sprawę do rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.