II OZ 514/12

Dnia 20 czerwca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II SA/Lu 26/12 przyznające T.I. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmawiające przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi T.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] listopada 2011 roku, nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego działki poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie II. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi T.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego działki poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w punkcie I przyznał T.I. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz w punkcie II odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sąd ustalił, że miesięczny dochód gospodarstwa rodzinnego skarżącego wynosi 3740,01 zł, a miesięczne wydatki wynoszą 1850 zł. Uznał, że kwota pozostająca do dyspozycji trzyosobowej rodzinny skarżącego (1250 zł), która przeznaczana jest wyłącznie na wyżywienie jest wystarczająca na pokrycie także kosztów ustanowienia adwokata wynoszących ok. 300 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T.I. domagając się jego zmiany w zakresie odmowy przyznania stronie pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Skarżący podkreślił, że kwota 3740,01 zł miesięcznego dochodu jego gospodarstwa domowego jest kwotą brutto. Zatem do rzeczywistej dyspozycji skarżącego i jego rodzinny pozostaje dochód w wysokości 2997 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 1 zgodnie z którym osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji po zapoznaniu się z sytuacją materialna skarżącego uznał, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 300 zł wpisu. Jednocześnie Sąd stwierdził, że skarżący jest w stanie samodzielnie opłacić koszty ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego wynoszące ok. 300 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie Sąd nie wyjaśnił dlaczego uznał, że skarżący nie może ponieść kosztów sądowych przy jednoczesnym uznaniu, że jest on w stanie podnieść koszty ustanowienie pełnomocnika. Dodatkowo Sąd ustalając wysokość dochodu gospodarstwa rodzinnego skarżącego wziął pod uwagę kwotę brutto tego dochodu, podczas gdy kwota którą rzeczywiście rozporządza rodzina skarżącego jest niższa i wynosi 2997 zł miesięcznie. Co po odliczeniu miesięcznych wydatków daje kwotę 1147 zł przeznaczana na wyżywienie trzyosobowej rodziny. Ponadto oceniając wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do kwestii wieku oraz ograniczeń zdrowotnych skarżącego jako inwalidy I grupy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.