I OZ 250/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 52/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2010 r., znak SKO.41/4008/OS/2010 w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r., znak SKO.41/4008/OS/2010 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Poniatowej z dnia 16 września 2010 r., nr 81270/000001/ZZ/09/2010 w przedmiocie obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i umorzyło postępowanie w sprawie. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu R. N. w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 11 stycznia 2011 r. W dniu 25 listopada 2011 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę decyzję. We wniosku wskazał, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, bowiem pierwsze i drugie awizo, informujące o przesyłce zawierającej tę decyzję jego kilkuletnia córka włożyła do swojej książki z bajkami, o czym dowiedział się w dniu 20 listopada 2011 r. Wskazał, że korespondencji od organu nie odbierał z uwagi na silne załamanie nerwowe spowodowane śmiercią matki, złą sytuacją rodzinną oraz finansową. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 52/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270 t.j., dalej jako "p.p.s.a.") warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy, rozumianej jako brak należytej dbałości o swoje interesy. Sąd podkreślił, że osoba występująca z takim wnioskiem obowiązana jest wskazać obiektywną przyczynę uniemożliwiającą, a nie tylko utrudniającą wykonanie czynności procesowej we właściwym terminie. Zdaniem Sądu I instancji, nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi bez swojej winy. Sąd I instancji wskazał, iż skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojego złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego podjęcie przesyłki zawierającej decyzję Kolegium w terminie, np. poprzez przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zaskarżając je w całości. Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto wniósł o zwolnienie go od opłaty od zażalenia z uwagi na jego ciężką sytuację materialną. W uzasadnieniu podniósł, że brak winy w przedmiotowej sprawie powinien być rozumiany jako brak należytej dbałości przez skarżącego o swoje interesy, należy mieć na uwadze, iż pewne zdarzenia losowe, takie jak śmierć bliskiej osoby czy nadmierne nasilenie problemów zdrowotnych lub finansowych z całą pewnością były w stanie zaburzyć sprawne wykonywanie przez skarżącego swoich obowiązków osobistych, jak i urzędowych. W odniesieniu do wniosku o zwolnienie z opłaty od zażalenia wskazał, iż jest on uzasadniony trudną sytuacją finansową, a także zdrowotną skarżącego. Skarżący oświadczył, iż pracuje na stanowisku portiera, a dochód, jaki otrzymuje z tytułu świadczenia pracy, po potrąceniach wynosi ok. 852 złotych netto miesięcznie. Skarżący podniósł, iż toczą się wobec niego liczne postępowania egzekucyjne, w tym postępowanie egzekucyjne z nieruchomości należącej do skarżącego, stanowiącej miejsce jego zamieszkania. Dodatkowo podniósł, iż posiada dużą ilość zobowiązań finansowych, którym nie jest w stanie podołać. Ich wysokość oscyluje w granicach ok. 70 tys. złotych. Podkreślił, że ma 5 dzieci, wobec których został orzeczony obowiązek alimentacyjny w łącznej wysokości 1.250,00 zł miesięcznie, której nie jest w stanie uiszczać w całości. Skarżący podniósł, że legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, jest niezdolny do pracy fizycznej co uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, które stwarzałoby warunki odpowiednie dla jego stanu zdrowia. Wskazał także, iż od wielu lat cierpi na nadciśnienie tętnicze, oraz zawroty i bóle głowy. Ponadto wymaga stałego leczenia co wiąże się ze znacznymi kosztami, jakie zmuszony jest ponosić, by uniknąć dalszego pogorszenia swojego stanu zdrowia. Wskazał, że załączona na tym postępowaniu dokumentacja medyczna uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270 t.j.), dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji oceniając wniosek o przywrócenie terminu miał podstawy by uznać, że strona nie wykazała, braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Konieczne jest także podkreślenie, iż skarżący nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zły stan zdrowia skarżącego niepozwalający na odebranie przesyłki z placówki pocztowej. Nadto podkreślić należy, że choroba skarżącego - nadciśnienie tętnicze - jest częstym schorzeniem polskiego społeczeństwa, a skarżący nie wykazał by była ona na tyle nagła, aby nie uniemożliwiała mu samodzielne dokonanie czynności procesowej. W zażaleniu skarżący wskazał, także na silne załamanie nerwowe, jednak okoliczność ta także nie znajduje potwierdzenia w przedstawionej dokumentacji. Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, według którego nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły nagłą chorobę, która nie pozwoliła na podjęcie określonych czynności. Wobec powyższego wskazać należy, iż aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w terminie na to przewidzianym. Z tych też przyczyn nie można było uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Co do wniosku o zwolnienie skarżącego od opłaty od zażalenia, wskazać należy, iż w dniu 27 lutego 2012 r. postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, z uwagi na to, że strona skarżąca na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest zwolniona od kosztów sądowych, wobec czego wniosek jest bezzasadny i nie podlega uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.