I SA/Bd 939/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w I Wydziale na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz P. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania UZADADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie P. C. z dnia 12 marca 2009r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z [...]. r. Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za miesiąc listopad i grudzień 2005r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał następujący stan faktyczny sprawy: decyzja organu I instancji, zawierająca prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania, została nadana przesyłką poleconą z dnia 1 grudnia 2008 r. nr [...] i po dwukrotnym awizowaniu została, w dniu 2 stycznia 2009r., zwrócona do organu. Z uwagi na wynikające z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wątpliwości dotyczące awizowania wskazanej decyzji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. wystąpił do Urzędu Pocztowego W. [...] o wskazanie dat awizowania oraz zwrotu przesyłki do nadawcy. W odpowiedzi Poczta Polska poinformowała, że przesyłka była awizowana w dniach 4 i 12 grudnia 2008r. a następnie w dniu 23 grudnia 2008r. została zwrócona nadawcy. O doręczeniu zastępczym decyzji strona została poinformowana przez organ I instancji pismem z dnia 4 lutego 2009 r., odebranym w dniu 12 lutego 2009r. W ocenie organu odwoławczego w związku z doręczeniem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. w sposób określony w art. 150 § 1 pkt 1, § 1a) i § 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej O.p.) ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 stycznia 2009r. Natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 13 marca 2009r., tj. 70 dni po terminie do jego wniesienia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że wniosek skarżącej z dnia 12 marca 2009r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie spełniał przesłanek wynikających z dyspozycji przepisów art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej, do przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego odwołania, z przyczyn wskazanych w postanowieniu organu z dnia [...]r. Nr [...] Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. P. C. wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie art. 228 § 1 pkt 2, art. 162 § 1 i 2 O.p. oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 150 O.p., a także wadliwość formalnoprawną wynikająca z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej, wynikających z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia[...]r. nie została jej skutecznie doręczona w sposób przewidziany w art. 150 § 2 O.p. Podkreśliła, że w ogóle nie miała wiedzy o wydaniu przedmiotowej decyzji, do czasu otrzymania w dniu 12 lutego 2009r. informacji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. o doręczeniu zastępczym przedmiotowej decyzji. Zdaniem skarżącej przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, czym Poczta Polska uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 150 § 1a O.p. Z dokumentów przekazanych przez Pocztę nie można jednoznacznie stwierdzić, że powtórne awizo zostało doręczone adresatowi, wskazują one jedynie na fakt, że listonosz pobrał przesyłkę nr [...] co wcale nie przesądza o fakcie doręczenia powtórnego awiza. Natomiast z pism Poczty z dnia 28 stycznia 2009r. i 15 kwietnia 2009r. wynika, że przesyłka była nieprawidłowo opracowywana. Strona skarżąca podkreśliła, że jeżeli pierwsze zawiadomienie miało miejsce w dniu 4 grudnia 2008r. następne powinno mieć miejsce w dniu 12 grudnia 2008r. pełnomocnik skarżącej nie otrzymał drugiego z zawiadomień, natomiast pomiędzy pierwszym a drugim awizo był w podróży służbowej. O dacie drugiego zawiadomienia nie ma nawet informacji na kopercie. Na niedoręczenie przesyłki skarżąca złożyła reklamację. Nie dała wiary wyjaśnieniom Poczty Polskiej zawartym w piśmie z dnia 15 kwietnia 2009r., że z wewnętrznej dokumentacji Urzędu Pocztowego W. [...] oraz z oświadczenia listonosza wynika, że powtórne zawiadomienie zostało doręczone do skrzynki pocztowej w dniu 12 grudnia 2008r. Zdaniem skarżącej, nie jest możliwe aby listonosz pamiętał dokładnie, że awizował akurat przedmiotową przesyłkę tym bardziej, że był to okres przedświąteczny, w którym roznoszona jest szczególnie duża ilość listów. Zdaniem strony niezbędnym było dla wyjaśnienia sprawy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania listonosza, gdyż samo jego ustne oświadczenie nie może stanowić dowodu w sprawie. Strona do skargi załączyła przykłady nieprawidłowych doręczeń przesyłek na jego adres w innych sprawach. Ponadto podkreśliła, że jej pełnomocnik nie dopuścił się żadnego, nawet lekkiego niedbalstwa przy odbiorze korespondencji. Stąd, gdyby Poczta dopełniła ciążących na niej obowiązków i dokonała powtórnego zawiadomienia zgodnie z przepisami, tj. w dniu 12 grudnia 2008r. pełnomocnik z całą pewnością odebrałby przesyłkę w dniu 15 grudnia 2008r., gdy odbierał pozostałą korespondencję. Prowadzony Dziennik Korespondencji wskazuje na uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy pełnomocnika. Końcowo podkreśliła, że dopiero 6 marca 2009r. mogła zapoznać się z treścią decyzji i w ciągu siedmiu dni dopełnić czynności polegającej na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu postanowienia stwierdzić należy, iż w stanie faktycznym sprawy istotne jest to, że skarżąca składając odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi oparte zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej O.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W takim stanie faktycznym organ podatkowy drugiej instancji nie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie wskazanego przepisu. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi uchybienie terminu do złożenia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2007r., I GSK 1221/06).. Zauważyć wypada, że stwierdzenie przez organ podatkowy uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie stoi na przeszkodzie złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu i do rozpoznania wniosku przez organ zgodnie z treścią art. 162 i art. 163 § 2 O.p. Przywołane regulacje tworzą schemat kolejności czynności, jakie organ odwoławczy winien wykonać w toku postępowania zainicjowanego samym odwołaniem. Po pierwsze, organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowego wniesienia oraz spełnienia warunków określonych przepisem art. 222 O.p. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w dalszej zaś kolejności, w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 162 i 163 § 2 O.p. Natomiast w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzającego to uchybienie. Przenosząc przeprowadzone rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydanie przez odwoławczy organ podatkowy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji równoczesnego wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było zbędne, bowiem już samo postanowienie, odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony przez nią termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie zachodziła konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 228 § 1 pkt 2 o.p., który w sprawie nie miał już zastosowania. Skoro zatem strona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wydanego w sytuacji, w której złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, a organ odmawiając przywrócenia terminu uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, to zasadnym było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Mając zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.