II OZ 489/12

Dnia 6 czerwca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. i A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 maja 2012 roku, sygn. akt II SA/Rz 111/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.G. i A.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił A.G. i A.G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Sąd I instancji wskazał, że skarżący utrzymują się z emerytur wynoszących łącznie 1631,53 zł oraz posiadają oszczędności w wysokości 1500 zł. Sąd uznał, że co prawda osiągany przez skarżących miesięczny dochód nie jest wystarczający na pokrycie w całości kosztów postępowania sądowego, jednakże posiadane przez nich oszczędności są całkowicie na ten cel wystarczające. Tym bardziej, że koszty które skarżący musza ponieść na tym etapie postępowania wynoszą 100 zł. Sąd podkreślił, że opłacenie wpisu z posiadanych przez skarżących oszczędności nie będzie zagrażało materialnym podstawą ich egzystencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A.G. i A.G. podnosząc, że przy wysokość osiąganych przez nich miesięcznych dochodów oraz strukturze i wysokości ich wydatków uiszczenie żądanego wpisu sądowego będzie zagrażało ich egzystencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek, choćby niepełnych, kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że miesięczny dochód skarżących jest niewystarczający do poniesienia całkowitych kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd ustalił, że skarżący posiadają oszczędności pozwalające na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, w związku z czym uznał, że poniesienia kosztów na obecnym etapie postępowania sądowego, nie będzie zagrażało ich egzystencji. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Prawo pomocy jest bowiem instytucją szczególną, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jest ono formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Bezsprzecznie skarżący są stroną osiągającą niskie dochody, jednak posiadane przez nich oszczędności nie pozwalają na uznanie ich za osoby, które nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zatem uznać należało, że Sąd I instancji słusznie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych na obecnym etapie postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.