I FZ 294/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 52/12, odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 7 listopada 2011 r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 52/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając wniosek skarżącego w którym wniesiono o ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, przypomniał, że w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. W tej sytuacji Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata był niezasadny, gdyż skarżący ma już w sprawie ustanowionego pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności powodujących utratę przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; zaś odmowa przez ustanowionego pełnomocnika sporządzenia skargi kasacyjnej nie podlegała kontroli sądu administracyjnego. Odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd, z uwagi na to, że był to kolejny wniosek skarżącego w tym zakresie, porównał go z wcześniejszym wnioskiem skarżącego z dnia 12 stycznia 2013 r. Porównując przedstawioną obecnie sytuację majątkową skarżącego z tą przedstawioną we wniosku z 12 stycznia 2013 r. Sąd stwierdził, że nie uległa ona zmianie w sposób, który uzasadniałby zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Sąd dodał, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych bowiem wyrok oddalający skargę skarżącego jest prawomocny od dnia 5 marca 2013 r. Jedyną opłatą, z którą zalega skarżący jest opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania w wysokości 100 zł. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił: nieuwzględnienie w całości wniosku o ustanowienie nowego adwokata oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej; niewłaściwą ocenę sytuacji finansowej; niewłaściwą ocenę sytuacji w związku z odmową złożenia skargi kasacyjnej przez ustanowionego z urzędu adwokata. Żalący wniósł o: ustanowienie nowego adwokata oraz o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W sprawie nie jest kwestionowane, że postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. wyznaczył skarżącemu pełnomocnika. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony adwokat podejmował czynności w sprawie w imieniu skarżącego, m.in. uczestniczył w rozprawie, złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Sporządził także opinię w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że czynności podejmowane przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika stanowiły wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zaś odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej nie podlegała kontroli sądu administracyjnego. W razie wątpliwości strona mogła wystąpić do organu samorządu zawodowego, w tym wypadku do Okręgowej Rady Adwokackiej w Z., o dokonanie kontroli zasadności takowego działania, ewentualnie o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. To organ samorządu zawodowego jest wyłącznym adresatem skarg strony na relacje ze wskazanym pełnomocnikiem. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu (por. B.Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2012 r., s. 733). 3.3. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zwolnienia z kosztów sądowych, słusznie, z uwagi, że był to kolejny wniosek skarżącego w tym zakresie, porównał go z wnioskiem skarżącego z dnia 12 stycznia 2013 r. Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Regulacja ta oznacza, że zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności istotne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Sąd porównując przedstawioną obecnie sytuację majątkową skarżącego z tą przedstawioną we wniosku z 12 stycznia 2013 r. stwierdził, że nie uległa ona zmianie w sposób, który uzasadniałby zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. Podnoszone przez skarżącego argumenty są w zasadzie powieleniem tych wskazanych we wcześniejszych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Co istotne, wskazane przez skarżącego zarobki są większe niż poprzednio. W pierwotnym wniosku skarżący wskazał, że jego miesięczny dochód brutto to 5.085,55 zł, zaś obecnie oświadczył, że jest to 5.134,05 zł. Sąd zauważył, że skarżący osiąga stałe dochody w znacznej wysokości. Co prawda nie posiada oszczędności i jest zadłużony jednakże spłaca swoje zobowiązania na bieżąco. We wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnił wszystkie swoje wydatki, które w zestawieniu z osiąganymi przez niego dochodami pozwalają przyjąć, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo porównał oświadczenia skarżącego co do jego sytuacji majątkowej. W nowym wniosku strona powołuje w istocie podobne okoliczności co w pierwotnym. Nie można więc było stwierdzić, że w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności. Tym samym orzeczenie Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie było prawidłowe. 3.4. Na marginesie należy zauważyć, że żalący w zażaleniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że wniosek taki zawarty był już w piśmie z dnia 26 lutego 2013 r., w którym to wniesiono o ustanowienie nowego adwokata z urzędu. Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny kontrolował orzeczenie Sądu pierwszej instancji wydane w przedmiocie prawa pomocy. Odniesienie się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wychodzi poza zakres tego postępowania. W tej sytuacji rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim będzie odniesienie się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. 3.5. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.