II OZ 471/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2280/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2280/11 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt VII Sa/Wa 2280/11, oddalił skargę J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności. W dniu 15 marca 2012 r. (data prezentaty Sądu) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż w dniu 5 marca 2012 r. przeszedł "ciężkie załamanie stanu zdrowia" i do dnia 9 marca 2012 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na dowód powyższego do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 5 marca 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Okoliczność jego choroby nie może stanowić samodzielnej przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Złożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie i jego zły stan zdrowia, nie muszą wykluczać możliwości prawidłowego dokonania czynności procesowej i nadania pisma w urzędzie pocztowym przez inną osobę lub przez pracownika kancelarii. Przyjmując zaś obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od adwokata należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy, należy uznać, że obowiązkiem fachowego pełnomocnika jest właściwe zorganizowanie swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także zapewnienie zastępstwa na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie spraw reprezentowanej strony, w tym także z obowiązkiem dochowania terminów. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie ze strony profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwia przyjęcie, że uchybił on terminowi bez swojej winy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. W., zarzucając mu naruszenie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż nie może budzić żadnej wątpliwości fakt, że przedłożenie zaświadczenia lekarskiego było wystarczające dla uprawdopodobnienia nagłej choroby pełnomocnika, a tym samym dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Nagła choroba jest bowiem jedną z okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej nie podzielił poglądu przedstawionego przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu było następstwem niewłaściwego zorganizowania pracy. Pełnomocnik wykonując bowiem zawód jednoosobowo, w indywidualnej kancelarii adwokackiej, w sytuacji nagłej choroby, nawet przy zachowaniu należytej staranności, nie był w stanie "z dnia na dzień" zapewnić zastępstwa we wszystkich prowadzonych przez siebie sprawach, tym bardziej, że przedmiotowej sytuacji nie mógł przewidzieć. Załamanie zdrowia pełnomocnika skarżącej było zupełnie nieoczekiwanie i niepoprzedzone wcześniejszymi objawami. Co więcej, w związku chorobą w dniach od 5 do 9 marca 2012 r. pełnomocnik nie był obecny w prowadzonej przez siebie kancelarii, wobec czego nie było możliwości podpisania przez niego wniosku i nadania go na poczcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. to na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga fakt, iż uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., LEX nr 1107481). W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 6 marca 2012 r. (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został natomiast nadany w dniu 13 marca 2012 r. Nastąpiło zatem uchybienie terminu w dokonaniu czynności. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona uprawdopodobniła istnienie okoliczności wskazujących na brak winy reprezentującego ją pełnomocnika w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Pełnomocnik dostatecznie wykazał, że ze względu na swój stan zdrowia (zalecenie leżenia w trakcie choroby) nie był w stanie podejmować czynności zawodowych (zaświadczenie lekarskie z 5 marca 2012 r. o niezdolności do pracy w okresie od 5 marca 2012 r. do 9 marca 2012 r.). Pełnomocnik uprawdopodobnił także, iż nie mógł w czasie choroby wyręczyć się inną osobą w wypełnianiu swoich obowiązków z uwagi na fakt, iż wykonuje zawód jednoosobowo, w indywidualnej kancelarii adwokackiej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu mógł odnieść zatem skutek, ponieważ został nadany w dniu 13 marca 2012 r., to jest w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (zgodnie z zaświadczeniem lekarskim, niezdolność do pracy trwała do dnia 9 marca 2012 r.). Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 i art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.