VII SAB/Wa 37/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-29

Skład orzekający: Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w sprawie dotyczącej ubezpieczenia społecznego rolników i ustalenia składki podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników, w tym w zakresie ustalenia składki, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, skarga wniesiona do sądu administracyjnego w tej materii jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący K. R. i R. R. wnieśli skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 25 maja 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora KRUS dotyczącej podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i ustalenia składki. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że wnioski skarżących dotyczyły nieistniejących decyzji i zostały przekazane do Oddziału Regionalnego KRUS, który udzielił odpowiedzi wskazując na brak podstaw do pozytywnego załatwienia wniosków. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. i R. R. na Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie : bezczynności organu postanawia : odrzucić skargę. Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. K. R. i R. R. wnieśli skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego polegającą na nie rozpoznaniu wniosku z dnia 25 maja 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego O/R w [...] z dnia [...] sygn. akt : [...] w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i ustaleniu składki z tego tytułu w kwocie 879,20 zł plus odsetki za zwłokę 835,17 zł za okres od 2003/02 do 2004/01 w związku z podleganiem w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu rolniczemu. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezesa KRUS w [...] do wydania w ciągu czternastu dni od otrzymania wyroku decyzji rozstrzygającej ich żądanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, iż w niniejszej sprawie przedstawiona przez skarżących sytuacja nie miała miejsca, a stan sprawy przedstawiał się następująco: 1) W dniu 01.06.2011r. do Centrali KRUS - Biura Ubezpieczeń wpłynęło 7 wniosków Państwa K. i R. R. z dnia: 2) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], 3) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...], 4) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...], 5) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...], 6) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...], sygn. akt [...], 7) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...], 8) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...]. Organ dodał, iż powoływane przez skarżącą numery spraw ww. wnioskach numer od [...] do [...] nie dotyczą wydanych przez Kasę decyzji, lecz są to numery tytułów wykonawczych realizowanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...]. Organ wyjaśnił, iż w dniu 03.06.2011r. Biuro Ubezpieczeń przekazało powyższe wnioski do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] celem udzielenia odpowiedzi zainteresowanej zgodnie z właściwością. Pismami z dnia 14.06.2011 r. Oddział Regionalny KRUS w [...] udzielił zainteresowanym odpowiedzi na przedmiotowe wnioski. W odpowiedziach tych stwierdził brak podstaw do pozytywnego ich załatwienia, z uwagi na powoływanie się przez Państwa R. na nieistniejące decyzje. W dniu 03.08.2011r. od K.R. wpłynęły m.in. wnioski o podanie przyczyny zwłoki i wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy dotyczące wymienionych na wstępie wniosków. W dniu 19.08.2011 r. Biuro udzieliło odpowiedzi zainteresowanej informując, iż sprawy zostały przekazane do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością. W dniu 29.09.2011 r. od zainteresowanej wpłynęło pismo o umorzenie sprawy dotyczącej [...],[...],[...],[...],[...], [...], [...] uzasadnione tym, że nie ubiegała się ona o wydanie decyzji w tej sprawie i że wniosku w tej sprawie nie złożyła. Organ wskazał, iż z uwagi na to, że poprzednie wnioski zostały przekazane Oddziałowi Regionalnemu KRUS w [...] celem udzielenia odpowiedzi również pismo z dnia 29.09.2011 r. zostało przekazane do Oddziału Regionalnego KRUS w [...], celem załatwienia zgodnie z właściwością. W dniu 28 grudnia 2011 r. od K. i R.R. wpłynął kolejny wniosek z dnia 20.12.2011 r. o wstrzymanie wykonalności postanowienia znak sprawy : [...] z dnia [...] w uzasadnieniu którego skarżący powołali się na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Organ zaznaczył, że udzielił skarżącym wyjaśnień w tej kwestii pismem z dnia 13.01.2012 r. znak : UB-400/5/12. Przedstawiony stan sprawy, w ocenie organu potwierdza, iż nie sposób zgodzić się z zarzutami skarżących dotyczącymi pozostawania w bezczynności przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 powołanej wyżej ustawy. Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżących pozostaje Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, poprzez nierozpoznanie żądania z dnia 25 maja 2011 r. dotyczącego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] z dnia [...] sygn. akt : [...] w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i ustaleniu składki z tego tytułu. Podkreślić należy, że w przypadku decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym /art. 477 ze zn. 8 w zw. z art. 476 § 2 K.p.c./. Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego. Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.) w art. 36 § 3 przewidują, że w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżących jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za bezczynność, zobowiązani są oni poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie mogą natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga K.R. i R. R. na bezczynność Prezesa KRUS jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło