I OW 203/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-29
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Joanna Runge-Lissowska, Małgorzata Borowiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odmowy waloryzacji odszkodowania, ustalonego decyzją starosty, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu wykonującego zadania w imieniu gminy zobowiązanej do wypłaty odszkodowania jest wojewoda, czy samorządowe kolegium odwoławcze?Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji w przedmiocie waloryzacji odszkodowania, ustalonego decyzją starosty, jest samorządowe kolegium odwoławcze, jeśli decyzję w przedmiocie waloryzacji wydał organ jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi o właściwości wojewody jako organu odwoławczego od decyzji starosty, dotyczy wyłącznie decyzji starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, a nie decyzji organu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie waloryzacji.Stan faktyczny
Wojewoda Śląski zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej. Spór dotyczył właściwości do rozpoznania odwołania R.K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła o odmowie waloryzacji odszkodowania ustalonego wcześniej przez Starostę Cieszyńskiego. Wojewoda uważał się za właściwy na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy Kolegium uważało, że właściwy jest Wojewoda, ale ostatecznie przekazało sprawę Wojewodzie, powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. i art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Śląskiego z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku Białej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania R.K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji nr [...] Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej jako organ właściwy w sprawie
Wnioskiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewoda Śląski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jaki zaistniał pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, na skutek przesłania przez to Kolegium Wojewodzie do rozpatrzenia wg właściwości, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] z tytułu przejścia na własność Gminy Wisła własności nieruchomości.
We wniosku o rozstrzygnięcie sporu Wojewoda wskazał, że Samorządowe Kolegium, przekazując odwołanie, powołało się na art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym organem odwoławczym od decyzji starosty wydającego zezwolenia z zakresu administracji rządowej, a w takim charakterze działał Starosta Cieszyński ustalając odszkodowanie, jest wojewoda. Jednak zdaniem Wojewody Śląskiego zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 17 k.p.a., stosownie do którego organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, a w sprawie odwołanie zostało wniesione od decyzji Burmistrza Miasta Wisła a nie Starosty Cieszyńskiego.
Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej podkreśliło, że odszkodowanie zostało ustalone decyzją Starosty Cieszyńskiego, zaś waloryzacja odszkodowania, dokonywana na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uaktualnieniem odszkodowania, zatem nie roszczeniem samoistnym lecz związanym z roszczeniem głównym, ustalonym przez starostę, toteż organem wyższego stopnia w tej sprawie jest Wojewoda.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, bowiem żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...].
Decyzja ta została wydana w przedmiocie odmowy zwaloryzowania odszkodowania, ustalonego ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], zobowiązującą do wypłaty tego odszkodowania na rzecz R. K. Gminę Wisła.
Organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania jest, z mocy art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Art. 9a tej ustawy stanowi wyjątek od ogólnej zasady wynikającej z art. 17 pkt 1 k.p.a., określającej organy wyższego stopnia. Zgodnie z tym przepisem w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Właśnie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi inaczej, gdyż stosownie do niego organem wyższego stopnia w sprawach określonych w tej ustawie, rozstrzyganych decyzją przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. Odwołania zatem od decyzji starostów ustalających odszkodowania z tytułu przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz podmiotów publicznych rozpoznaje wojewoda. Jednak w niniejszym sporze przedmiotem decyzji jest waloryzacja odszkodowania (odmowa waloryzacji).
Obowiązek waloryzacji odszkodowania, ustalonego przez starostę, wynika z art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem przepis ten nakazuje waloryzację odszkodowania na dzień jego zapłaty, zaś do jej dokonania zobowiązuje organ, osobę lub jednostkę organizacyjną zobowiązaną do wypłaty odszkodowania.
Ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., ustalającą odszkodowanie na rzecz R. K., jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania wskazana została Gmina Wisła, zatem waloryzacji powinien dokonać organ działający w imieniu tej gminy. Sprawę zatem wniosku R. K. o waloryzację odszkodowania rozpoznał Burmistrz Miasta Wisła, jako reprezentant zobowiązanego.
Waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niewątpliwie pochodną ustalonego przez starostę odszkodowania, niemniej jednak właściwym do tej czynności jest nie starosta ustalający odszkodowanie, ale podmiot zobowiązany do jej dokonania. W niniejszej sprawie – reprezentant Gminy Wisła. Burmistrz tej Gminy jest organem jednostki samorządu terytorialnego, zatem organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej z mocy art. 17 pkt 1 k.p.a., żaden bowiem przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi inaczej, jeśli idzie o podmiot wskazany w jej art. 132 ust. 3. Odmienność, o której mowa w art. 9a dotyczy tylko starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wskazane w tej ustawie. Do nich waloryzacja odszkodowania nie jest zaliczona, zaś fakt, że jest ona związana z ustaleniem odszkodowania nie przenosi na wojewodę właściwości jako organu odwoławczego.
Z powyższych względów należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy w sprawie odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Gminy Wisła i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło