II OZ 1031/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2293/11 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2293/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił wniosek K.O. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K.O. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Jak wynika z akt sprawy skarżący posiada dom o powierzchni 80 m2 i działkę (395 m2), K.O. wraz z rodziną utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 10.050,00 zł miesięcznie. Jak oświadczył skarżący, wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 1.000,00 zł miesięcznie, dodatkowo skarżący wydaje na leki ok. 100 zł. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek K. O. o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wykazał, że jest osobą ubogą, czy też, że jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K.O. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzyskiwany przez skarżącego stały dochód w łącznej wysokości 10.050 zł brutto, przy uwzględnieniu wysokości ponoszonych kosztów, wskazuje na to, że skarżący będąc świadomym prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania. Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.