II GZ 152/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SO/Ke 2/12 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. o sygn. akt II SO/Ke 2/12 odmówił J. R. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny: Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "U. T. J. R." w W. złożył w dniu [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6 000 zł. W uzasadnieniu skarżący podał, że decyzję otrzymał w dniu [...] sierpnia 2011 r. jednakże z uwagi na przygotowania do ślubu córki oraz zawodowe obowiązki za przygotowanie skargi "wziął się" dopiero [...] września 2011 r. Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W niniejszej sprawie brak winy w uchybieniu terminu skarżący upatruje w fakcie, zaabsorbowania innymi obowiązkami m.in. przygotowaniami do wesela córki, pełnieniem obowiązków Komendanta ZOSP RP w W. czy wreszcie naradą w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej w S. Po przez wskazanie powyższych okoliczności nie można uznać, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a tym samym dochowaniu należytej staranności oraz wykazania, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niego niezależna. Wezwanie na naradę, która miała miejsce w ostatnim dniu terminu również nie może wyłączyć winy skarżącego tym bardziej, że nie ma podstaw do przyjęcia, że skarga nie mogła być nadana w dniu narady przez samego skarżącego lub przez osobę trzecią. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż nie zgadza się z uzasadnieniem Sądu I instancji, gdyż wskazana przez skarżącego okoliczność odbycia powiatowej narady wyjazdowej na terenie Nadleśnictwa S. w Gminie Ł. organizowanej przez Komendę Powiatową PSP w S. nie jest typem narad, które odbywają się cyklicznie czy też są wcześniej ogłaszane. Potrzebę zorganizowana takiej narady najczęściej wymuszają sytuacje związane z zagrożeniem przeciwpożarowym lub wypadkami komunikacyjnymi. Narada została zorganizowana bez wcześniejszego ustalenia jej terminu, a jej uczestnicy dowiedzieli się o niej z dnia na dzień. Całodzienny charakter narady oraz wyjazd, spowodował, że skarżący nie miał możliwości nadać skargi, jak również nie mógł zlecić przesłania przedmiotowej skargi osobom trzecim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Podnoszone przez skarżącego okoliczności trafnie zostały ocenione przez Sąd I instancji jako "nie uprawdopodobniające" brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Przeszkody do wniesienia skargi w terminie nie mógł bowiem stanowić ślub i wesele córki, skoro odbyło się ono [...] sierpnia 2011 r., a więc kilkanaście dni przed upływem terminu do wniesienia skargi. Jeżeli zaś chodzi o naradę zawodową, która odbyła się w ostatnim dniu upływu terminu do złożenia skargi, to skarżący w żaden sposób nie udowodnił, aby charakter tej narady uniemożliwił mu wysłanie skargi z gminy Ł., w której odbywała się narada. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.