I OZ 110/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1301/11 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 marca 2011 r., nr KO.440-21/11 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1301/11 odrzucił wniosek M. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 marca 2011 r., nr KO.440-21/11 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 2 maja 2011 r. M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 marca 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 11 marca 2011 r. Termin do wniesienia skargi ekspirował z dniem 11 kwietnia 2011 r. Skargę opatrzoną datą 2 maja 2011 r., nadano w placówce pocztowej dnia 2 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 641/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a., odrzucił powyższą skargę uznając, że została złożona po upływie terminu przepisanego do dokonania tej czynności. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez M. W. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt l OSK 2102/11, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 12 sierpnia 2011 r. i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny za niewątpliwe uznał, że skarga M. W. została złożona po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności. Termin do jej wniesienia upłynął bowiem z dniem 11 kwietnia 2011 r. Złożenie jej zatem w dniu 2 maja 2011 r. musiało skutkować odrzuceniem tego środka zaskarżenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uwzględniono jednak okoliczności, że z treści pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2011 r. (Nr KO.502-12,13/11), które znajdowało się w aktach sprawy wynikało, że M. W. skierował w dniu 2 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (za pośrednictwem Kolegium) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było w pierwszej kolejności samodzielne dokonanie analizy treści tego pisma, a nie zaś poprzestanie wyłącznie na zaakceptowaniu jego oceny dokonanej przez organ. To sąd, jako adresat pisma strony, był wyłącznie kompetentny do zbadania treści. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie jakichkolwiek działań w tym zakresie powodowało, że złożona przez stronę skarga została odrzucona przedwcześnie. Rozpoznając wniosek strony zawarty w piśmie z dnia 2 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2011 r. zostało doręczone mu w dniu 17 stycznia 2011 r., lecz nie mógł zachować terminu do wniesienia skargi, bowiem w styczniu 2011 r. nastąpiła u niego reemisja choroby psychicznej, na którą cierpi, spowodowana informacją, iż stwierdzono u niego chorobę nowotworową z przerzutami do kośćca. Nadto skarżący wyjaśnił, że wymaga stałej długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a w okresie gdy termin do wniesienia skargi pozostawał otwarty, schorzenia na które cierpi, uległy znacznemu nasileniu, co uniemożliwiło mu zachowanie terminu. Odrzucając zaskarżonym postanowieniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z dnia 11 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołując się na art. 88 w związku z art. 87 § 1 P.p.s.a. wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 2011 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 11 kwietnia 2011 r. Natomiast skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożono w dniu 2 maja 2011 r. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że na podstawie akt sądowych spraw o sygn. akt: II SA/Łd 776/11; II SA/Łd 777/11; II SA/Łd 888-889/11; II SA/Łd 1032/11; II SAB/Łd 34/11; II SAB/Łd 32/11 Sądowi z urzędu wiadomo, że w dniach 18, 22, 29 kwietnia 2011 r. M. W. składał wnioski o zasiłki celowe, zaś w dniu 21 kwietnia 2011 r. wniósł odwołanie od jednej z decyzji organu pierwszej instancji, a w dniu 22 kwietnia 2011 r. osobiście stawił się w siedzibie organu z interwencją w jednej ze swoich spraw. Ponadto, w dniu 20 kwietnia 2011 r. M. W. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach: II SA/Łd 596/11; II SA/Łd 597/11, II SA/Łd 598/11. Powołując się na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że okoliczność pogorszenia zdrowia skarżącego w styczniu 2011 r. nie usprawiedliwia spóźnienia w złożeniu skargi na postanowienie organu z dnia 4 marca 2011 r., doręczone w dniu 11 marca 2011 r., tym bardziej, że skarżący w okresie między ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi, a więc – dniem 11 kwietnia a 2 maja 2011 r. tj. dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, składał inne wnioski, odwołania i skargi, a nawet osobiście stawił się w siedzibie organu. Sąd pierwszej instancji uznając, że najpóźniej w dniu 17 kwietnia 2011 r. (dzień poprzedzający złożenie pierwszego pisma) ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, przyjął w konsekwencji, że ostatnim dniem do wniesienia wniosku był dzień 26 kwietnia 2011 r. (dni 24 i 25 kwietnia 2011 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy). Dlatego Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu z dnia 2 maja 2011 r. jest spóźniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. W. reprezentowany przez adwokata z urzędu. Zaskarżając postanowienie w całości skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 88 P.p.s.a. polegające na zastosowaniu tego przepisu i odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie dawał jednoznacznych podstaw do uznania, że złożony wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z uwagi na charakter zdiagnozowanej choroby, ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie na podstawie akt sądowoadministracyjnych, że w określonym terminie ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci ustąpienia objawów choroby psychicznej u skarżącego nie jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w przypadku, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś art. 88 P.p.s.a. przewiduje, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o okoliczności przedstawione przez M. W. we wniosku oraz mając na uwadze fakty znane Sądowi z urzędu, ustalone w oparciu o akta wskazanych spraw sądowych skarżącego uznał, że złożony w sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest spóźniony. Sąd wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że w okresie do dnia 17 kwietnia 2011 r. skarżący z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie zajmować się innymi sprawami, w tym sądowymi, to przyczyna ta ustała w dniu 18 kwietnia 2011 r., a więc z dniem podjęcia przez skarżącego czynnego uczestnictwa w sprawach administracyjnych i sądowych i wówczas siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu mijał w dniu 26 kwietnia 2011 r. Tymczasem wniosek został złożony dopiero w dniu 2 maja 2011 r. M. W. zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 88 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i odrzucenie wniosku nie zakwestionował dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych. Skarżący nie wykazał, że Sąd błędnie przyjął – w oparciu o materiał stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia – że podana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała później, niż z dniem 17 kwietnia 2011 r. i w konsekwencji Sąd nieprawidłowo uznał, że wniosek złożony został po terminie. Wobec tego, że z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynikała data, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminu dla oceny, czy wniosek został złożony w terminie, niezbędne stało się dokonanie stosownych ustaleń. Sąd mógł posłużyć się wszelkimi dostępnymi z urzędu dokumentami. Prowadzona przez skarżącego szeroko zakreślona działalność skargowa, pozwalała na ustalenie, że co najmniej od dnia 18 kwietnia 2011 r. skarżący w sposób świadomy dbał o swoje interesy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął datę 18 kwietnia 2011 r. jako termin początkowy dla określenia biegu terminu przewidzianego na złożenie wniosku. W tej sytuacji wniosek złożony w dniu 2 maja 2011 r. oceniony musiał być jako spóźniony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia