II SAB/Kr 175/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.), Sędzia NSA Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie niezawiadomienia byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest dopuszczalna w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w zakresie niezawiadomienia byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu jest niedopuszczalna. Taka sytuacja nie mieści się w katalogu spraw, w których sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność, określonym w art. 3 § 2 pkt 1-4a PPSA, ponieważ nie dotyczy wydania decyzji administracyjnej, postanowienia ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.Stan faktyczny
K.S. złożyła skargę na bezczynność Starosty K., zarzucając niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Starosta K. wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając stan prawny nieruchomości i wskazując, że obowiązek ten nie obciąża go, lecz Agencji Mienia Wojskowego. Wojewoda również stwierdził brak podstaw do uwzględnienia żądania, uznając, że wygaszenie prawa zarządu i przekazanie nieruchomości Agencji nie jest użyciem jej na inny cel.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2012 r. sprawy ze skargi K.S. na bezczynność Starosty K. postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 1 września 2011 r. K.S. złożyła skargę na bezczynność Starosty K. zarzucając niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu w stosunku do nieruchomości oznaczonej poprzednio jako parcela l. kat. [...] o pow. 0,5568 ha, b. gm. kat. B.
W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o jej oddalenie przedstawiając stan prawny przedmiotowej nieruchomości. Organ podał, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1968 r. Nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...] składająca parceli katastralnej l. kat. [...] o pow. 0,5568 ha, stanowiąca poprzednio własność K.S. , jako niezbędna Skarbowi Państwa na cele budownictwa. Zgodnie z planem sytuacyjnym podziału parcel w gm. kat. B. , wpisanym do ewidencji gruntów w Powiatowym Biurze Geodezji i Urządzeń Rolnych w K. w 16 lutego 1966 r. za nr [...] parcela katastralna l. kat. [...] o pow. 0,6008 obj. księgą wieczystą nr [...], stanowiąca wówczas własność K.S. podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 0,5568 ha - przeznaczona do wywłaszczenia i l. kat. [...] o pow. 0,0440 ha, która miała pozostać przy dotychczasowym właścicielu. Wskazaną wyżej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1968r., na rzecz Skarbu Państwa wywłaszczona została część parceli l. kat. [...] o pow. 0,5568 ha, która po podziale otrzymała oznaczenie l. kat. [...] natomiast, pozostała część o pow. 0,0440 ha parceli katastralnej l. kat. [...], która po podziale otrzymała oznaczenie l. kat. [...] i miała pozostać przy dotychczasowym właścicielu, nie została wywłaszczona, a aktualnie jest częścią działki ewidencyjnej nr [...], pół. w B. gm. Z. stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Instytutu Zootechniki w B. koło K. . W wyniku założenia nowej ewidencji gruntów położone w b. gm. kat. M. i B. parcele wchodzące w skład obiektu magazynowego określonego jako kompleks wojskowy nr [...], w tym również parcela l. kat. [...] utworzyły działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 31,25 00 ha, działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,3800 ha - pół. w obr. M. , jedn. ewid. W. oraz działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2,8100 ha pół. w obr. B. jedn. ewid. Z. co potwierdza wykaz zmian gruntowych (równoważników) sporządzony w dniu 30 października 2000 r. i służący za podstawę wpisu do księgi wieczystej. Powyższa zmiana, w części dotyczącej działek: nr [...] i nr [...] obr. M. gm. W. została ujawniona w księdze wieczystej nr [...], a działka nr [...] obr. B. gm. Z. objęta jest księgą wieczystą nr [...]. Z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencji gruntów oraz mapą zasadniczą, wykonaną przez geodetę wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela l. kat. [...] o pow. 0,5568 ha, b. gm. kat. M. . odpowiada aktualnie części działki ewidencyjnej nr [...], pół. obr. B. gm. Z.
Dokonana analiza stanu prawnego nieruchomości wykazała, że obiekt magazynowy określony jako kompleks wojskowy nr [...], pół. w m. B. gm. Z. - działki nr [...] oraz w obr. M. gm. W. - działki nr [...]i nr [...], pozostawał w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej do dnia 8 sierpnia 2005 r.
Ostateczną decyzją z dnia 15 września 2005 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Starosta K. , w oparciu o treść art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego, orzekł o wygaśnięciu z dniem 8 sierpnia 2005 r. prawa trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oznaczonych jako działki: nr [...] i nr [...]pół. w obr. M. jedn. ewid. W. oraz jako działka nr [...] pół. w obr. B. jedn.. ewid. Z.
Powyższa decyzja wraz z protokołem zdawczo - odbiorczym Nr [...] spisanym w dniu 8 sierpnia 2005 r. pomiędzy Rejonowym Zarządem Infrastruktury w K. a Agencją Mienia Wojskowego w W. -Oddziałem Terenowym Biura Agencji Mienia Wojskowego w K. stanowiła podstawę do wykreślenia w księgach wieczystych prawa trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej - Rejonowy Zarząd Infrastruktury oraz ujawnienia Agencji Mienia Wojskowego, jako osoby prawnej, której powierzono wykonywanie praw Skarbu Państwa.
Wskazano ponadto, iż zarzut dopuszczenia się naruszenia obowiązku wynikającego z art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651) nie może obciążać Starosty K. , wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, bowiem organ ten nie wykonuje prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości objętych decyzja Starosty K. z dnia [...] września 2005 r., nr [...] , sprostowaną postanowieniem Starosty K. z dnia [...] października 2005 r., nr [...]. Podkreślono, że wykonywanie tych praw na skutek wygaśnięcia prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej powierzone zostało Agencji Mienia Wojskowego, która przejęła wszelkie prawa i obowiązki związane z tymi nieruchomościami objętymi tą decyzją - w tym również sprawy związane z roszczeniami byłych właścicieli lub ich spadkobierców dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa.
Z powyższego wynika, iż od momentu przejęcia m.in. działki nr [...] pół. obr. B. gm. Z. przez Agencje Mienia Wojskowego to właśnie do tego podmiotu, a nie do Starosty K. należy zwracać się w kwestii realizacji przepisu art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wygaszenie przez Starostę K. prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej oraz przekazania jej Agencji Mienia Wojskowego nie można uznać za użycie jej na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Starosta K. ustosunkował się do żądania K.S. z dnia 5 stycznia 2011 r. w formie pisma, gdyż sprawa usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności organu Starosty K. w związku z obowiązkiem powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu nie nosi cech sprawy administracyjnej, której rozstrzygniecie winno nastąpić w drodze decyzji. Nie istnieją materialne - prawne podstawy do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygając przedmiotowe żądanie.
Pismem z dnia 9 marca 2011 r. K.S. złożyła zażalenie do Wojewody na bezczynność Starosty K. , wskazując iż Starosta K. w nie podjął merytorycznych czynności w związku z jej pismem z dnia 5 stycznia 2011 r.
Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia K.S. pismem z dnu 17 maja 2011 r., nr [...] stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawczyni i zobowiązania Starosty K. do zawiadomienia o przeznaczeniu nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. Organ II instancji wskazał, iż określony w art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązek zawiadomienia poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców o zamiarze przeznaczenia nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej nie jest przewidziany do realizacji w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto Wojewoda ustosunkowując się do wyjaśnień Starosty K. potwierdził ich prawidłowość stwierdzając, iż wygaszenie przez Starostę K. prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej do przedmiotowej nieruchomości oraz przekazanie jej Agencji Mienienia Wojskowego nie może zostać uznane za użycie jej na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wobec tego, że Starosta K. nie powziął zamiaru przeznaczenia jej na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, brak jest podstaw do uwzględnienia żądań K.S. do zobowiązania Starosty K. do zawiadomienia jej w trybie art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.), oznaczanej w skrócie "p.p.s.a." - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z art. 3 § 2 pkt 1- 4a wynika zaś, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność przy wydawaniu:
1) decyzji administracyjnych;
2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;
3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie realizacji obowiązku z art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.), to jest zawiadomienia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, oraz poinformowaniu równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Niezawiadomienie przez właściwy organ stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w praktyce nie pozbawia uprawnionego roszczenia o zwrot nieruchomości, które może zostać złożony wówczas w każdym czasie. Roszczenie to nie podlega przedawnieniu. Zgodnie z art. 136 ust. 5 cyt. ustawy jedynie w przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.
W związku z tym należy uznać, że zarzucana bezczynność nie dotyczy żadnego z .wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a przejawów aktywności organów administracyjnych, a więc wskazanych w tych przepisach rozstrzygnięć administracyjnych i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Wobec tego złożenie skargi na wskazaną bezczynność uznać należy za niedopuszczalne.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wówczas, gdy jest ona niedopuszczalna, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło