II GZ 132/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. – P.P.H.U. "K." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 213/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. – P.P.H.U. "K." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2011 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że w skardze W. K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że z uwagi na wysokość kary pieniężnej, która wynosi 36.000 zł, jej wyegzekwowanie spowoduje powstanie szkody w jego sytuacji majątkowej. Natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia strony płynności finansowej, niezbędnej do regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników. Uzasadniając odmowę Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie wykazał należytej inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia zajścia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności nie przedstawił swojej aktualnej sytuacji finansowej, która potwierdziłaby, że wykonanie zaskarżonego aktu spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki. Nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby dokonanie oceny jego sytuacji majątkowej. Ograniczył się jedynie do lakonicznych stwierdzeń, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować trudnymi do odwrócenia skutkami w postaci pozbawienia go płynności finansowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący podał, że został mu zajęty rachunek bankowy. W związku z tym jego zdolność do spłacania bieżących zobowiązań oraz dokonywania wszelkiego rodzaju zakupów i usług została zachwiana, a co za tym idzie jego płynność finansowa również. Natomiast dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w całości przeznaczony jest na bieżące utrzymanie skarżącego oraz prowadzonej działalności, w szczególności spłaty zaciągniętych czterech kredytów, świadczeń pracowniczych dla kilkunastu pracowników. Skarżący nie ma zgromadzonych żadnych oszczędności, a jego majątek służy do prowadzenia działalności gospodarczej. Spieniężenie tego majątku spowodowałoby, że w żaden sposób nie będzie mogło być w przyszłości naprawione to, że decyzja została wykonana. Suma kar nałożonych na skarżącego wynosi ponad 100.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że co do zasady wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi zatem odstępstwo od tej generalnej zasady i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w p.p.s.a. przesłanek. Istotne jest zatem, aby strona należycie uzasadniła swój wniosek, poprzez wykazanie istnienia przesłanek unormowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przystępując do oceny prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji należy przede wszystkim wskazać, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd zależy od spełnienia istnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod tymi pojęciami, dlatego ocena wystąpienia tych przesłanek za każdym razem zależy od sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Zatem sąd rozpoznając wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Podkreślenia wymaga, iż przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności zostały określone przy użyciu zwrotów nieostrych. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia w tym zakresie powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej, zmierzającymi do wykazania istnienia przesłanek. Wniosek nieuzasadniony w ten sposób uniemożliwia sądowi dokonania jego merytorycznej oceny (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 466/09, zbiór lex nr 563508). Przenosząc rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił wskazywane przez skarżącego w treści skargi okoliczności, mające jego zdaniem, uzasadniać złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia te sprowadzały się bowiem do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Taki charakter mają wskazywane przez skarżącego okoliczności dotyczące pozbawienia skarżącego płynności finansowej, niezbędnej do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki wskazane we wniosku. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu nie wykazał, dlaczego Sąd winien uznać, iż jej wykonanie spowoduje wskazywane przez niego zagrożenia. Do akt nie złożono bowiem żadnych dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy skarżącego, które uprawdopodabniałyby wskazywane okoliczności, i które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się we wniosku do obawy zachwiania płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników, nie mogło być uznane za uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.