I SA/Łd 17/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi A W. W. A. Z. spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania kontrolnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] o numerze [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A W. W. A. Z. spółki cywilnej z siedzibą w Ł. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa zawiesił postępowanie kontrolne prowadzone wobec spółki A W. W., A. Z. do czasu wydania przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. wyroku w sprawie W. W. i A. Z. oskarżonych o to, że jako wspólnicy spółki cywilnej A w krótkich odstępach czasu, w celu wykonania tego samego zamiaru wspólnie i w porozumieniu: -w lipcu 2005 r. w Ł. posłużyli się fakturą VAT z [...] r. wystawioną przez B na rzecz A . dokumentującą fikcyjną transakcję sprzedaży, - doprowadzili do wystawienia w dniu [...] r. w Ł. na rzecz C faktury VAT dokumentującą fikcyjną transakcję sprzedaży, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpoznaniu zażalenia strony postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego należącego do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej możliwe jest zatem w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego wyłoni się zagadnienie, do którego rozstrzygnięcia właściwy jest inny organ, a które jest koniecznym warunkiem merytorycznego zakończenia sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczące się przed sądem karnym postępowanie wobec wspólników spółki cywilnej oskarżonych o przestępstwo skarbowe. Wynik postępowania karnego prowadzonego wobec wspólników spółki cywilnej oraz prezesa firmy, która wystawiła fakturę z [...] r. może mieć istotny wpływ na postępowanie podatkowe w podatku VAT prowadzone wobec spółki A. Dokonane w postępowaniu karnym ustalenia, także w zakresie postępowania dowodowego, stanowić będą w postępowaniu podatkowym podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie spółka cywilna A W. W. A. Z. wniosła o jego uchylenie jak również uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Strona skarżąca podniosła zarzuty: -naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa przez niewłaściwe zastosowanie, pomimo niezaistnienia ustawowych przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania, -naruszenia art. art. 120, 121 § 1 i 125 w zw. z art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa przez bezpodstawne przedłużanie postępowania kontrolnego, uchylanie się od rozstrzygnięcia oraz bezzasadne uzależnienie treści merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej skarżącej spółki cywilnej od orzeczenia sądu karnego, jakie w przyszłości zapadnie w stosunku do współwłaścicieli tej spółki, nie będących podmiotami zawieszonego postępowania karnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialno prawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu. Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej w drodze orzeczenia. Zagadnienie wstępne nie powstaje więc w przypadku, gdy na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez sąd w innym postępowaniu. Podnoszona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. okoliczność, że dokonane w postępowaniu karnym ustalenia stanowić będą w postępowaniu podatkowym podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych nie może stanowić podstawy zawieszenia przewidzianej w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Należy też podkreślić, że zawieszenie postępowania podatkowego (kontrolnego) może nastąpić tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z prowadzonym postępowaniem, iż bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Niewątpliwie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł jest uprawniony do dokonania samodzielnych ustaleń, czy sporne faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych. Zakończenie postępowania kontrolnego nie jest więc uzależnione od zakończenia postępowania karnego prowadzonego wobec wspólników spółki cywilnej A W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że prowadzenie przez sąd równoległego postępowania karnego nie ma znaczenia dla ustalenia rzetelności ksiąg prowadzonych przez podatnika. Celem postępowania karnego jest ewentualne ustalenie winy wspólników co do wystawienia nierzetelnej faktury czy posłużenia się takim dokumentem. Dla uznania księgi za nierzetelną kwestia winy nie jest istotna, niezgodność zapisów w księdze ze stanem rzeczywistym jest bowiem kategorią obiektywną, niezależną od winy. Z powyższych względów, wobec naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i braku podstaw do zawieszenie postępowania kontrolnego na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. P.Z-C.