I SA/Wa 1955/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. O. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] obr. [...] o pow. [...] m2 opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, iż decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Zarząd [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w/w nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przedmiotowa działka stanowiła część większej nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w W. na podstawie umowy z [...] kwietnia 1985 r. Nieruchomość zgodnie z § 1 tej umowy przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową. Po zrealizowaniu inwestycji nieruchomość uległa podziałowi, wskutek którego wydzielona została m.in. działka nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz działka nr [...] przeznaczona pod place i ciągi pieszo-jezdne. Podział został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...]. Umową z dnia [...] maja 1994 r. rep. [...] użytkowanie wieczyste działek nr [...] nabyli B. i J. O., którzy w dniu [...] października 2006 r. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ I instancji nadmienił, że w ewidencji gruntów działka nr [...] oznaczona jest jako "dr" - droga, ma także typowy dla drogi podłużny kształt o wymiarach ok. [...]. Organ I instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i J. O. podnosząc, iż działka nr [...] to pas o szerokości [...] m oddzielający teren [...] od działki nr [...], a oznaczenie działki jako drogi nie odpowiada przeznaczeniu tego gruntu. W piśmie z dnia 31 maja 2011 r. skarżący wskazali, że działka nr [...] została określona w planach geodezyjnych jako ciąg pieszy [...]. Wzdłuż ciągu [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę niniejszą wskazało, iż stosownie do art. 1 ustawy o przekształceniu do złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania nieruchomości w prawo własności nieruchomości uprawnione są osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. Kolegium zaznaczyło, iż jak wskazują sami skarżący działka nr [...] stanowi ciąg pieszy, wzdłuż którego [...], a więc z całą pewnością nieruchomość ta nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, nie jest zabudowana garażami, ani też nie jest przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Organ odwoławczy stwierdził, że żaden z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wskazuje na przeznaczenie działki nr [..] na cele mieszkaniowe, nie wynika to ani z księgi wieczystej, ani z wypisu z ewidencji gruntów, ani też z treści umowy, mocą której skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Kolegium odmowa przekształcenia jest uzasadniona, ponieważ przepis art. 1 ustawy o przekształceniu, w sposób jednoznaczny wymaga, aby nieruchomość podlegająca przekształceniu była zabudowana na cele mieszkaniowe, zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Tylko wykazanie jednej z wymienionych przesłanek umożliwia dokonanie przekształcenia. Jeśli zaś nieruchomość nie jest zabudowana w sposób określony w cytowanym przepisie, ani nie jest przeznaczona pod taką zabudowę, to spór czy działka stanowi drogę czy ciąg pieszy jest bezprzedmiotowy. Kolegium zwróciło uwagę, że przeznaczenie działki nr [...] zostało określone w czasie dokonywania podziału nieruchomości, będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni i wówczas działka nr [...] została wydzielona z przeznaczeniem pod "place i ciągi pieszo-jezdne", co potwierdzają także skarżący. Organ II instancji wskazał, iż w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tym samym organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeżeli dana nieruchomość nie spełnia wymogów określonych w przepisach ustawy o przekształceniu. Zaś decyzja w tym zakresie nie pozostaje w sferze uznania organów administracji, lecz jest ściśle uzależniona od zaistnienia warunków wskazanych w ustawie. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. i J. O. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż działki nr [...] nie można traktować jako odrębnej własności, bowiem jest ona nierozerwalnie związana z działką nr [...], a bez działki nr [...] nie jest możliwe pełne korzystanie z działki nr [...]. Skarżący zaznaczyli, że działka nr [...] jest wykorzystywana w celach mieszkaniowych, a fakt, iż została określona jako droga (a raczej wąski pas pieszy) nie powinna być traktowana odrębnie od działki nr [..] - zabudowanej budynkiem mieszkalnym, bowiem w rzeczywistości nie spełnia ona tylko i wyłącznie funkcji przejścia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozstrzygając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Decyzję będącą przedmiotem skargi, dotyczącą działki nr [...] wydano na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Podstawowy zarzutu skargi opiera się na przeświadczeniu, że działki nr [...] pomimo podziału i prowadzenia odrębnej księgi wieczystej dla każdej z tych działek, nadal stanowią jedną nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Stosownie do art. 46 § 1 kc nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z przytoczonego przepisu wynika, że część powierzchni ziemskiej stanowi nieruchomość gruntową, jeżeli została wyodrębniona fizycznie i prawnie w taki sposób, że może być traktowana w obrocie prawnym jako samodzielny przedmiot. Do takiego wyodrębnienia części powierzchni ziemskiej może również dojść na skutek założenia dla niej księgi wieczystej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) księgi wieczyste prowadzone są w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, który polega na stwierdzeniu wpisem w dziale drugim księgi kto jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w dziale pierwszym księgi wieczystej. Założenie księgi wieczystej oznacza, że jest tyle nieruchomości ile ksiąg wieczystych, ponieważ w myśl art. 24 tej ustawy, dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r. II CKN 1306/00, dwie niezabudowane działki gruntu należące do tego samego właściciela, dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta, stanowią - w rozumieniu art. 46 § 1 kc - jedną nieruchomość. Zatem dwie działki gruntu, należące do tego samego właściciela, dla których prowadzone są dwie księgi wieczyste, stanowią dwie nieruchomości gruntowe. Działką gruntu natomiast, w myśl art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest niepodzielna, ciągła część powierzchni ziemskiej stanowiąca część lub całość nieruchomości gruntowej. Nieruchomość gruntowa obejmuje zatem powierzchniowo jedną lub większą liczbę działek wpisanych do ewidencji gruntów. W rozpoznawanej sprawie prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] skarżący nabyli umową z dnia [...] maja 1994 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...]. Działki te sąsiadują ze sobą, ale są prowadzone dla nich odrębne księgi wieczyste. Powyższe oznacza, iż stanowią one odrębne nieruchomości gruntowe. Odmienny pogląd podważyłby podstawową funkcję ksiąg wieczystych, jaką jest ustalenie stanu prawnego wpisanej do księgi wieczystej nieruchomości, jako odrębnego przedmiotu własności i samodzielnego przedmiotu obrotu prawnego. Byłby on bowiem niezgodny z ustawową zasadą, że dla każdej nieruchomości prowadzi sie oddzielną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie dla działki nr [...] prowadzona jest odrębna księga wieczysta KW nr [...]. W akcie notarialnym z dnia [...] maja 1994 r. skarżący ustanowili na przedmiotowej działce służebność przejścia na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki gruntu nr [...] w celu udostępnienia stosownym służbom dostępu do [...] zlokalizowanej na działce nr [...]. Służebność ta została wpisana w dziale III w/w księgi wieczystej. Zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że skoro działka nr [...] stanowi ciąg pieszy (co przyznają skarżący), to nie jest możliwe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości. Ustawodawca bowiem w cytowanym wyżej art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu (...) wskazał, że przekształceniu podlegają tylko nieruchomości przeznaczone na cele mieszkaniowe, a nie na inne cele. A skoro tak, to słusznie organy przyjęły, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności odnośnie działki nr [...], stanowiącej ciąg pieszy, a więc ani nie zabudowanej budynkiem mieszkalnym ani nie przeznaczonej na cele mieszkaniowe. Również z ewidencji gruntów wynika, iż działka nr [...] przeznaczona jest jako droga. Złożenie do akt sądowych zaświadczenia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] stycznia 2012 r. przestawia stan zaistniały już po wydaniu zaskarżonej decyzji, w związku z czym nie może podlegać kontroli Sądu. Sąd bowiem ocenia legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Z przedstawionych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.