VI SA/Wa 2059/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-07
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta świadczeniodawcy w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących kwalifikacji personelu i harmonogramu pracy, nawet jeśli oferent twierdzi, że błąd był nieistotny lub został popełniony przez osobę trzecią?Ratio decidendi
Oferta świadczeniodawcy w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona, jeśli nie spełnia wymogów dotyczących kwalifikacji personelu i harmonogramu pracy określonych w przepisach prawa i zarządzeniach Prezesa NFZ. Okoliczność, że oferent uważa błąd za nieistotny lub że został popełniony przez osobę trzecią, nie stanowi podstawy do uznania odrzucenia oferty za niezasadne. Odpowiedzialność za prawidłowe sporządzenie oferty spoczywa na oferencie.Stan faktyczny
Spółka S. złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie okulistyki. Oferta została odrzucona przez Komisję konkursową z powodu niespełnienia wymogów dotyczących kwalifikacji personelu (lekarz bez specjalizacji) i harmonogramu pracy. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej przed organami NFZ, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Skarżąca podnosiła, że błąd w oznaczeniu kwalifikacji lekarza był nieistotny, a lekarz był w trakcie specjalizacji i posiadał doświadczenie w udzielaniu świadczeń. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] lutego 2011 r. S. z o.o. z siedzibą w [...] (nazywana dalej "skarżącą", "Spółką"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "Dyrektorem OWNFZ) z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie okulistyki, na obszarze powiatu [...], o kodzie postępowania numer: [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor OWNFZ ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie okulistyki, na obszarze powiatu [...]. Wartość zamówienia określono na nie wyższą niż [...] PLN, na okres rozliczeniowy od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. Umowa miała obowiązywać od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.
Ogłoszenie o konkursie ofert zawierało wskazanie aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, których treść była także dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ jak i Oddziału Wojewódzkiego NFZ, czyli: Zarządzenie Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 49"), Zarządzenie Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "Zarządzenie nr 62"), Zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm. (dalej: "Zarządzenie nr 73") oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 139, poz. 1142 z późn. zm.).
Oferty należało złożyć do dnia [...] października 2010 r. Otwarcie ofert, zgodnie z ogłoszeniem postępowania nastąpiło w dniu [...] października 2010 r.
Komisja konkursowa dokonała sprawdzenia oferty skarżącej pod względem spełnienia warunków formalno - prawnych, a także poddała ją ocenie pod względem merytorycznym celem ustalenia, czy spełnia warunki określone w przepisach prawa oraz warunki określone przez Prezesa NFZ na podst. art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
W dniu [...] grudnia 2010 r. Komisja konkursowa zawiadomiła skarżącą o odrzuceniu oferty w całości z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Podając przyczyny odrzucenia oferty Komisja Konkursowa podała, że sprawdzenie oferty odbywało się pod kątem spełniania warunków wymaganych przepisami Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ. W świetle wymagań określonych w § 10 ust. 4 cyt. Zarządzenia poradnia specjalistyczna powinna być czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14 a 20 w związku z § 9 ust. 1, tj. świadczenia, na wykonywanie których Fundusz zawarł umowę ze Świadczeniodawcą, udzielane są osobiście przez osoby wykazane w załączniku nr 2 do umowy. Skarżąca przedstawiła w ofercie krótszy czas pracy lekarzy niż harmonogram pracy komórki, nie zapewniła do przedstawionego harmonogramu pracy komórki czasu pracy lekarzy, w związku z tym oferta została odrzucona.
W dniu [...] grudnia 2010 r. wpłynęło do Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego dotyczącego postępowania konkursowego: [...].
Skarżąca podała, że przyczyną odrzucenia złożonej przez nią oferty było błędne, zdaniem Komisji, zaznaczenie w formularzu ofertowym, dotyczącym dr I. G. rubryki zawody/specjalności. W rubryce została zaznaczona informacja: lekarz bez specjalizacji (zdaniem Komisji powinno być zaznaczone lekarz okulista), natomiast w rubryce stopień specjalizacji: w trakcie specjalizacji oraz rok rozpoczęcia specjalizacji 2006. W celu wyjaśnienia powodów odrzucenia oferty skarżąca w dniu [...] grudnia 2010 r. spotkała się z Przewodniczącym Komisji konkursowej, który stwierdził, że wskazany błąd jest na tyle nieistotny, że wystarczy złożyć prośbę do Dyrektora OWNFZ o ogłoszenie postępowania uzupełniającego dla powiatu głogowskiego, co będzie skutkować ponownym rozpatrzeniem oferty, bez konieczności składania protestu i przyjęciem tejże oferty w trwającym wówczas postępowaniu konkursowym. Skarżąca złożyła stosowną prośbę do Dyrektora WNFZ w dniu [...] grudnia 2010 r.
Ponieważ w wyniku rozstrzygnięcia postepowania konkursowego oferta skarżącej nie została wyłoniona, strona zażądała wyjaśnień od przewodniczącego Komisji konkursowej. Przewodniczący Komisji oświadczył, że skarżąca będzie mogła starać się o uzyskanie kontraktu po ponownym ogłoszeniu postępowania konkursowe, którego rozstrzygnięcie nastąpi w końcu styczniu 2011 r. Zdaniem skarżącej, wskutek opisanego działania pacjenci skarżącej zostali pozbawieni opieki okulistycznej w styczniu 2011 r. oraz w okresie późniejszym.
Skarżąca uznała za niezasadną decyzję Komisji konkursowej w związku z błędną interpretacją art. 149 ustawy o świadczeniach dotyczącą powodów odrzucenia oferty, dowolną i błędną interpretację wypełnienia rubryki zawody/specjalności w portalu świadczeniodawcy (SOP), wypełnioną zgodnie ze stanem faktycznym: lekarz bez specjalizacji; a nie tak, jak sugerowała Komisja: lekarz okulista, który to tytuł jest uzyskiwany po złożeniu egzaminu państwowego, którego doktor jeszcze nie osiągnęła, brak instrukcji dotyczącej właściwego wypełniania oferty (podczas przygotowywania ofert konkursowych skarżąca korzystała z pomocy eksperta, który uczestniczył w szkoleniach organizowanych przez DOW NFZ i zajmuje się przygotowaniem ofert, a który nie stwierdził obecności błędów), dr I. G., której dotyczył domniemany błąd jest zatrudniona przez skarżącą od maja 2009 r., co zostało zgłoszone zgodnie z wymaganą procedurą w portalu świadczeniodawcy oraz w formie pisemnej do Dyrektora OW NFZ .W tym okresie doktor wykonywała świadczenia, które bez zastrzeżeń były rozliczane przez OW NFZ w latach 2009 i 2010.
W tym stanie rzeczy, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty i stworzenie warunków umożliwiających podpisanie umowy ze skarżącą na świadczenia okulistyczne na rok 2011.
Dyrektor OWNFZ decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 104 § 1 k.p.a. oddalił odwołanie skarżącej.
W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego winni zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach spełniać wymagania określone w zarządzeniach Prezesa NFZ nr 49/2010/DSOZ oraz nr 62/2009/DSOZ.
Ocena ofert w postępowaniu była dokonywana w oparciu o przepis art. 148 ustawy o świadczeniach, w szczególności w oparciu o kryterium ciągłości, kompleksowości, dostępności, jakości udzielanych świadczeń, kwalifikacji personelu, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, a także ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów. Szczegółowy opis stosowanych w postępowaniu kryteriów zawarty był Zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ.
Dyrektor OWNFZ, odwołując się do Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ, stwierdził, że skarżąca nie zapewniła do przedstawionego harmonogramu pracy komórki czasu pracy lekarza - wykazany przez skarżącą w formularzu ofertowym I. M. (lekarz bez specjalizacji) nie spełniała wymaganych kwalifikacji określonych dla personelu realizującego świadczenia w poradni okulistycznej, a przedstawiony w ofercie czas pracy lekarzy z wymaganymi kwalifikacjami był krótszy niż harmonogram pracy komórki. Dlatego też zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach oferta została odrzucona. Zdaniem organu, decyzja Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty skarżącej nie naruszyła więc zasad postępowania.
Oddział Wojewódzki NFZ w dniu [...] stycznia 2011 r. ogłosił postępowanie uzupełniające w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie okulistyki na obszarze powiatu [...]. W związku z ogłoszeniem strona złożyła ofertę. Analiza dokumentacji postępowania wskazuje, iż postępowanie Komisji konkursowej dotyczące prowadzenia postępowania było oparte na obowiązujących przepisach oraz procedurach i nie wykazano naruszenia podstawowych zasad takich jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków postępowania, nieprawidłowa ocena ofert.
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora WONFZ z dnia [...] stycznia 2011 r., w uzasadnieniu którego podtrzymała stanowisko przedstawione w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2010 r. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komisji konkursowej o odrzuceniu oferty i stworzenie warunków umożliwiających rozliczenie udzielanych w styczniu 2011 r. świadczeń okulistycznych oraz zwiększenie ilości środków na rok 2011. W zaproponowanych umowach pieniędzy wystarczy na 3 miesiące normalnej pracy poradni.
Ponadto, skarżąca zarzuciła złamanie zasad kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie 36 dni od daty złożenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego [...].
Prezes NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OWNFZ z dnia [...] stycznia 2011 r.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ podkreślił, że stosownie do treści art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu oraz Prezesa NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Przechodząc do kwestii merytorycznych organ podkreślił, iż zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Ustawodawca, na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w sposób nie budzący wątpliwości dał Prezesowi NFZ prawo do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Oferenci przystępujący do konkursu ofert w postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 139 poz. 1142 z późn. zm.), powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach w: zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ, zarządzeniu nr 49/20lO/DSOZ Prezesa NFZ, zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ, zmienionym zarządzeniem nr 85/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz zmienionym zarządzeniem nr 50/20lO/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 1 września 2010 r.
Oferta skarżącej została odrzucona z uwagi na niespełnienie warunków określonych w zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ. Zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 3a do ww. zarządzenia, w zakresie okulistyka, świadczeń powinien udzielać lekarz ze specjalizacją w dziedzinie okulistyki. Skarżąca w ofercie wykazała lekarza bez specjalizacji. Poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełnia wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy lekarzy specjalistów z dziedziny okulistyki. Istniejąca niezgodność była podstawą do odrzucenia oferty, a w związku z tym Komisja konkursowa dopełniła obowiązków, postępując zgodnie z wytycznymi warunków określonych przez Prezesa NFZ.
W odniesieniu do zarzutu, iż brak było instrukcji dotyczącej wypełnienia oferty tj. spełnienia wymagań, Prezes NFZ zauważył, że na stronach internetowych oraz w siedzibie OW NFZ zostały umieszczone warunki zawierania umów. Nadto, skarżąca złożyła oświadczenie woli, potwierdzające, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń oraz przyjeła je do stosowania. Błędne zatem, w ocenie organu odowławczego, było twierdzenie strony o braku wiedzy dotyczącej poprawnego sposobu wypełniania ofertę i spełniania wymaganych warunków. Prezes NFZ podkreslił, że NFZ nie może ponosić odpowiedzialności za opinie osób trzecich, które pełnią funkcje doradcze w odniesieniu do prowadzonych postępowań konkursowych, bez względu na to, czy osoby te uczestniczyły w jakichkolwiek szkoleniach organizowanych przez NFZ lub inne instytucje. Odpowiedzialność za złożenie prawidłowo sporządzonej oferty spoczywa na oferencie, który przed rozpoczęciem postępowania zostaje powiadomiony zarówno o kryteriach oceny, warunkach wymaganych jak i formie składania oferty. Warunki te zostały spełnione w sposób opisany powyżej.
Odpowiadając na zarzut, iż lekarz bez specjalizacji był zatrudniony w latach poprzednich, Prezes NFZ podkreślił, że nie jest to warunek konieczny ani wystarczający do zawarcia umowy z NFZ w postępowaniu konkursowym. W konkursie ofert na rok 2011 obowiązywały szczegółowe określone kryteria, które wymienione zostały m.in. w wydanej przez organ odwoławczy decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzająca.
Zaskarzonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, w tym art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 148 pkt 1, art. 142 ust. 5 oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
2. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
3. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 7, 8 oraz 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie dokonał analizy żadnych dodatkowych dowodów, poza aktami postępowania ofertowego dotyczących skarżącego.
Skarżąca za bezzasadne uznała odrzucenie jej oferty z przyczyn wskazanych przez organ. Zdaniem strony, oferta złożona przez skarżącą odpowiadała wszelkim warunkom prawnym określonym zarówno przez ustawę, jaki i Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 139, poz. 1142) oraz zarządzenie Prezesa NFZ Nr 62/2009/DSOZ.
Skarżąca wskazała, że do realizacji umowy zgłoszeni zostali lekarze – specjaliści: E. B., T. G., J. K. (specjalista medycyny pracy i chorób wewnętrznych), którzy zapewniali realizację usług okulistycznych zgodnie z wymogami oferty. I. M., lekarz bez specjalizacji, zgłoszona została dodatkowo, jako osoba świadcząca usługi medyczne z zakresu okulistyki. Zgodnie z załącznikiem 3a do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 62/2009/DSOZ, w przypadku poradni okulistycznej wymagany jest lekarz specjalista świadczący usługi w czasie powyżej 25 % czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni. Lekarz I. M. świadczyła zatem tylko część usług w poradni okulistycznej, pozostałe zaś usługi, w czasie powyżej 90 % czasu pozostałych lekarzy, świadczyli lekarze okuliści. Lekarz I. M. będąca na 5 roku specjalizacji z okulistyki spełniała wymagania wskazane w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, które przewidują do świadczenia usługi w postaci “porada specjalistyczna okulistyczna", udział lekarza w trakcie specjalizacji, który ukończył co najmniej 3 rok tej specjalizacji.
Wobec powyższego, oferta skarżącej spełniała wymogi zarówno co do kwalifikacji personelu, jak i co do czasu pracy kwalifikowanych lekarzy w obrębie komórki.
Skarżąca zauważyła również, że dr I. M. w maju 2009 r. została zgłoszona zgodnie z wymaganą procedurą w portalu świadczeniodawcy i w formie pisemnej do Dyrektora OW NFZ. Zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane bez zastrzeżeń. Jej dane były dostępne w bazach komputerowych i w systemie rozliczeniowym NFZ oraz wykonywane przez nią świadczenia były rozliczane przez NFZ w roku 2009 i 2010.
W jej ocenie, organ, wbrew art. 149 ust. 1 pkt 7 oraz art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, odrzucił ofertę ze wskazaniem na niezgodność złożonej oferty z zarządzeniem Prezesa NFZ w przedmiocie osób świadczących usługi opieki medycznej.
Odrzucenie oferty skutkowało także naruszeniem art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez nierówne potraktowanie skarżącej w stosunku do innych podmiotów, jak również w stosunku do lat poprzednich i w konsekwencji naruszenie zasad uczciwej konkurencji.
Skarżąca wskazała, że decyzje organów NFZ stały dodatkowo w sprzeczności z art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym Komisja konkursowa zobowiązana jest do wyboru oferty, która zapewni ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. W wyniku nieprawidłowości w trakcie wyłaniania ofert i odrzuceniu oferty, skarżąca z powodu braku odpowiednich środków nie była w stanie wykonywać przedmiotowych badań. Skutkiem takiego działania NFZ było pozbawienie pacjentów powiatu [...] i powiatów sąsiednich świadczenia na ich rzecz badań z zakresu specjalistycznej opieki okulistycznej, narażając osoby ciężko chore i słabo widzące na utratę zdrowia, ślepotę i możliwość utraty życia.
W ocenie skarżącej Spółki, w trakcie postępowania doszło do rażącego przekroczenia przez organy Funduszu ustawowych terminów rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora OWNFZ nr [...], odwołanie złożone przez skarżącą wpłynęło do Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] grudnia 2010 r., które zgodnie z art. 154 ust 2 ustawy o świadczeniach, winno być rozpatrzone w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Decyzja nr [...] datowana jest na dzień [...] stycznia 2011 r. Od wskazanej decyzji [...] skarżąca wniosła w ustawowym terminie - [...] lutego 2011 r. odwołanie do Prezesa NFZ. Zgodnie z art. 154 ust 6 ustawy, Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie, o którym mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja Prezesa nr [...], datowana jest natomiast na dzień [...] sierpnia 2011 r. W związku z powyższym uznać należy, iż organy Funduszu przekroczyły ustawowe terminy do wydania decyzji, co dodatkowo ujemnie wypływa na interesy skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest niezasadna, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącej był przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.
Jak ustaliła Komisja konkursowa i co potwierdzili w swoich decyzjach Dyrektor OWNFZ oraz Prezes NFZ, skarżąca w ofercie zaproponowała jako jednego z lekarzy I. M., która nie spełniała warunku dotyczącego kwalifikacji lekarzy specjalistów w zakresie okulistyki, skutkiem czego poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełniała wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy lekarzy specjalistów z dziedziny okulistyki.
Według § 10 ust. 1 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ świadczeniodawca udziela świadczeń w poradniach specjalistycznych zgodnie z harmonogramem pracy poradni, określonym w załączniku nr 2 do umowy, z którego wynika, że świadczeniodawca zobowiązany jest określić harmonogram udzielania świadczeń rozbity na poszczególne dni tygodnia z uwzględnieniem wymagań określonych w § 10 ust. 4 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ, zgodnie z którym harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien spełniać następujące warunki: poradnia specjalistyczna czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14 a 20, chyba że w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy strony przyjmą harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń.
Zgodnie z lp. 49 załącznika 3a do zarządzenia nr 62/2009/DSOZ specjalista okulistyki powinien świadczyć usługi powyżej 25% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni.
Z zestawienia danych przedstawionych w formularzu ofertowym wynika, że skarżąca nie zapewniła, wbrew warunkom cytowanych powyżej przepisów, świadczenia usług w poradni okulistycznej przez lekarza specjalistę – okulistę. W poniedziałek i środę w godzinach od 18:00 do 20:00 w poradni nie był obecny lekarz okulista. Z lp. 49 załącznika Nr 1 zatytułowanego Wykaz świadczeń gwarantowanych w przypadku porad specjalistycznych oraz warunki ich realizacji Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej wynika, że porady specjalistyczne w zakresie okulistyki mogą być udzielane przez lekarzy specjalistów okulistyki lub lekarzy w trakcie specjalizacji z okulistyki lub lekarzy ze specjalizacją I stopnia. Zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. lekarz w trakcie specjalizacji to lekarz, który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji, a w przypadku specjalizacji w dziedzinie okulistyki lub dermatologii i wenerologii - co najmniej trzeci rok specjalizacji.
Skarżąca wskazała w Formularzu ofertowym I. M. – lekarza medycyny ogólnej bez specjalizacji (v. str. 14 Formularza ofertowego pkt IV. Wykaz personelu) jako osobę pozostają w gotowości świadczenia usług medycznych. Z dokumentów przedstawionych przez stronę w odpowiedzi na ogłoszenie Nr [...] konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie wynikało, że dr I. M. jest na 5 roku specjalizacji z okulistyki. Okoliczność ta została podniesiona przez stronę dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. stanowiącym odwołanie od decyzji Dyrektora WONFZ.
W świetle obowiązujących przepisów wykazanie przez stronę, iż zatrudniany przez nią lekarz spełnia wymagane warunki, dopiero na etapie postępowania odwoławczego należy ocenić jako działanie spóźnione.
Kwalifikacji personelu, a co za tym idzie harmonogramu pracy poradni nie można uznać za element formalny wniosku, który może zostać usunięty w trybie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. W myśl bowiem art. 147 ustawy o świadczeniach kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Zarządzenie nr 62/2009/DSOZ zostało wydane na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o świadczeniach, mówiących, że Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 1) i warunki wymagane od świadczeniodawców (pkt 3).
Ponadto, zgodnie z § 9 Zarządzenia nr 49/2010/DSOZ oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Zasady uzupełnienia lub wycofania oferty reguluje § 17 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ, który mówi:
Ust. 1. Oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert. Powiadomienie musi być oznaczone w taki sam sposób jak oferta oraz dodatkowo zawierać dopisek "UZUPEŁNIENIE OFERTY". Postanowienia § 11 ust. 2 pkt 8 stosuje się odpowiednio.
2. Oferent może, przed upływem terminu składania ofert, wycofać złożoną przez siebie ofertę, pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne oświadczenie oferenta o wycofaniu oferty. W przypadku, gdy oferta została złożona osobiście, oferent powinien przedstawić ponadto pisemne potwierdzenie złożenia oferty, o którym mowa w § 16 ust. 1.
3. W przypadku wycofania złożonej oferty, oferent może, przed upływem terminu składania ofert, złożyć nową ofertę z zachowaniem warunków określonych w zarządzeniu.
4. Po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania.
5. Po upływie terminu składania ofert złożone w postępowaniu oferty wraz z wszelkimi załączonymi dokumentami nie podlegają zwrotowi. Oferent nie może po otwarciu ofert żądać zwrotu, zamiany lub przeniesienia dokumentów będących częścią tej oferty - do oferty złożonej w innym postępowaniu, z zastrzeżeniem § 13 ust. 7.
Zatem po upływie terminu do złożenia oferty skarżąca nie miała już możliwości zmiany oferty w zakresie dotyczącym harmonogramu dostępności profilu medycznego/zakresu z uwzględnieniem specjalności personelu (lekarzy specjalistów).
Zakres możliwości zmiany oferty w trybie negocjacji, ale dopiero w części niejawnej konkursu przewiduje art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, z którego wynika, że zmiana taka może nastąpić co do liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie nastąpiło odrzucenie oferty w części jawnej konkursu, poprzedzającej część niejawną (art. 142 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach).
Należy zauważyć, że oba wyżej powoływane zarządzenia były wymienione wśród aktów określających wymagania dla świadczeniodawców (oferta konkursowa nr [...]). Skarżąca w ofercie złożyła oświadczenie, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń (v. k. 40 akt administracyjnych).
W tym stanie rzeczy, podmioty dokonujące oceny oferty złożonej przez skarżącą zasadnie uznały, że poradnia okulistyczna przedstawiona w ofercie nie spełniała wymagań dotyczących harmonogramu czasu pracy specjalistów z dziedziny okulistyki.
W tych warunkach brak było podstaw do stwierdzenia, iż Komisja konkursowa i w następstwie organy wydające decyzję naruszyły przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło