II ONP 4/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/09 w sprawie ze skargi J. L. i P. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku. J. L. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/09, podnosząc, że niezgodność z prawem tego wyroku wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej – art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu Unii Europejskiej, w zakresie prawa jednostki do wolności oraz rzetelnej i sprawnej administracji. Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. w W. S.A., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt VII SA/WA 998/09 i oddalił skargę J. L. i P. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2008 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę przepompowni ścieków wraz z infrastrukturą techniczną na wskazanych działkach przy ul. J. w W. W uzasadnieniu tego wyroku NSA nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, że podstawą uchylenia decyzji w tej sprawie mogło być to, że pisma w toku postępowania administracyjnego były doręczane małżonkom J. L. i P. L. jako jedna przesyłka, a nie oddzielnie każdej z tych osób, albowiem nie dawało to podstaw do stwierdzenia, iż jeden z małżonków L. nie brał udziału w postępowaniu. Ponadto NSA stwierdził, iż nie ma podstaw do przyjęcia, iż wniosek o pozwolenie na budowę został złożony po upływie terminu ważności decyzji z dnia [...] maja 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia, która została dołączona do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, ponieważ ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 587), termin do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, liczony od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, został wydłużony z dwóch do czterech lat (art. 46 ust. 4b Prawo ochrony środowiska w nowym brzmieniu) i ma zastosowanie w tej sprawie. Oznacza to, że również z tego względu nie było podstaw do uchylenia decyzji. Skoro więc nie było podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, NSA uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku NSA, wniesionej na podstawie art. 285a § 3 P.p.s.a., skarżąca J. L. wskazała, iż wyrządzona szkoda, spowodowana przez wydanie tego wyroku, wynosi 1 884 000 zł, ponieważ nieruchomości o łącznym areale 1 480 m2, z powodu bezpośredniego sąsiedztwa z przepompownią ścieków i kolektorem kanalizacji miejskiej, straciły wartość i nie mogą być sprzedane według poprzedniej ich wartości 800 zł za 1m2. Naruszenie norm prawa Unii Europejskiej, skarżąca powiązała ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, iż doręczenie pism w toku postępowania administracyjnego małżonkom L., jako jednej przesyłki adresowanej na obojga małżonków, nie dawało podstaw do stwierdzenia, iż jeden z małżonków nie brał udziału w postępowaniu i uchylenia decyzji z tego powodu. Zdaniem skarżącej konsekwencją tego stanowiska jest naruszenie przyjętych w art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej zasad wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności i rządów prawa. Naruszenie tych zasad wyraża się w tym, że skoro małżonkowie J. L. i P.L. są współwłaścicielami nieruchomości i każde z nich jest stroną postępowania administracyjnego, to wysyłanie pism jako jednej przesyłki adresowanej do obojga małżonków narusza godność jednostki, jej status prawny, a także równouprawnienie płci, gdyż uznaje orzeczenie doręczone małżonkowi mężczyźnie za doręczone także małżonkowi kobiecie. Ponadto zdaniem skarżącej doręczanie pism małżonkom, z których każdy jest stroną postępowania jest niezgodne z przepisami regulującymi świadczenie usług pocztowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, o której mowa w dziale VIIIa P.p.s.a., pozostaje w ścisłym związku z prawem strony do naprawienia wyrządzonej jej szkody przez wydanie orzeczenia sądowego, na podstawie art. 417 § 1 i art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego. Chodzi o naprawienie szkody, której źródłem jest orzeczenie sądowe, co oznacza, że między szkodą a wadliwym orzeczeniem niezgodnym z prawem zachodzi związek przyczynowy. Naprawienia szkody można żądać po stwierdzeniu niezgodności orzeczenia z prawem we właściwym postępowaniu (art. 4171 § 2 kodeksu cywilnego). Z istoty sądowego stosowania prawa, opartego na zasadzie niezawisłości sędziowskiej, wynika, że o niezgodności z prawem w rozumieniu przepisów art. 285a P.p.s.a. można mówić wówczas, gdy niezgodne z prawem działanie sądu ma charakter oczywisty, przekraczający granice sędziowskiej swobody wykładni i stosowania prawa. W przypadku kwestionowania orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego można podnosić jedynie zarzut niezgodności z prawem wynikający z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Wzorcem kontroli orzeczenia NSA są normy prawa Unii Europejskiej oraz ocena, czy niezgodność orzeczenia z prawem wynika z rażącego naruszenia tych norm (art. 285a § 3 P.p.s.a.). W tym kontekście skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanego wyroku NSA nie jest zasadna. Po pierwsze, wyrok NSA, którym oddalono skargę J. L., rozstrzyga o tym, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż pozwolenie na budowę przepompowni zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarżąca kwestionując ten wyrok, nie podnosi żadnych argumentów dotyczących tego, że realizacja tej inwestycji pozostaje w kolizji z przepisami prawa, a szczególności z przepisami prawa z zakresu ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego czy prawa budowlanego. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanego wyroku NSA skarżąca wiąże wyrządzenie szkody tym wyrokiem wyłącznie z tym, że w toku postępowania administracyjnego pisma nie były doręczane każdemu z małżonków osobno. Jeżeli zaś nie jest kwestionowane to, że inwestycja mogła być realizowana, to skutków realizacji tej inwestycji w postaci obniżenia wartości nieruchomości skarżącej, na co powołuje się skarżąca, nie można dopatrywać się wyłącznie w tym, że pisma w postępowaniu administracyjnym nie były wysyłane osobno dla skarżącej i jej męża. Po drugie, nie został w żaden sposób uzasadniony związek między sposobem doręczania pism skarżącej i jej mężowi w postępowaniu administracyjnym a prawem Unii Europejskiej. Wskazane w skardze przepisy art. 6 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej nie mają związku ze sposobem doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, a więc nie można mówić o ich naruszeniu kwestionowanym wyrokiem. To, że organ administracji publicznej wysyłała jedno pismo do obojga małżonków, nie stanowi naruszenia zasad wolności, demokracji, godności człowieka, czy równouprawnienia. Po trzecie, skarżąca, wskazując na niezgodność kwestionowanego wyroku z prawem, powołuje się wyłącznie na sposób doręczania pism małżonkom L., podczas gdy zasadnicze znaczenie ma nie tyle to, w jaki sposób dokonywano doręczenia pism, ale to, czy skarżąca mogła realizować przysługujące jej uprawnienia procesowe. W kwestionowanym wyroku NSA trafnie zwrócił uwagę, że potwierdzenie odbioru przesyłki adresowanej do obojga małżonków przez jednego z nich, nie oznacza samo przez się, że przesyłka ta nie dotarła do drugiego małżonka. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285k § 1 P.p.s.a. oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanego wyroku NSA.