I SA/Go 59/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-04-21

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Stefan Kowalczyk, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej jest zasadne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych zostało zakończone przed wydaniem postanowienia organu nadzorczego?
Ratio decidendi
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej wymaga aktualnego stanu faktycznego potwierdzającego toczące się postępowanie egzekucyjne lub niewykonanie zobowiązania. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności zostało zakończone przed wydaniem postanowienia, a zobowiązanie zostało spłacone, nie można uznać przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ podatkowy powinien ustalić aktualny stan zobowiązań i ich wykonanie przed podjęciem decyzji o nadaniu rygoru.
Stan faktyczny
B spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. Organ podatkowy nadał rygor na podstawie toczącego się postępowania egzekucyjnego wobec spółki z tytułu innych należności pieniężnych. Spółka wykazała, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone na skutek spłaty zobowiązania, a także zmniejszyła swoje zobowiązanie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...]. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA / Go 59 / 10 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].12.2009 roku utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].10.2009 roku, wydanego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].09.2009 roku, określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. Z akt sprawy wynika że : Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...].09.2009 roku określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...].10.2009 roku nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, stosownie do art. 239b § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, było toczące się wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Organ bowiem posiadał informację, iż wobec skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne o egzekucję należności pieniężnej z wniosku firmy E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Kwota egzekwowanej należności wynosi 2.500.000 złotych i została zabezpieczona hipoteką kaucyjną do kwoty 2.500.000 złotych na rzecz tej firmy, wpisaną do księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Organ wskazał również, że stosownie do art. 239b § 2 ordynacji podatkowej, zobowiązanie wynikające z powyższej decyzji nie zostało wykonane, a w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych zostały wyczerpane możliwości dobrowolnego spełnienia zobowiązania przez skarżącą. Z tego też względu należy przypuszczać, że zobowiązania wynikające z w / w decyzji nie zostaną dobrowolnie wykonane. Nadto organ wskazał, iż zobowiązania krótkoterminowe skarżącej na dzień [...].12.2008 roku wynoszą kwotę 684.746,71 złotych, wartość aktywów wynosi 1.133.704,74 złote w tym wartość aktywów trwałych 764.616,02 złote. Tak więc wartość zobowiązań w stosunku do posiadanego majątku trwałego jest niewspółmiernie wysoka. Z bilansu wynika, że spółka nie posiada majątku trwałego który w pełni pozwoli na zaspokojenie wierzycieli. W zeznaniu rocznym CIT – 8 skarżąca wykazała dochód z prowadzonej działalności w kwocie 100.737,56 złotych, a według deklaracji VAT 7 w okresie od [...].01.2009 roku do [...].09.2009 roku osiągnęła obrót w kwocie 696.971 złotych. W tym okresie również spółka dokonała wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie 2.515 złotych w tym za kwiecień 2009 roku 2.462 złote, a za miesiąc maj 53 złote co może oznaczać iż skarżąca za 2009 roku osiąga stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie ze względu na to, że sprawa odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od prawnych za 2006 rok nie została jeszcze rozpatrzona, a prowadzenie egzekucji utrudni sytuację spółki. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...].12.2009 roku utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Organ wskazał iż podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności było spełnienie przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej powtarzając argumentację wskazaną w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji. Nadto organ wskazał, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie posiadał informacji co do wygaśnięcia bądź zwolnienia strony z obowiązku zapłaty wierzytelności, która była przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 ordynacji podatkowej. Nadto podniósł, iż dodatkową przesłanką uzasadniająca nadanie rygoru jest przesłanka określona w art. 239 § 2 ordynacji podatkowej, a więc uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania przez skarżącą. Podstawą takiego osądu jest fakt wyczerpania możliwości dobrowolnego spełnienia świadczenia przez skarżącą, jak również wartość posiadanego majątku wskazanego przez organ I instancji. Od powyższego postanowienia skargę złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że powodem wszczęcia czynności egzekucyjnych był fakt istnienia postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności pieniężnych. Jednak, jak podkreśliła, w chwili obecnej postępowanie to zostało zakończone na skutek spłaty przez spółkę zobowiązania, na dowód czego przedłożyła pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym zawiadamiające o zakończeniu egzekucji z nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...]. Nadto wskazała, iż spółka zmniejszyła swoje zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych z 95.129,62 złote do kwoty 3.129,60 złotych. Tym samym, jak wywiodła, ustała przyczyna wszczęcia czynności egzekucyjnych przed wydaniem decyzji ostatecznej, a spółka spłacając zobowiązanie uwiarygodniła swoją wypłacalność. Podniosła również, iż zastaw skarbowy ustanowiony na strategicznej maszynie powoduje zmniejszenie wiarygodności spółki. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty przemawiające za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zawarte w uzasadnieniu organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych, w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej P.p.s.a.). Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 239 b § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Niewątpliwie z zebranego materiału dowodowego, niespornego zresztą w tej kwestii, wynika, że toczyło się postępowanie egzekucyjne w zakresie innej należności pieniężnej niż zobowiązanie określone w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].09.2009 roku. Postępowanie to toczyło się z wniosku wierzyciela E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia [...].03.2008 roku zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...].06.2009 roku. Postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...].09.2008 roku, a dotyczyło zapłaty kwoty 2.500.000 złotych, kosztów procesu w kwocie 127 złotych, kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 złotych, opłaty egzekucyjnej w kwocie 77.347,80 złotych i wydatków gotówkowych w kwocie 39,55 złotych. Organ w uzasadnieniu wskazał, iż do dnia wydania postanowienia nie posiadał żadnych informacji co do zwolnienia skarżącej z obowiązku zapłaty w / w wierzytelności. Jednakże jak wynika z pisma z dnia [...].12.2009 roku Komornika przy Sądzie Rejonowym, a także informacji uzyskanej przez Sąd od tegoż Komornika, toczyło się postępowanie egzekucyjne w sprawie [...] dotyczącej zajęcia wierzytelności, które zakończyło się w dniu [...].01.2010 roku na skutek zapłaty przez dłużnika. Z informacji ponadto wynika, iż spłata należności na rzecz wierzyciela E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nastąpiła w dniu 8.12.2009 roku / k. 48 akt I SA / Go 61/10 WSA w Gorzowie Wlkp./ Nadto jak wynika z oświadczenia prokurenta spółki A.D., złożonego na rozprawie w dniu [...].04.2010 roku egzekwowana należność została uiszczona w pierwszych dniach grudnia 2009 roku. Z tego też względu należy uznać iż w rozważaniach organu II instancji, nie ujęto okoliczności zaszłych w dacie zbliżonej do daty wydania postanowienia, a podkreślić należy iż wydane orzeczenie winno uwzględniać stan faktyczny istniejący w dniu wydania orzeczenia. Nie można bowiem wykluczyć, iż zaspokojenie należności egzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym nastąpiło w dacie, czy też przed datą wydania postanowienia przez organ II instancji. Fakt iż postępowanie to formalnie zostało zakończone dopiero w dniu [...].01.2009 roku, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy bowiem przesłanką zastosowania art. 239b § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej jest nie tyle formalne toczenie się postępowania egzekucyjnego, a stan w którym skarżąca pozostawałaby dłużnikiem względem wierzyciela jakim była spółka E. Z tego też względu zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Organ podatkowy w toku ponownego postępowania winien ustalić dokładnie jaka kwota została uiszczona czy też wyegzekwowana na rzecz wierzyciela spółki E, i czy stanowiło to całość zobowiązań wobec spółki, a także w jakiej dacie nastąpiło uiszczenie należności. To ustalenie pozwoli organowi podatkowemu na ocenę czy nadanie klauzuli wykonalności jest zasadne czy też nie. Wobec argumentacji organu podatkowego, co do sytuacji ekonomicznej skarżącej należy zauważyć, iż nie zostały również spełnione przesłanki określone w art. 239 § 1b pkt. 2 ordynacji podatkowej, bowiem organ podatkowy poza wskazaniem wartości składników majątku trwałego i posiadanych zobowiązań krótkoterminowych, jak również wskazania wysokości zapłaconych zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób prawnych, nie rozważał w niniejszym postępowaniu okoliczności, czy spółka posiada majątek na którym można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 239b § 2 ordynacji podatkowej, art. 239b § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Skarżąca, co należy zauważyć, prowadzi działalność gospodarczą, z tego tytułu uzyskuje dochody, posiada majątek trwały w tym również nieruchomość. W sytuacji w której brak jest ustaleń, czy w dacie wydania decyzji skarżąca zaspokoiła egzekwowaną wierzytelność, nie można dokonać oceny, iż zachodzi prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji w sytuacji, gdy główną podstawą argumentacji co do prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania był fakt istnienia długu w kwocie 2.500.000 złotych. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA D. Skupień Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA S. Kowalczyk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło