III SA/Wr 712/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-08
Skład orzekający: Anna Moskała, Maciej Guziński, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który zlikwidował część plantacji porzeczki czarnej po sezonie wegetacyjnym, ale przed terminem składania wniosków o płatności rolnośrodowiskowe na kolejny rok, zachowuje prawo do pełnej płatności za zadeklarowany obszar, jeśli posiadał minimalną obsadę krzewów w sezonie wegetacyjnym, ale nie uzupełnił jej do określonego terminu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Kluczowe dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariancie "uprawy sadownicze w tym jagodowe" jest utrzymanie minimalnej obsady krzewów w "cyklu rocznym", a nie tylko w "sezonie wegetacyjnym". Rolnik, który zlikwidował część plantacji, był zobowiązany do uzupełnienia obsady do dnia 15 maja 2010 r., czego nie uczynił, co skutkowało zasadnym zmniejszeniem przyznanej płatności.Stan faktyczny
Skarżący J. K. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne", wariantu "Uprawy sadownicze w tym jagodowe". Zadeklarował uprawę porzeczki czarnej na działce A. W trakcie roku zlikwidował część plantacji, ale twierdził, że posiadał wymaganą obsadę w sezonie wegetacyjnym i dokonał likwidacji po jego zakończeniu. Organy administracji, po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, ostatecznie przyznały płatność tylko do części działki, argumentując, że rolnik nie utrzymał minimalnej obsady w "cyklu rocznym" i nie uzupełnił jej do wymaganego terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., po rozpatrzeniu odwołania J. K. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, w tym między innymi kwotę w wysokości [...] zł z tytułu wariantu - S02d02 "Uprawy sadownicze w tym jagodowe z certyfikatem zgodności").
Relacjonując przebieg postępowania oraz stan faktyczny sprawy organ odwoławczy przytoczył, że w dniu 15 maja 2009 roku wpłynął wniosek kontynuacyjny skarżącego o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009, obejmujący działki rolne, na których zadeklarowano realizację pakietu "Rolnictwo ekologiczne" w ramach także wymienionego wyżej wariantu. upraw sadowniczych zgłosiła jedną działkę rolną A o powierzchni [...] ha, na której zadeklarowano porzeczkę czarną.
W dniu 12.10.2009 r. skarżący przedłożył protokół z lustracji plantacji porzeczki, stwierdzającej liczne uschnięcia spowodowane chorobami grzybowymi, w związku z czym oświadczył, że zgodnie z zaleceniami doradcy przystępuje do likwidacji plantacji w celu przygotowania pola pod nowe uprawy. W dniu 19.02.2010 r. w kolejnym oświadczeniu zadeklarował, że na działce A o powierzchni [...] ha obsada krzewów porzeczki czarnej była utrzymana w sezonie wegetacyjnym w ilości 2000 szt./ha, zgodnie jednak z informacją przekazaną Agencji w dniu 12.10.2009 r. przystąpiono do jej likwidacji.
W dniu 3.03.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał producentowi decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej kwocie ze względu na nieutrzymanie minimalnej wymaganej obsady dla porzeczki. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego oraz rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniesionej przez skarżącego skargi, wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Po uprawomocnieniu wyroku Dyrektor uchylił na mocy art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu dokonania analizy i oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ odwoławczy przed wydaniem uchylonej decyzji z dnia [...] r., ewentualnego zebrania dodatkowych dowodów w sprawie dla wyjaśnienia kwestii istnienia plantacji porzeczki czarnej zadeklarowanej we wniosku z dnia 15.05.2009 r. oraz posiadanej przez rolnika obsady krzewów na 1 ha.
Po przeprowadzeniu czynności procesowych, decyzją z dnia [...] roku organ pierwszej instancji zastosował jednak do przedmiotowego wariantu zmniejszenie w wysokości 100 % płatności w ramach działki A albowiem rolnik nie dochował warunku utrzymania minimalnej obsady drzew i krzewów, likwidując plantację porzeczki.
Rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uchylił zaskarżoną decyzję i jednocześnie przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową za rok 2009 także w wariancie S02d02. Rozważając kwestię związaną z płatnością do tego wariantu organ odwoławczy zajął odmienne niż organ pierwszej instancji stanowisko przyjmując ostatecznie, że faktycznie do likwidacji porzeczki doszło, lecz tylko na części działki A, to jest na areale [...] ha. Stwierdził, że pozostała powierzchnia [..] ha powinna być uwzględniona jako obszar kwalifikujący się do płatności za rok 2009, gdyż spełnia ona wymóg minimalnej ilości krzewów czarnej porzeczki na hektar. Zdaniem organu, jakkolwiek stwierdzona różnica w stosunku do powierzchni deklarowanej przekracza 50 % co byłoby podstawą do pozbawienia strony wsparcia finansowego, jednakże z uwagi na brzmienie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 płatność w ramach pakietu S02d02 należy przyznać do areału stwierdzonego tj. [...] ha, gdyż skarżący jeszcze przed poinformowaniem go przez organy Agencji o jakichkolwiek nieprawidłowościach. powiadomił na piśmie Kierownika BP ARiMR we W., iż przystępuje do likwidacji plantacji porzeczki czarnej, a zatem spełnił warunek określony w art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji.
Organ odwoławczy w pozostałym zakresie tj. w odniesieniu do powierzchni [...] ha, na której plantacja została zlikwidowana, w całości podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR we W.. Na poparcie przywołał treść normatywną § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2010 r., zmieniającego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa nie podlega zmniejszeniu z tytułu nieutrzymania w 2009 r. minimalnej obsady drzew i krzewów lub niezłożenia w terminie do 15 listopada 2009 r. oświadczenia o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów gdy zaistnieją łącznie dwie przesłanki: rolnik uzupełni materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych i krzewów owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, obsadę drzew i krzewów do wysokości minimalnej obsady drzew i krzewów (pkt 1) oraz złoży do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oświadczenie o utrzymywaniu minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w części II w ust. 2 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Jak wynikało zaś z ustalonego stanu faktycznego skarżący nie był w stanie wypełnić obowiązków określonych w powołanym § 2 ust. 1, bowiem zlikwidował w części plantację porzeczki jesienią 2009 r. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał zatem § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2010 r. – to znaczy zmniejszenie pomocy z tytułu nieutrzymania w 2009 r. minimalnej obsady drzew i krzewów. W świetle obowiązujących regulacji bez znaczenia jest fakt, że producent rolny utrzymywał obsadę na powierzchni [...] ha w wymaganej wysokości w sezonie wegetacyjnym 2009, ponieważ możliwość uzyskania płatności za rok 2009 ustawodawca uzależnił od faktu złożenia oświadczenia i uzupełnienia obsady do dnia 15 maja 2010 r.
Organ wywodził, że ustawodawca w rozporządzeniu nie posługuje się terminologią "okresu wegetacyjnego", na co powoływał się skarżący. W § 1 ust. 3 wskazuje się, że zadania wyodrębnione w pakietach lub wariantach "są realizowane w cyklu rocznym". Zadania o jakich mowa w tym przepisie zostały ustanowione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w odniesieniu do upraw sadowniczych w rolnictwie ekologicznym polegają na utrzymywaniu odpowiedniej minimalnej obsady drzew i krzewów. Oznacza to, że zarówno prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, jak i utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów musi występować właśnie "w cyklu rocznym", nie zaś jak sugeruje strona w okresie wegetacji uprawy zadeklarowanej przez producenta. Jeżeli zatem strona zlikwidowała deklarowaną uprawę w cyklu obejmującym rok 2009, to chcąc zachować uprawnienia do płatności za rok 2009 powinna była dokonać stosownych nasadzeń w terminie do 15 maja 2010 r., czego w stosunku do części zlikwidowanej plantacji nie uczyniła W tym kontekście oraz odnosząc się do sposobu interpretacji przez skarżącego przepisów § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 2 ust. 4 noweli z dnia 16 lutego 2010 r. do rozporządzenia rolnośrodowiskowego organ wskazał na motywy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11.05.2011 r., sygn. akt III SA/Wr 724/10, rozstrzygającego inną sprawę o zbieżnym stanie faktycznym i prawnym.
W skardze na omówioną decyzje ostateczną, domagając się jej uchylenia jako nieważnej, jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W.,. jako wydanej bez podstawy prawnej, skarżący zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.02.2010 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżący nie spełnił wymagań określonych tym przepisem, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego, bowiem tak na dzień złożenia wniosku, jak i przez cały sezon wegetacyjny 2009, posiadał obsadę w wysokości 2000 szt/ha, co potwierdził złożonym oświadczeniem, w związku z czym nie miał obowiązku uzupełnienia obsady plantacji do dnia 15.05.201
- §1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.07.2004 roku poprzez błędną wykładnię przez uznanie, że skoro zadania są realizowane rocznie to producent rolny - w tym przypadku skarżący - winien utrzymywać plantację przez cały rok tj. od 1 stycznia danego roku do 31 grudnia danego roku, podczas gdy samo zgłoszenie przez producenta rolnego uprawy w danym roku następuje do dnia 15 maja tegoż roku (a nawet do dnia 9 czerwca), a więc zasadzenie upraw rolnych następuje już po rozpoczęciu danego roku kalendarzowego.
Skarżący zakwestionował przyjęcie przez organ, że zadania są realizowane w cyklach rocznych. W jego ocenie decydujący winien być "sezon wegetacyjny", gdyż skutkiem prawidłowej gospodarki rolnej jest to, że siew roślin odbywa się wiosną danego roku, a wszystkie zbiera się w terminie od czerwca do listopada. Producentowi rolnemu w pakiecie rolnictwa ekologicznego wniosku rolnośrodowiskowego wolno zmienić uprawę, a zobowiązany jest zachować powierzchnię realizowanego pakietu. Może zatem dokonywać zmian w uprawach poprzez likwidację po sezonie wegetacyjnym i posadzenie lub zasiew nowych roślin i ma swobodę wyboru rośliny głównej, jaką będzie uprawiał.
Tym samym nie mogą się ostać zarzuty organu II instancji, że skarżący nie spełnił wymagań normy § 2 ust. 1i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.02.2010r. , gdyż nie uzupełnił plantacji.
Jak dalej przekonywał skarżący, termin "15 maja 2010 roku" wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16.02.2010 r. dotyczył tych rolników, którzy nie mieli obsady w 2009 roku krzewów w liczbie minimalnej, wprowadzonej powołanym powyżej rozporządzeniem, aby nie pozbawiać ich dopłat w całości za rok 2009. Przesłanek z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia nie należy - wbrew twierdzeniom organu II instancji - spełniać łącznie. Wskazuje na to wykładnia literalna, w myśl której - dla łącznego spełnienia przesłanek w treści danej normy winien być spójnik "i" lub "oraz". Miałoby to więc miejsce w sytuacji gdyby norma § 2 ust. 1 wskazywała, iż producent rolny musi uzupełnić obsadę i złożyć oświadczenie. Potwierdza to zresztą wykładnia językowa normy § 2 ust. 4, z treści której wyraźnie wynika, że zmniejszenie pomocy finansowej dla producenta rolnego następuje gdy ten nie uzupełnił obsady lub nie złożył w terminie oświadczenia o utrzymywaniu minimalnej obsady. Skoro więc skarżący posiadał obsadę plantacji porzeczki w ilości 2000 szt/ha, to jedynie był zobligowany do złożenia oświadczenia.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja przyznająca za 2009 rok płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, między innymi w pakiecie "Rolnictwo ekologiczne", wariancie S02d02 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) – w części w jakiej nie przyznano wymienionej płatności, przez zastosowanie zmniejszenia, to jest w wysokości [...] zł odnoszącego się do areału [...] ha. Organ przyznał tym samym płatność tylko do powierzchni [...] ha uznając, że na działce A deklarowanej we wniosku o powierzchni [...] ha faktycznie doszło do likwidacji części plantacji czarnej porzeczki (na wskazanym wyżej areale [...] ha).
W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy organy zastosowały się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w motywach prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w niniejszej sprawie z dnia [...] r. sygn. akt [...] albowiem po myśli art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w danej sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W tej materii godzi się zauważyć, że zasadniczym powodem zniesienia z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uprzedniej decyzji organu II instancji (z dnia 17 maja 2010 r.), było naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania w szczególności wskutek przeniesienia ciężaru postepowania wyjaśniająco-dowodowego na etap postepowania odwoławczego. Zalecenie Sądu aby całość materiału zebranego dotychczas w sprawie została poddana ocenie organów obu instancji – została bezsprzecznie wykonana albowiem ponowne postępowanie toczyło się z pełnym zachowaniem reguły dwuinstancyjności (po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji), na co wskazuje analiza akt administracyjnych sprawy. Niemniej, wypada zauważyć, że wobec niezmienionego od daty wydanej wówczas ostatecznej decyzji, uchylonej przez Sąd, stanu prawnego sprawy, obowiązującego także na dzień wydania ostatecznego – aktualnie kontrolowanego rozstrzygnięcia organu administracji – to znaczy opartego zasadniczo na unormowaniach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174 z 2004 r., poz. 1809 ze zm.), zmienionego z dniem 3 marca 2010 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2010 r. (Dz. U. Nr 31 z 2010 r., poz. 158) - ocena prawna sformułowana w powołanym wyroku jest wiążąca również w zakresie przyjęcia, że skarżący był zobowiązany do utrzymania minimalnej obsady porzeczki w wielkości 1600 szt/ha lub do uzupełnienia plantacji do tej wielkości w terminie wskazanym w rozporządzeniu tj. do dnia 15 maja 2010 r.
Jak zauważył wówczas Sąd, wynika to z treści znowelizowanego załącznika nr 1 w części II w ust. 2 pkt 4 odnoszącego się miedzy innymi do minimalnej obsady krzewów porzeczki w wariancie SO2d02 a także brzmienia § 2 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2010 r., zgodnie z którym pomoc finansowa na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i oprawy dobrostanu zwierząt objęta planem rozwoju obszarów wiejskich nie podlega zmniejszeniu z tytułu nieutrzymywania w 2009 r. minimalnej obsady drzew i krzewów pomimo nieuzupełnienia obsady drzew i krzewów zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 33, poz. 255 i Nr 189, poz. 1468) lub niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, jeżeli producent rolny, w terminie do dnia 15 maja 2010 r.: 1) uzupełni materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych i krzewów owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, obsadę drzew i krzewów do wysokości minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w części II w ust. 2 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, a w przypadku wydania pozwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975), materiałem określonym w tym pozwoleniu; 2) złoży do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na miejsce złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję, oświadczenie o utrzymywaniu minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w części II w ust. 2 pkt 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem (ust. 1). W przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywa producenta rolnego do złożenia tego oświadczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 2 ust. 3). Jednocześnie zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji § 2 ust. 1 pkt 4 stanowi z kolei, iż w przypadku nieuzupełnienia obsady drzew i krzewów zgodnie z ust. 1 pkt 1 lub w przypadku niezłożenia w terminie określonym w ust. 3 oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje zmniejszenia pomocy, o której mowa w ust. 1, z tytułu nieutrzymywania w 2009 r. minimalnej obsady drzew i krzewów i zawiesza ją z tytułu nieutrzymywania w 2010 r. minimalnej obsady drzew i krzewów.
Z ustaleń organów bezsprzecznie wynika, że w plantacja czarnej porzeczki na gruntach zgłoszonych przez skarżącego została zlikwidowana ale tylko na części deklarowanego we wniosku obszaru. Fakt ten dał skarżącemu podstawę do twierdzenia, że spełnił warunek utrzymania minimalnej obsady drzew i krzewów w 2009 r., posiadał bowiem 2000 szt./ha krzewów czarnej porzeczki (wobec wymaganych 1600 szt./ha) przez cały okres wegetacyjny, a ich likwidacji dokonał po okresie wegetacyjnym i tylko na części deklarowanego obszaru, co nie powoduje utraty uprawnienia do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej za 2009 r. wyliczonej dla całego deklarowanego we wniosku areału.
Takiej argumentacji skargi Sąd jednak nie podziela.
Badając prawidłowość zastosowanych przez organy przepisów prawa do stanu faktycznego ustalonego w sprawie, należy przede wszystkim zauważyć, że zadeklarowany przez skarżącego pakiet "rolnictwo ekologiczne" (S02) z wariantem "uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności)"- S2d02 jest realizowany w dłuższych okresach, o czym świadczy chociażby wieloletni plan rolnośrodowiskowy. Wśród zadań wykonywanych w zakresie pakietu "rolnictwo ekologiczne", dla wariantu S02d02 przewidziano "utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów", co odnosi się do producenta rolnego realizującego zadania w zadeklarowanym okresie. Jest o tym mowa wyraźnie w § 1 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. oraz załączniku. W zdaniu drugim bowiem ustępu 3 stanowi się wprost, że w ramach pakietów lub wariantów wyodrębnia się zadania, które są realizowane w cyklu rocznym (zdanie trzecie ustępu 3 § 1). Wykaz pakietów, wariantów i zadań określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (ust. 4). Z kolei z załącznika nr 1.II. zatytułowanego "Zadania realizowane w ramach pakietów lub wariantów" umieszczono w pkt 2 "Zadania realizowane w ramach pakietu – rolnictwo ekologiczne" i w pkt 4 wspomniane wyżej utrzymywanie minimalnej obsady w ilości 1600 szt/ha.
Na tle cytowanych unormowań "sezon wegetacyjny" nie jest zatem przesłanką ustanowioną przez normodawcę. W § 1 ust. 3 rozporządzenia z 20 lipca 2004 r. wyrażono bowiem jednoznacznie, że zadania wyodrębnione w pakietach lub wariantach "są realizowane w cyklu rocznym", z czego wywieść należy, że zarówno prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, jak i utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów musi odbywać się "w cyklu rocznym", nie zaś w okresie wegetacji uprawy zadeklarowanej przez producenta. Jeżeli więc strona zlikwidowała deklarowaną uprawę w cyklu obejmującym rok 2009 (bez znaczenia prawnego, czy w trakcie czy też po okresie wegetacyjnym), to – chcąc zachować uprawnienia do płatności za rok 2009 względem całości deklarowanego pierwotnie obszaru – powinna była dokonać stosownych nasadzeń uzupełniających na tej powierzchni, na której zlikwidowała część plantacji, w terminie do 15 maja 2010 r., czego nie uczyniła. Przy czym jak trafnie zauważył organ - "cykl roczny", po myśli ustępu 2 § 13 rozporządzenia z 20 lipca z 2004 r. - oznacza nie rok kalendarzowy, lecz kolejne 12 miesięcy licząc od dnia 1 marca.
Jeżeli natomiast zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w zakresie pakietów wymienionych w § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 (w tym również w pakiecie "rolnictwo ekologiczne"), płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 – i następuje to "w części przyznanej producentowi rolnemu do działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie" (§ 16 ust. 1 pkt 1). Niewykonanie obowiązku utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów w zadeklarowanym okresie obwarowano sankcją w postaci zmniejszenia płatności o 100 % (załącznik Nr 5). Skarżący zaś bezsprzecznie nie utrzymał w cyklu rocznym, deklarowanej we wniosku do wariantu S02d02 plantacji czarnej porzeczki na całym deklarowanym obszarze i nie dokonał jej uzupełnienia w wymaganym terminie do dnia 15 maja 2010 r.
W powyższym świetle zasadnie organ dokonał zmniejszenia płatności do tej części działki A, na której stwierdzono uchybienie w zakresie wykonania zadań dotyczących omawianego pakietu/wariantu, czyli niezapewnienia minimalnej obsady porzeczki czarnej.
Wniosek skarżącego nie obejmował w ramach omawianego pakietu innego wariantu w miejsce deklarowanego S02d02, obejmującego uprawy sadownicze w tym jagodowe z certyfikatem zgodności. Wobec tego skarżący był zobligowany do dochowania powinności dotyczących zadań związanych z realizacją przedmiotowego wariantu.
Niesłuszny jest również zarzut skargi, że przesłanek z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 16 lutego 2010 r. nie należy spełniać łącznie a producent rolny ma obowiązek złożenia jedynie oświadczenia.
Skład orzekający podziela w tej mierze pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], iż z konstrukcji § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2010 r. wynika, że między przesłankami ujętymi w punktach 1 i 2 zachodzi koniunkcja (nie zaś alternatywa), co oznacza, że skorzystanie z przewidzianych w § 2 ust. 1 uprawnień wymaga łącznego spełnienia tych przesłanek, albowiem w przypadku nieuzupełnienia obsady drzew i krzewów zgodnie z ust. 1 pkt 1 lub w przypadku niezłożenia w terminie określonym w ust. 3 oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje zmniejszenia pomocy, o której mowa w ust. 1, z tytułu nieutrzymywania w 2009 r. minimalnej obsady drzew i krzewów i zawiesza ją z tytułu nieutrzymywania w 2010 r. minimalnej obsady drzew i krzewów (§ 2 ust. 4). Potwierdzeniem takiego rozumowania jest alternatywa przyjęta w § 2 ust. 4, co oznacza, że niewypełnienie choćby jednego z warunków prawnych (a więc spełnienia obu, by nie narazić się sankcję, o której mowa w § 2 ust. 4) uniemożliwia skorzystanie z uprawnień przewidzianych w § 2 ust. 1 rozporządzenia.
W tym stanie rzeczy, skoro nie można wydanej decyzji przypisać naruszeń prawa procesowego ani prawa materialnego – skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło