I OSK 2351/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. i S. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 657/11 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi T. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienie z dnia 8 marca 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 657/11) odrzucił wniesioną przez T. P. i S. P. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] uchyliło własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...] odmawiającej Z. P. i C. H. przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. W. [...] Nr hip. [...] z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzja ta została doręczona stronom w/w postępowania administracyjnego, w tym m.in. adw. L. W. – pełnomocnikowi Z. P. Powyższe orzeczenie najpóźniej zostało doręczone osobie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym w dniu [...] lipca 2007 roku. Ponadto w dniu [...] stycznia 2011 r. kopie w/w decyzji zostały doręczone T. P. i S. P., którzy w dniu [...] marca 2011 r. wnieśli na wspomnianą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu twierdzili, że są spadkobiercami Z. P. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, która nigdy też nie została im doręczona. Skarżący otrzymali wyłącznie jej kopie. Odrzucając skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że została ona wniesiona po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Wojewódzki na wstępie wskazał, że zaskarżona decyzja, adresowana do pełnomocnika Z. P., została zwrócona do nadawcy w dniu [...] lipca 2007 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" i następnie dołączona do akt sprawy, jako doręczona stronie, choć Z. P. zmarła w dniu [...] stycznia 2005 r. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, art. 53 § 1 P.p.s.a. wyznacza początek biegu terminu do wniesienia skargi jedynie w wypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje jednak wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu rozstrzygnięcia tego nie doręczono. W takiej zaś sytuacji – co potwierdził w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1998 r. (sygn. akt I SA 413/97) Naczelny Sąd Administracyjny – skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może wnieść skargę przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. Jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Sąd stwierdził, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. i decyzja ta nie została im doręczona, zatem - jako spadkobiercy Z. P. - mogli skutecznie wnieść skargę najpóźniej w dniu [...] sierpnia 2007 r. Wówczas bowiem upływał trzydziestodniowy termin dla stron, którym najpóźniej doręczono decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2007 r. Skarżący, wnosząc zaś skargę w dniu [...] marca 2011 r., dokonali powyższej czynności z uchybieniem terminu, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi, gdyż skarżący nie złożyli wniosku o jego przywrócenie. T. P. i S. P. w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 53 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt.2 P.p.s.a. - poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i niewłaściwą wykładnię art. 53 § 1 P.p.s.a. polegające na uznaniu przez Sąd, iż termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie upływa 30 dnia od doręczenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stronie tylko upływa 30 dnia od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania w sytuacji, gdy strona skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, a rozstrzygnięcie organu administracji publicznej zostało tej stronie doręczone. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej, jej autorzy zarzucili Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że w przypadku gdy strona nie brała udziału w postępowaniu i której nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania. Zdaniem skarżących kasacyjnie, dokonana przez Sąd wykładnia oraz przytoczone stanowisko, które w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1998 r. wyraził Naczelny Sąd Administracyjny odnosi się do innego stanu faktycznego, niż opisany w zaskarżonym w niniejszej skardze orzeczeniu. Skarżący kasacyjnie otrzymali bowiem w dniu [...] stycznia 2011 r. kwestionowaną przez nich decyzję. W ocenie stron brak było podstaw do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odrzuconej skargi, skoro została ona przez nich wniesiona w przepisanym do dokonania tej czynności terminie. Skarżący kasacyjnie zwrócili uwagę, iż udowodnili przed organem administracji publicznej, iż są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Im też została doręczona decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2007 r. Doręczenie zaś przedmiotowego orzeczenia adw. L. W. było nieskuteczne, gdyż z uwagi na śmierć Z. P. nie był on już jej pełnomocnikiem. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które należy uznać za niezasadne. W myśl art. 53 § 1 ustawy P.p.s.a skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje zatem, ponad wszelką wątpliwość, w jakiej dacie rozpoczyna bieg 30-dniowy termin w sytuacji gdy decyzja została stronie doręczona. Nie wskazuje natomiast wprost od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania rozstrzygnięcia takiego nie doręczono. Należy podzielić w tym miejscu pogląd reprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powołał się w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji, iż strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Zatem skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji - jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania - nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Wniesioną zaś przez niego skargę po tym czasie, jako spóźnioną, należy odrzucić (chyba, że strona skutecznie wniesie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności). Nie można przy tym uznać, że w niniejszym przypadku kwestionowana przez skarżących kasacyjnie decyzja została im doręczona w dniu [...] stycznia 2011 r., skoro organ w piśmie przewodnim wyraźnie zaakcentował, iż przesyła ustanowionemu przez nich pełnomocnikowi jedynie kopię decyzji, która została potwierdzona za zgodność z oryginałem. Nie była ona zatem - jak stanowi art. 109 § 1 k.p.a. - samą decyzją w oryginale zawierającą chociażby własnoręczny podpis osób, które w imieniu Kolegium ją wydały. Od tego dnia nie mógł w związku z powyższym rozpocząć biegu termin do wniesienia przez nich skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w lipcu 2007 r. W związku z powyższym zaskarżenie przez T. P. i S. P. decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2007 r. dopiero w dniu [...] marca 2011 r. należy uznać za spóźnione, a wniesioną w tym przedmiocie skargę odrzucić – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – co też Sąd I instancji słusznie uczynił. Stwierdzenie Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu postanowienia, iż kwestionowana decyzja Kolegium została skarżącym kasacyjnie doręczona, choć jest niezbyt fortunne, nie powoduje jednak, że należy uwzględnić skargę kasacyjną. Sąd Wojewódzki w dalszej części uzasadnienia postanowienia kategorycznie stwierdził, że kwestionowana decyzja nie została skarżącym kasacyjnie doręczona. Z tych powodów aktualne w niniejszym przypadku pozostawało twierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że skarżący, wnosząc skargę po upływie terminu do dokonania tej czynności, mogli wnioskować o jego przywrócenie, ewentualnie korzystać z nadzwyczajnych trybów wzruszenia wydanego – ich zdaniem – niezgodnie z przepisami prawa orzeczenia. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.