I SA/Wa 2287/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-09
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Miasto O. miało przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym nieruchomości, która była we władaniu Zarządu Dróg Powiatowych i została przejęta przez Powiat O. na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Miasto O. nie miało przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, ponieważ nie wykazało się prawem zarządu lub trwałego zarządu do nieruchomości Skarbu Państwa, które dawałoby mu możliwość samodzielnego korzystania z niej zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Samo faktyczne władanie nieruchomością polegające na utrzymaniu zieleni oraz jej przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie stanowiło podstawy do uznania Miasta O. za stronę postępowania. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, a skarga Miasta O. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2011 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to zostało wszczęte odwołaniem Prezydenta Miasta O. od decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie przez Powiat O. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Minister Skarbu Państwa uznał, że Miasto O. nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego, ponieważ nie wykazało się odpowiednim władaniem nieruchomością. Miasto O. wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na swoje władanie nieruchomością i ponoszone nakłady.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miasta O.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi Miasta O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa, decyzja z [...] września 2011 r.
nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania Prezydenta Miasta O. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2011 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Powiat O., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część drogi publicznej - ul. [...] w O. oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Zdaniem organu odwoławczego stronami postępowania komunalizacyjnego są Powiat O. i Skarb Państwa. Inne podmioty mogą uzyskać przymiot strony jeżeli wykażą, że rozstrzygnięcia zapadłe w tym postępowaniu wpływają na kształtowanie się ich praw i obowiązków. W ocenie organu przepis art. 60 powołanej ustawy nie daje podstaw do tego by za stronę postępowania uznać Miasto O.. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa oraz znajdowała się we władaniu Zarządu Dróg Powiatowych w O.. Potwierdza to wypis z rejestru gruntów oraz odpis z księgi wieczystej. Natomiast odwołujący się nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, ze włada sporną nieruchomością. Załączył jedynie dokumenty świadczące o ponoszonych nakładach na utrzymanie zieleni na przedmiotowej nieruchomości, co nie może stanowić podstawy do uznania za stronę postępowania administracyjnego.
W skardze na decyzje Ministra Skarbu Państwa Miasto O. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 28 kpa w zw. z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa, które miały wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że władanie przez niego przedmiotową nieruchomością oparte było na przeznaczeniu nieruchomości w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O., obowiązującego na dzień
31 grudnia 1998 r. oraz obecnym, w którym tylko niewielka część jest ulicą, a większa część jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową z usługami nieuciążliwymi. Przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę interesu prawnego dla Miasta O. są zapisy art. 4 ust. 1 i 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu przestrzennym. Przeznaczenie w planie zagospodarowania działki nr [...] pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną determinowało, zdaniem skarżącego, sposób wykorzystania tej działki na teren zieleni oraz jej sposób władania przez skarżącego, co potwierdził ponoszeniem nakładów, stanowiących wydatki na utrzymanie i pielęgnację zieleni.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Skomunalizowanie działki nr [...] położonej w O. na rzecz Powiatu O. decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2011 r. nr [...] nastąpiło na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawę reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis art. 60 ust. 1, powołanej ustawy stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie tego przepisu jest "władanie" mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z 13 października 1998 r., ani w powołanym przepisie art. 60 ust. 1, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera definicji pojęcia "władanie". Pojęcie to zostało zdefiniowane w orzecznictwie sądowym. Podstawowe znaczenie ma tu wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 206/01, w którym Sąd dokonał wykładni pojęcia "władania" o jakim mowa w ustawie
z 13 października 1998 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w tej ustawie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem faktycznego "władania" jakim posługuje się Kodeks cywilny i podlega wykładni co do jego prawnego znaczenia odmiennego od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu Cywilnego. Nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć zatem tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Takie rozumienie pojęcia "władanie" przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie również podziela taką wykładnię pojęcia "władanie" zawartego w art. 60 ust. 1 powołanej ustawy.
Z takiego rozumienia pojęcia "władanie" wynika, że stronami postępowania komunalizacyjnego w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z 29 października 1998 r. są tylko te jednostki samorządu terytorialnego, które wykażą, że instytucje lub państwowe jednostki organizacyjne, przejmowane przez nie z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej, legitymowały się w dniu 31 grudnia 1998 r. prawem zarządu lub trwałego zarządu, ustanowionych w sposób prawem przewidziany, do mienia Skarbu Państwa objętego komunalizacją.
W rozpoznawanej sprawie skarżące Miasto O. nie wykazało się takim władaniem do działki nr [...]. Faktyczne władanie tą nieruchomością przez skarżącego polegające na utrzymaniu i pielęgnacji zieleni nie stwarza po jego stronie legitymacji do bycia stroną przedmiotowego postępowania komunalizacyjnego. Również przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie
31 grudnia 1998 r., nie stanowi o interesie prawnym skarżącego, w rozumieniu
art. 28 kpa.
Zatem za prawidłowe należy uznać rozstrzygniecie w przedmiocie odwołania wniesionego przez skarżącego, zawarte w zaskarżonej decyzji. W sytuacji bowiem gdy odwołanie wnosi podmiot, który nie posiada przymiotu strony w sprawie czyni to postępowanie bezprzedmiotowym, co obliguje organ do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu i Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło