I GZ 93/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Syndyka Masy Upadłości Sz. W. W. "P." S.A. w upadłości likwidacyjnej w Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 134/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Sz. W. W. "P." S.A. w upadłości likwidacyjnej w Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r. o sygnaturze I SA/Sz 134/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz., w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Sz. W. W. "P." S.A. w upadłości likwidacyjnej w Sz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z połowy wpisu od skargi, w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji dokonując oceny wniosku skarżącej Spółki pod kątem przesłanki określonej w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), uznał, iż zachodzą w stosunku do niej okoliczności przemawiające za udzieleniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym określonym w pkt 2 powołanego przepisu. Sąd wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bezspornie, iż Skarżąca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w zakresie produkcji wyrobów alkoholowych. Działalność prowadzi jedynie w zakresie sprzedaży posiadanych stanów magazynowych, które stale maleją, a której wartość szacuje się na kwotę 500.206,51 zł. Działalność ta, co wynika z rachunku zysków i strat przynosi straty, tak na koniec 2011 r. w wysokości 1.719.485,90 zł jak i w pierwszym kwartale 2012 r. na poziomie 564.215,84 zł. Tak ustalona sytuacja wnioskodawcy, pozwalała w ocenie Sądu przyjąć, iż nie będzie ona w stanie uiścić całości wpisu od skargi w wysokości 100.000 złotych. Zestawienie danych dotyczących zgromadzonych na kontach bankowych i lokatach terminowych środków (768.087 zł), danych o uzyskiwanych wpływach z tytułu najmu pomieszczeń własnych Spółki oraz sprzedaży posiadanych zasobów i pozyskiwanych z innych źródeł (w łącznej kwocie 42.735,37 zł) jak również ponoszonych wydatkach związanych z regulowaniem należności publicznoprawnych (od stycznia do marca 2012 r. około 44.000zł), wynagrodzeń pracowniczych (średnio 25.000 zł) oraz kosztów związanych z prowadzoną likwidacją (średnio miesięcznie około 4.760 zł), uzasadniało stwierdzenie, iż Spółka może częściowo partycypować w kosztach sądowych poprzez uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 50.000 złotych. Zażaleniem Syndyka Masy Upadłości Sz. W. W. "P." S.A. w upadłości likwidacyjnej w Sz. zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie w całości wniosku Skarżącej o zwolnienie od kosztów ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, iż Sąd I instancji dokonał pobieżnej i dowolnej oceny materiału dowodowego. Z jednej strony, bowiem Sąd stwierdził, że analiza wyciągów z rachunku bieżącego Skarżącej prowadzi do wniosku, że posiada ona środki finansowe w stopniu wystarczającym na pokrycie całości wpisu sądowego, z drugiej zaś strony wskazuje na trudną sytuację finansową Spółki wynikającą z generowanej straty i nieosiągania dochodu z uwagi na nieprowadzenie produkcji. W ocenie Skarżącej stan faktyczny wskazuje wprost na trudną sytuację Spółki. Taka sytuacja finansowa Spółki nie może być pomijana przez Sąd tylko z uwagi na chwilowy dodatni stan rachunku bieżącego Skarżącej, która jest w stanie upadłości likwidacyjnej, co nie dowodzi, że dysponuje ona środkami finansowymi na dokonanie wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Mając na uwadze treść wskazanego wyżej przepisu, stwierdzić należy, iż skarżąca Spółka w sposób rzetelny przedstawiła swoją aktualną sytuację finansową, a tym samym możliwym było dokonanie oceny jej realnych zdolności do partycypowania w kosztach sądowych wywołanych wniesieniem przez Spółkę skargi, a wynoszących na obecnym etapie 100.000 złotych wpisu. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę jakiej dokonał Sąd I instancji. Prawidłowo przyjęto w oparciu o zestawienie informacji finansowych Spółki, iż jest ona w stanie uiścić jedynie połowę należnego wpisu od skargi, a to z uwagi na wykazywaną stratę, ponoszone bieżące wydatki jak również środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym i lokacie oraz osiąganych dochodach z tytułu najmu nieruchomości i sprzedaży stanów magazynowych wyrobów alkoholowych. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, iż w tym zakresie ustalenia i ocena Sądu I instancji są niespójne i sprzeczne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano bowiem na konkretne elementy związane z działalnością Spółki, które uniemożliwiają jej uiszczenie wpisu w pełnej wysokości. Chodzi tu przede wszystkim o wykazywaną od 2011 r. stratę oraz fakt zaprzestania prowadzenia produkcji alkoholu. Z drugiej strony Sąd przytoczył te elementy stanu faktycznego sprawy, które w jego ocenie przemawiały za zastosowaniem art. 246 § 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkujące określeniem obowiązku uiszczenia połowy wpisu. W skład tej grupy okoliczności wchodziły przede wszystkim fakt osiągania przez Spółkę dochodu z wynajmu należących do niej nieruchomości, posiadania dodatniego stanu rachunku bankowego i lokaty terminowej, z których regulowane są bieżące wydatki jak również posiadanie stanów magazynowych o znacznej wartości, które są systematycznie pomniejszane w drodze sprzedaży. Użycie przez Sąd I instancji sformułowania o znajdowaniu się Spółki w trudnej sytuacji finansowej, wobec ustaleń poczynionych przez ten Sąd, należy odczytać jako ogólne stwierdzenie przemawiające za zasadnością wniosku w części wskazującej na jej rzeczywistą niekorzystną sytuację majątkową i finansową. Uznanie tego sformułowania jako stwierdzenia świadczącego o niespójności orzeczenia, czy błędnej ocenie wniosku uznać należy za nieuzasadnione oraz nietrafne w świetle wywodu Sądu I instancji dotyczącego zdolności Spółki do poniesienia części kosztów sądowych. Również podnoszony fakt prowadzenia postępowania upadłościowego o charakterze likwidacyjnym i okoliczność nieprowadzenia produkcji jako czynniki uniemożliwiający uiszczenie wpisu w pełnej wysokości nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 214 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismem takim, stosownie do treści art. 230 powołanej ustawy, jest między innymi skarga. Skarżąca Spółka wnosząc skargę do sądu administracyjnego na akt administracji publicznej, w sprawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Sz., powinna liczyć się z koniecznością poniesienia tych kosztów. Skoro, jak ustalono to w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, Spółka dysponuje środkami pozwalającymi jej na uiszczenie części kosztów związanych z wniesioną skargą, to fakt prowadzenia postępowania upadłościowego zmierzającego do likwidacji Spółki oraz fakt zaprzestania prowadzenia produkcji postaje bez wpływu na obowiązek wynikający z powołanego art. 214 ustawy. Istotne znaczenie okoliczności te miałyby wówczas, gdyby wykazano, że Spółka nie dysponuje innymi zasobami finansowymi lub źródłami dochodu. Na marginesie jedynie zauważyć należy, iż wstąpienie na drogę sądową celem dochodzenia praw Spółki lub ochrony jej interesów mieści się w ramach czynności likwidacyjnych podejmowanych przez syndyka masy upadłości. Tym samym koszty związane z postępowaniem sądowym powinny być uwzględnione przez syndyka w ramach niezbędnych lub koniecznych wydatków ponoszonych w związku z prowadzoną likwidacją. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. naruszało prawo, a tym samym nie znalazł podstaw do jego uchylenia. W tym stanie sprawy należało w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie oddalić jako bezzasadne.