II FZ 358/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 200/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 9 grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 200/12 postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. odmówił L. Z. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 9 grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. oraz luty, marzec, kwiecień i maj 2006 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek wyjaśnił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji unormowana przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: P.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie nie jest spełniony pierwszy z wymienionych warunków, gdyż w drodze zaskarżonego rozstrzygnięcia nie został dokonany albo zmieniony wymiar zobowiązania podatkowego wnioskodawcy. W konsekwencji, żądanie skarżącego wstrzymania wykonania decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia nie może być uwzględnione. Podatnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji i wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że pogląd wyrażony przez Sąd jest niezgodny z przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a., ustaleniami w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego, orzecznictwem sądowym, a także wyjaśnieniami nauki prawa. Przedstawił również jakie wydatki ponosi jego rodzina i jakie osiąga przychody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy podnieść, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Jak wynika z przyjętej linii orzecznictwa problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony (patrz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 296). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Jako że przedmiotem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się strona, jest odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, a nie decyzja wymiarowa w podatku to zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż z uwagi na jej charakter nie nadaje się ona do wykonania ani nie wymaga dokonania. Skoro organ podatkowy odmówił przyznania podatnikowi ulgi, konsekwencją tej decyzji jest wyłącznie to, że podatnik nie może z ulgi skorzystać. Obowiązek świadczenia w postaci zobowiązania powstałego z nieuregulowanych należności podatkowych wynika ze złożonych przez podatnika deklaracji podatkowych albo decyzji organu określającej prawidłową wysokość tego zobowiązania, a nie z decyzji odmawiającej przyznania ulgi. To jedynie do decyzji wymiarowej mogłaby odnosić się instytucja wstrzymania wykonania decyzji, bowiem to ta decyzja byłaby źródłem obowiązku nałożonego na skarżącego. Decyzja zaskarżona w niniejszym postępowaniu nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, dlatego też nieporozumieniem jest rozważanie, czy korzystnym dla podatnika (tj. chroniącym przed wyrządzeniem znacznej szkody bądź przed spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków) będzie wstrzymanie jej wykonania. To właśnie wyłącznie ta okoliczność legła u podstaw oddalenia wniosku strony. Nie jest bowiem możliwe zweryfikowanie skutków "wykonania" decyzji oddalającej wniosek o przyznanie ulgi pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., a co za tym idzie, zastosowanie instytucji uregulowanej w tym przepisie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.