I OZ 551/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-09

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, gdy strona powołuje się na zaburzenia pamięci po urazie jako przyczynę uchybienia terminu?
Ratio decidendi
Przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W przypadku powoływania się na zaburzenia pamięci po urazie, strona musi przekonująco wykazać, że w okresie do dokonania czynności procesowej stan zdrowia uniemożliwiał jej dochowanie należytej staranności. W niniejszej sprawie sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy, gdyż przedłożone zaświadczenia lekarskie były nieaktualne, a skarżący wykonywał inne czynności procesowe terminowo.
Stan faktyczny
E. S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości. Został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, którego nie uiścił w terminie, powołując się na zaburzenia pamięci po pobiciu. Złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z zaświadczeniami lekarskimi, które jednak były nieaktualne. WSA odmówił przywrócenia terminu, a NSA oddalił zażalenie na tę decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 października 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 lipca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 78/12 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 78/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił E. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że E. S. zaskarżył do tegoż Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2011 r. umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe. W związku ze skargą E. S. został w dniu [...] stycznia 2012 r. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 2). W terminie na wykonanie tego obowiązku złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Został on prawomocnie oddalony, bowiem NSA w sprawie I OZ 377/12 oddalił zażalenie na orzeczenie tutejszego sądu z dnia 12 kwietnia 2012 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w całości (k. 89). W tych okolicznościach Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (k. 100). Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 28 czerwca 2012 r. (k. 104). Termin wykonania obowiązku mijał we czwartek 5 lipca 2012 r. Do tej daty wpis sądowy nie został uiszczony, a skarżący w dniu 4 lipca 2012 r. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 105). Tutejszy sąd również i ten wniosek oddalił - postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. (k. 138). Tego samego dnia sąd odrzucił także skargę E. S. (k. 145). W dniu 9 października 2012 r. (k. 154 i następne) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi – uiszczając jednocześnie tę opłatę, a następnie terminowo uzupełniając braki formalne wniosku (k. 171). We wniosku wyjaśnił, że z uwagi na pobicie w dniu 30 września 2011 r. ma poważne zakłócenia pamięci i równowagi. Od wskazanej daty leczy się u psychologa. Z tego powodu zapomina dokonywać czynności procesowych, jak np. w postępowaniach przed sądem powszechnym, w których zapomniał złożyć wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i uiścić wpisu. Ze względu na to uchybienie w sprawie niniejszej, polegające na nieuiszczeniu w terminie wpisu, nastąpiło bez jego winy. Zwrócił uwagę na swoje kłopoty finansowe oraz fakt, że NSA w uzasadnieniu postanowienia oddalającego zażalenie na orzeczenie tutejszego sądu o odmowie przyznania prawa pomocy wskazał na możliwość powtórnego wnioskowania o to prawo. Do wniosku dołączył dwa zaświadczenia lekarskie: z dnia 13 października 2011 r. i z dnia 27 lutego 2012 r., w których wskazano, że cierpi na zaburzenia pamięci po przebytym urazie. Dołączył także kartę informacyjną leczenia szpitalnego (k. 157-159). Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przedłożone zaświadczenia lekarskie noszą daty sprzed co najmniej ośmiu miesięcy licząc do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie mogą więc w sposób wiarygodny dowodzić, że stwierdzone zaburzenia pamięci, nawet jeśli nadal występują, w takim samym stopniu przed kilkoma miesiącami jak i obecnie uniemożliwiają mu wykonywanie czynności procesowych. W ocenie tegoż Sądu uchybienie terminowi w rozważanym przypadku wynikało z niedochowania przez skarżącego reguł należytej staranności w dbaniu o własne sprawy, a nie wyłącznie i tylko ze schorzenia polegającego na zaburzeniach pamięci. Stwierdza, że skarżący – mimo wskazanego schorzenia – jest czynny procesowo. Zdaniem WSA to nie pozwalało ocenić, że spóźnienie było spowodowane okolicznościami wyłączającymi winę strony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył E. S. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, że niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez jego winy. Skarżący podniósł, że z uwagi na pobicie w dniu 30 września 2011 r. ma poważne zakłócenia pamięci i równowagi i że od wskazanej daty leczy się u psychologa. Dołączył dwa zaświadczenia lekarskie: z dnia 13 października 2011 r. oraz z dnia 27 lutego 2012 r., w których wskazano, że cierpi na zaburzenia pamięci po przebytym urazie i z tego powodu zapomina dokonywać czynności procesowych. Z racji tego, że przedłożone zaświadczenia lekarskie noszą daty sprzed co najmniej ośmiu miesięcy licząc od dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skarżący nie wykazał, że w okresie otwartym do dokonania przedmiotowej czynności procesowej nastąpiło nagłe pogorszenie stanu jego zdrowa lub nie mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej. Trafnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący z żadną inną czynnością procesową w niniejszej sprawie się nie spóźnił - (w okresie ustawowym na uiszczenie wpisu), terminowo wnosił sprzeciwy, a w ostatnim czasie w wyznaczonym terminie złożył brakujące odpisy wniosku i terminowo wniósł zażalenie. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo ocenił, że skarżący nie dochował należytej staranności jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy procesowe i zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło