IV SA/Wa 32/12

WyrokWSA w Warszawie2012-03-14

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolne wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej, polegające na wydobyciu piasku i składowaniu ziemi na terenie leśnym, skutkuje nałożeniem podwyższonej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu leśnego z produkcji, nawet jeśli teren ten nie posiada uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, ale jest objęty Planem Urządzenia Lasu?
Ratio decidendi
Samowolne wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej, polegające na wydobyciu piasku i składowaniu ziemi na terenie leśnym, skutkuje nałożeniem podwyższonej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu leśnego z produkcji, nawet jeśli teren ten nie posiada uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile jest objęty Planem Urządzenia Lasu. Ustalenia Planu Urządzenia Lasu mają pierwszeństwo przed brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przesądzają o charakterze gruntu jako leśnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utrzymującej w mocy decyzję o ustaleniu D. S. opłaty w wysokości dwukrotnej należności z tytułu samowolnego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji na części działki ew. nr [...]. D. S. prowadził na tej działce oraz części sąsiedniej działki ew. nr [...] eksploatację piasku, co doprowadziło do uszkodzenia drzewostanu i składowania mas ziemnych na terenie leśnym. Organy administracji ustaliły, że działka nr [...] stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach, co potwierdził Plan Urządzenia Lasu. Skarżący zarzucił m.in. jednostronne ustalenie powierzchni wyłączonych gruntów i błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie należności w związku z wyłączeniem gruntów z produkcji leśnej - oddala skargę - IV SA/Wa 32/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10.2011 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w R. z dnia [...].05.2011 r., dotyczącą ustalenia z urzędu D. S., sprawcy wyłączenia gruntów leśnych z produkcji na części działki ew. nr [...], o pow. 0,0997 ha o siedliskowym typie lasu - las mieszany świeży (LMśw) na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - opłaty w wysokości dwukrotnej należności z tyt. wyłączenia tych gruntów leśnych z produkcji niezgodnie z przepisami wskazanej ustawy, stanowiącej równowartością 299,10 m3 drewna, co dało kwotę 40 839,11 zł. W uprzednio toczącym się postępowaniu administracyjnym w tej sprawie organ I instancji ustalił, iż doszło do wyłączenia 0,1358 ha z działki leśnej nr [..], jednakże Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, uwzględniając wniesione odwołanie, decyzje tę uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu prawidłowego ustalenia wielkości owego wyłączenia. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w R. w decyzji z dnia [...].05.2011 r. wskazał, a ustalenia jego potwierdził w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że grunty na działce nr [...] w S. figurują w ewid. gruntów jako użytek Ls, podobnie jak w rejestrze gruntów Nadleśnictwa C.. D. S. dokonał samowolnego wyłączenia tych gruntów z produkcji leśnej. Wzdłuż granicy wydzielenia, na gruntach prywatnych prowadzona była przez niego eksploatacja piasku na dużą skalę. Nadleśnictwo zostało powiadomione o powstałej sytuacji i o wynikających z niej zniszczeniach obszaru leśnego. Wizja terenowa przeprowadzona przez Starostwo Powiatowe w B. u potwierdziła, że na sąsiedniej działce nr [...] znajduje się nielegalne wyrobisko piasku, ciągnące się wzdłuż styku tej działki z działką nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa. Wyrobisko to było eksploatowane i miało głębokość do 4m, a w jego efekcie doszło do podkopania drzew leśnych, będących częścią zwartego kompleksu, leśnego w zarządzie Nadleśnictwa C.. Masy ziemne składowano w lesie na działce ew. nr [..]. W następstwie tego zdarzenia Nadleśnictwo podjęło czynności w celu rozgraniczenia obu działek. D. S. był stroną postępowania rozgraniczeniowego i podpisał protokół wznowienia znaków granicznych w czerwcu 2010 r. W wyniku tego postępowania okazało się, że granica obu tych działek była przesunięta o ok. 5 m w głąb terenu należącego do Skarbu Państwa. Stan wyłączenia, jak podkreśliły organy, potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu [...].07.2010 r, Ustalono, że pas gruntu o szerokości 3 - 5 m na całej długości działki ewid. nr [...] został wyrównany i obsiany gorczycą. Wyraźna jest różnica pomiędzy gruntem nadal wykorzystywanym do produkcji rolnej, a wykorzystywanym na cele nieleśne. D. S. przyznał, iż wydobycia piasku dokonywał na działce ew. [...] oraz na części działki nr [..]. w okresie kwiecień - maj 2010 r. Organ wskazał również, iż oględziny dokonane [...]. 04.2011 r. potwierdziły, że wzdłuż ściany lasu przy granicy z działką [...] przebiegała droga leśna (technologiczna), która nie stanowiła odrębnego wydzielenia leśnego. Sporządzono dokumentację fotograficzną. Wierzchnią warstwę ziemi z wykonanego wykopu właściciel działki [...] zepchnął do lasu i tam składował. Poprzez to nielegalne wydobycie drzewa na ścianie lasu zostały uszkodzone. Po uchyleniu decyzji ustalającej po raz pierwszy podwyższoną opłatę z tego tytułu dokonano ponownego pomiaru geodezyjnego przedmiotowych gruntów, wyłączonych z produkcji leśnej. W takcie oględzin strona nie wniosła uwag. Odmówiła jednak podpisania protokołu oględzin i wniosła zastrzeżenia. W poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ta położona była na obszarze przeznaczonym pod tereny lasów i dolesień. Obecnie teren ten nie ma uchwalonego planu. W Planie Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa C. na lata 2003-2012 działka ew. nr [...] w S. stanowi w całości pododdział leśny [...] obrębu leśnego S., obejmujący las mieszany świeży (LMśw). Ustalenia tego planu uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W decyzji organu I instancji znajdował się załącznik stanowiący integralną część tej decyzji, zawierający wyliczenie ustalonej opłaty. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołania, że grunt ten nie był lasem w rozumieniu ustawy o lasach. Stanowi on bowiem część sąsiadującego dużego kompleksu leśnego i nie jest traktowany jako odrębna nieruchomość o pow. mniejszej niż 0,10 ha. Do obliczenia wysokości nałożonej opłaty posłużono się tabelą z art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podkreślił, że widać wyraźne obniżenie powierzchni terenu, na którym prowadzone były prace ziemne, w stosunku do gruntów nie wyłączonych z produkcji leśnej. Organ odwoławczy wskazał nadto, że wznowienie granic dokonane przez uprawnionego geodetę nie może być kwestionowane przez podniesienie zarzutu potencjalnego zasiedzenia tego terenu przez sprawcę wyłączenia. We wniesione] skardze, jednobrzmiącej z wniesionym uprzednio odwołaniem uzupełnionym pismem procesowym, D. S. zarzucił jednostronne ustalenie przez geodetę powierzchni gruntów wyłączonych, błędną wykładnię art. 2 ust. 2, 4 pkt 11, art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Błędne ustalenie, że czynności których dokonywał skarżący miały miejsce na gruntach leśnych. Grunt ten, w jego ocenie, nie stanowił lasu, nie był w posiadaniu Lasów Państwowych i nie prowadzono na nim produkcji leśnej. Powołał się przy tym na wyrok SN z 28.01.2009 r., sygn. IV CSK 353/08, z którego wynika, że ustawa o lasach nie ma odpowiednika art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Nie powinno się więc uwzględniać wykorzystania gruntu na określony cel wg zapisu w ewidencji, decydujące znaczenie ma bowiem rzeczywisty stan gruntu. Zwrócił także uwagę, iż w uprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym obszar wyłączony określono szerzej niż obecnie, a obecnie określony też nie jest prawidłowy. Fakt, iż wynika on z wyliczeń geodety nie jest wystarczający. Zwłaszcza, że pomiarów dokonano przy uwzględnieniu stanu istniejącego w ewidencji gruntów, a nie faktycznie na gruncie. Podniósł nadto, że nie ustalono od kiedy grunt ten nie jest wykorzystywany jako las. Jego poprzednicy prawni również nie prowadzili gospodarki leśnej. Z ostrożności podniósł też zarzut przedawnienia, twierdząc iż należność ta ma charakter cywilnoprawny. Zakwestionował przeprowadzone wznowienie granic jego działki z działką nr [...]. Podniósł nadto, że wyliczona opłata jest niezgodna z art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, skoro nie było drzewostanu i innych upraw leśnych. Zarzucił, iż nie został przesłuchany zgłoszony przez niego świadek. Z tego względu wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego zeznaniami A. G. na okoliczności wskazane w odwołaniu. Stanowisko to podtrzymał pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że pomiaru powierzchni gruntów wyłączonych dokonano w obecności skarżącego, a raporty z pomiarów i obliczenia powierzchni zajętego terenu wykonał rzeczoznawca z zakresu geodezji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Na wstępie należy zauważyć, że decyzja wydana z urzędu na mocy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (określanej dalej u.o.g.r.l.) nie jest decyzją zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, a decyzją naliczającą opłatę podwyższoną (dwukrotna należność) z tytułu wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej. Jakkolwiek teren, na którym znajdują się działki o numerach ew. [...] oraz [...] nie ma obecnie uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, iż uchwalony został Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa C. na lata 2003- 2012, w którym działka ew. nr [...] w S. stanowi w całości pododdział leśny [...] obrębu leśnego S., obejmujący las mieszany świeży (LMśw). Podkreślenia wymaga, że ustalenia tego Planu uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach (art. 20 ust|. 3a ustawy p.z.p.) i w ewidencji tej uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (art. 20 ust. 2 ustawy o lasach). Nałożony przepisem art. 20 ust. 2 ustawy o lasach obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu oznacza także, iż niedopuszczalne jest dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych, wbrew planom urządzenia lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 8.02.2007 r., sygn. akt I OSK 454/06, publ. Lex nr 362471). Jednocześnie należy mieć na względzie, że gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, są grunty określone jako lasy w przepisach o lasach (art. 2 ust. 2 u.ó.g.r.l.). Zapis dotyczący przeznaczenia i zarazem charakteru działki nr 15 nie wynika więc tylko z wpisu w ewidencji gruntów, w której działka ta o łącznej pow. 3.32 ha oznaczona jest w całości jako użytek Ls, ale także z owego Planu Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa C. na lata 2003-2012. Znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy załączniki graficzne do tego planu obrazują, iż działka nr [...] znajduje się w zwartym kompleksie leśnym. Niewątpliwie więc stanowi las w rozumieniu ustawy o lasach. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 - określanym dalej: rozporządzeniem w sprawie ewidencji) użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się m. in. na użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione (§ 67). Te ostatnie z kolei dzielą się na lasy, oznaczone symbolem - Ls, grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz (§ 68). Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia (§ 68 ust. 6). Według punktu 2 tego załącznika grunty leśne to m. in. lasy, do których zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, Nr 86, poz. 958 i Nr 120, poz. 1268), czyli stosownie do jej art. 3 grunt a) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; b) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Należy wskazać, iż na granicy z działką nr [...], na terenie objętym wyrobiskiem związanym z prowadzonym wydobyciem piasku znajdowała się droga techniczna (okoliczność niesporna), poprowadzona obok ściany lasu, stanowiąca drogę leśną w rozumieniu cyt. rozporządzenia. Wytyczenie jej służyło celom prowadzonej gospodarki leśnej, w tym bezpieczeństwu przeciwpożarowemu. Drogi takie dzielą i otaczają tereny leśne, umożliwiając prowadzenie racjonalnej gospodarki leśnej, w tym dokonywanie przecinek oraz wywóz pozyskanego drewna. Fakt, iż skarżący zajął tę drogę na odcinku położonym wzdłuż jego działki pod prowadzoną działalność wydobywczą (częściowo znajdowało się na niej wyrobisko oraz pryzmy wydobytego piasku wchodzące również na teren porośnięty lasem państwowym) świadczy o tym, iż służyła ona na tym odcinku wyłącznie prowadzeniu gospodarki leśnej, a nie była istotnym, przelotowym szlakiem komunikacyjnym. Z tego względu mając na uwadze cel jej wytyczenia i zakładane przeznaczenie, ściśle związane z gospodarką leśną, należy zgodzić się z organami obu instancji, iż droga ta stanowiła teren leśny bez drzewostanu, wyłączony przez skarżącego z produkcji leśnej. Istnienia jej zatem nie kwestionował zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik składając do akt sprawy notatkę służbową pracownika Nadleśnictwa C., potwierdzającą istnienie drogi przy lesie od strony działki skarżącego, która jak wynikało z tej notatki powinna być włączona do Lasów Państwowych. W notatce tej wskazano także, iż grunt ten częściowo został wyrównany i obsiany gorczycą, a w części południowej nie został wyrównany i znajduje się tam wyrobisko o pow. ok. 2 arów na gruntach Lasów Państwowych. Jak wskazały organy obu instancji, po tym wyłączeniu doszło do wznowienia znaków granicznych pomiędzy działką [...] i [.., a protokół z tej czynności podpisał bez uwag D. S.. W świetle aktualnych ustaleń geodezyjnych uzyskanych w wyniku owego wznowienia droga ta winna stanowić część działki nr [...], mającej charakter leśny. Fakt, iż obecnie skarżący zapowiada wzruszenie ustaleń wskazanego postępowania geodezyjnego pozostaje bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Nie może budzić wątpliwości, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, iż podczas oględzin skarżący potwierdził fakt prowadzenia działalności wydobywczej na swej działce oraz na części działki nr [...] w okresie kwiecień - maj 2010 r. Przyznał to uprzednio w postępowaniu prowadzonym przez Starostę, w którym decyzją z dnia [..].06.2010 r. nałożony został na niego obowiązek wstrzymania tej działalności i podjęcia czynności do doprowadzenia środowiska do właściwego stanu na działce nr [...]. Skarżący był obecny podczas oględzin działki ew. nr [...]w dniu [...].07.2010 r. ( podpisał listę obecności). Podpisał też protokół oględzin tej działki sporządzony w dniu [...].07.2010 r. nie wnosząc uwag. W protokole tym napisano, że wyrównany został i obsiany gorczycą pas o szerokości 3-5 m na całej długości działki nr [...] (po wznowieniu znaków granicznych). Skarżący przyznał wówczas, że prace wydobywcze prowadził przy pomocy spycharki i koparki, a wydobytą wierzchnią warstwę ziemi zepchnął do drzewostanu na działce nr [...]. Następnie, po interwencjach organów, w tym Starosty gruntem tym zasypał rów wzdłuż granicy i na działce nr [...]. Protokół ten stwierdzał, iż na całej długości działki nr [...] widoczne są okaleczone drzewa, odsłonięte systemy korzeniowe drzew, pozrywane korzenie i ślady gąsienic maszyn pracujących na działce. W drzewostanie widoczne są także pozostałości po usypanej wierzchniej warstwie gruntu. Wobec tego skoro organ I instancji ponownie zwrócił się do geodety o dokonanie pomiaru i obliczenie powierzchni zajętości terenu działki nr [...] i dotychczasowy pomiar został uściślony wskazując na zajętość wynoszącą 0,0997 ha, z uwzględnieniem terenu wyłączonego, na skutek zepchnięcia zebranych mas ziemi do przyległego drzewostanu leśnego, brak jest podstaw do postawienia organom obu instancji zarzutu dowolności w poczynionych ustaleniach. Fakt, iż przy ponownie prowadzonych oględzinach w dniu [...].04.2011 r., w ramach których dokonano ponownego pomiaru geodezyjnego powierzchni gruntów wyłączonych z produkcji leśnej, skarżący był obecny lecz odmówił podpisania protokołu, w którym wskazano, że w miejscu, w którym wykonano prace ziemne wyraźnie widoczne jest obniżenie poziomu gruntu o ok. 1 m nie ma decydującego znaczenia w niniejszej sprawie wobec faktów uprzednio przez Sąd wskazanych. Załączony do akt sprawy, wykonany przez uprawnionego geodetę, raport z pomiaru obliczenia powierzchni wyłączonej, zawiera precyzyjny wykaz obliczonych pół powierzchni wyłączonej. Sporządzony został przez osobę uprawnioną, posiadającą wiedzę specjalistyczną, co zwalniało organ z obowiązku czynienia w tym zakresie własnych ustaleń i umożliwiało oparcie się na jego ustaleniach. Organy obu instancji zasadnie przyjęły zatem, iż skarżący prowadząc na tym gruncie leśnym (działce nr [...]) roboty ziemne, polegające na wydobyciu i składowaniu wydobytego piasku doprowadził do dewastacji uprawy leśnej oraz drogi technicznej służącej gospodarce leśnej. Rozpoczął więc inne niż leśne użytkowanie tych gruntów, przez co dokonał wyłączenia gruntów z produkcji w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. Uczynił to wbrew przepisom ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Należy wskazać, iż art. 28 u.o.g.r.l. stanowi w ust. 1 - w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Przepisy ust. 1 - 5 art. 28 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do gruntów leśnych, z tym że decyzję wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, a w parkach narodowych dyrektor parku (art. 28 ust. 7 u.o.g.r.l.). Dokonując z kolei oceny prawidłowości wymierzonej opłaty podwyższonej należy mieć na względzie, że wyłączenie z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o którym stanowi ust. 1 art. 28 u.o.g.r.l., dotyczy sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie został uchwalony lub nie przewiduje przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Wówczas nie wydaje się decyzji zezwalającej na wyłączenie, o której mowa w art. 11 ust 1 u.o.g.r.l., a jedynie w formie sankcji dla sprawcy takiego wyłączenia ustala się - w drodze decyzji - opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Opłata ta w rozpatrywanej sprawie obliczona została z uwzględnieniem ustalonej przez biegłego geodetę powierzchni wyłączenia, rodzaju lasu przyjętego wg Planu jego urządzenia (siedliskowy las mieszany świeży (LMśw), ceny drewna wynikającej z aktualnego na dzień ustalania tej opłaty komunikatu Prezesa GUS, przy zastosowaniu jej dwukrotności - nie można zatem zarzucić także i tego, że opłata ta rachunkowo ustalona została wadliwie. Co do jej charakteru podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż nazwa "opłata" użyta przez ustawodawcę nie decyduje o tym czy jest to danina publiczna, czy też zobowiązanie cywilnoprawne. Stanowisko to skład orzekający w sprawie w pełni podziela. Rozważania odnośnie charakteru prawnego tej opłaty czynił już w przeszłości Sąd Najwyższy na tle przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27, poz. 249, ze zm.). W uchwale siedmiu sędziów z 23 grudnia 1982 r. (sygn. akt III AZP 8/82, publ. OSNC 1984/2-3/19) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że należności i opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji stanowią świadczenia o charakterze cywilnoprawnym. Wskazał również, że oprócz gruntów rolnych i leśnych w sposób szczególny chronione jest również środowisko. W obu przypadkach ustawodawca sięgnął do ekonomicznych środków ochrony. Zarówno grunty rolne i leśne, jak i środowisko, zostały uznane przez ustawodawcę jako dobro ogólnonarodowe. Wszelkie zachowania godzące w to dobro potraktowano jako zachowanie przynoszące szkodę również społeczeństwu. Bez przesądzania kwestii, czy opłata ma charakter świadczenia kompensacyjnego czy też świadczenia represyjnego, w obu przypadkach chodzi o świadczenie cywilnoprawne. Przytoczona argumentacja zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym z tym jednak, że wobec zamkniętego katalogu opłat sankcyjnych nie można opłaty tej zaliczyć do tej kategorii. Jakkolwiek więc Sąd rozstrzygający podziela stanowisko wyrażone przez SN, to jednak w rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, iż do takiego przedawnienia orzekania o opłacie podwyższonej doszło. Sąd nie stwierdza aby doszło do przedawnienia, a pełnomocnik skarżącego na rozprawie nie potrafił wskazać w jakiej dacie przedawnienie to miałoby już nastąpić. Na koniec zauważyć należy, że nieodniesienie się przez organ odwoławczy do wniosku dowodowego skarżącego, w postaci żądania przesłuchania świadka, stanowiło uchybienie organu, lecz nie mające wpływu na wynik sprawy. Dogłębne wyjaśnienie sprawy przez organy administracji publicznej obu instancji oraz zaakceptowanie przez skarżącego najistotniejszych ustaleń poczynionych w tej sprawie, zawartych w protokole oględzin terenu działki ew. nr [...] już po wznowieniu granic – [...].07.2010 r. - czyniło zbędnym, w ocenie Sądu, prowadzenie dalszego postępowania dowodowego z zeznań świadka. Mając na względzie wskazane ustalenia, Sąd uznał iż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają - wskazanych w skardze i będących podstawą wydanych decyzji - przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło