I FSK 978/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 136/12 odrzucającego skargę Z. w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 136/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z. w L. na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 listopada 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze strona wskazała na skarżone rozstrzygnięcie jako odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w L., działającego w imieniu Ministra Finansów, z dnia 30 listopada 2011 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 13 lutego 2012 r. wezwano pełnomocnika strony, na wskazany adres strony dla doręczeń, do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez wykazanie, że (podpisany pod dokumentem pełnomocnictwa) L. P. jest uprawniony do działania w imieniu strony skarżącej oraz wskazania adresu do doręczeń pełnomocnika pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto wezwano do jednoznacznego wskazania, czy przedmiotem zaskarżenia jest "Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" z 30 listopada 2011 r. (jak podano w skardze), czy interpretacja indywidualna z 12 października 2011 r., pod rygorem przyjęcia jak w skardze. Powyższe wezwania doręczono na adres strony. W wyznaczonym terminie, tj. do 27 lutego 2012 r., pełnomocnik strony nie uzupełnił powyższych braków formalnych skargi oraz nie wskazał zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po upływie wyznaczonego terminu, 29 lutego 2012 r., pełnomocnik strony złożył pismo procesowe, w którym wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest interpretacja indywidualna z 12 października 2011 r., natomiast 1 marca 2012 r. wniósł pismo uzupełniające wskazane braki formalne, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków. Postanowieniem z 15 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił stronie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych przedmiotowej skargi. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż brak odpowiedzi w zakreślonym terminie na wezwanie do wykazania, że osoba, która udzieliła pełnomocnictwa, była uprawniona do działania w imieniu strony, a także na wezwanie do wskazania adresu pełnomocnika skarżącego, powoduje powstanie przesłanki odrzucenia, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej P.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji wskazał nadto, że skoro strona w wyznaczonym terminie nie wskazała, co jest przedmiotem zaskarżenia, należało przyjąć, zgodnie z treścią skargi, iż przedmiotem zaskarżenia była odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 30 listopada 2011 r., co dało podstawę do uznania, iż przedmiotowa skarga została złożona z naruszeniem art. 52 § 3 P.p.s.a., co stanowiło kolejną podstawę do jej odrzucenia stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz art. 52 § 3 P.p.s.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. odrzucenie skargi na interpretację indywidualną, ze względu na: - brak uzupełnienia w terminie braków formalnych skargi, mimo że żądany wezwaniem pracownika sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokument wykazujący umocowanie dyrektora strony skarżącej, tj. zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta L. z 29 maja 2009 r., znajdował się w aktach złożonych do skargi, a adres pełnomocnika – pracownika strony skarżącej – jest tożsamy z adresem strony, co pełnomocnik wyjaśniał w piśmie procesowym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z 1 marca 2012 r., przy podkreśleniu, że powyższe wezwanie był adresowane na pełnomocnika w siedzibie strony; - niewskazanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy pełnomocnik sprecyzował wniosek złożonej skargi w piśmie z 27 lutego 2012 r., stanowiącym odpowiedź na drugie wezwanie pracownika sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2012 r., otrzymane 20 lutego 2012 r., bez żadnego pouczenia o możliwości odrzucenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka wskazała, że wezwanie z 14 lutego 2012 r. zostało wystosowane przez pracownika sekretariatu WSA, co narusza wymóg z art. 49 § 1 P.p.s.a. i uniemożliwia zastosowanie sankcji z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nadto strona podniosła, że żądane dokumenty nie stanowiły istotnych braków wymagających uzupełnienia, ponieważ znajdowały się w aktach sprawy skargowej, były również dostępne w BIP Samorządu Miasta L., natomiast adres pełnomocnika – pracownika strony skarżącej – został uwzględniony już przez określenie adresu w piśmie. Odnosząc się do drugiego z wezwań (dotyczącego wskazania skarżonego rozstrzygnięcia) autorka skargi kasacyjnej również podniosła, że wezwanie to wystosowane zostało przez pracownika sekretariatu WSA, a nadto nie zawierało ono żadnego pouczenia o ewentualnych sankcjach niedotrzymania terminu odpowiedzi, tak więc odpowiedź na to wezwanie z 27 lutego 2012 r. powinna być uwzględniona i brak było podstaw do uznania, że przedmiotem skargi była odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co stanowiło przesłankę odrzucenia z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, mimo zasadności części argumentacji w niej przedstawionej. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że nie jest przez stronę kwestionowane to, że żadne z wezwań nie zostało wypełnione w terminie 7 dni od ich doręczenia. Argumentacja skargi kasacyjnej koncentruje się z jednej strony na tym, że wezwania zostały wystosowane przez pracownika sekretariatu WSA, z drugiej na tym, że wezwanie o wskazanie skarżonego rozstrzygnięcia nie zawierało rygoru odrzucenia skargi, a wezwanie o uzupełnienie braków formalnych było zbędne. Odnosząc się do twierdzeń strony należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że zarządzenie z 13 lutego 2012 r. o wezwaniu strony zarówno do usunięcia braków formalnych skargi, jak i wskazania zaskarżonego rozstrzygnięcia, zostało - zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. - podpisane przez Przewodniczącego Wydziału (k. 1 WSA). Na zarządzenie to też powoływał się pracownik WSA podpisany pod wezwaniami. Strona zdaje się uważać, że Przewodniczący Wydziału powinien był osobiście podpisać kierowane do niej wezwanie, lecz wymóg taki nie wynika z ustawy, brak jest w związku z tym przesłanek by uznać, że w tym zakresie doszło do naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. Badając zasadność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. stwierdzić należy, że brak prawidłowego wezwania uniemożliwił zastosowanie takiej sankcji. W pierwszej kolejności zaznaczyć jednak trzeba, że błędnie autorka skargi kasacyjnej podnosi, iż wezwanie nie zawierało "żadnego pouczenia o ewentualnych sankcjach niedotrzymania terminu", gdyż skutkiem, o którym stronę pouczono, było przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia jest odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z treścią skargi, czego konsekwencją było odrzucenie skargi, jako że bez wątpienia zaskarżalna jest interpretacja indywidualna, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. O nieprawidłowości wezwania świadczy natomiast to, że nie został w nim wskazany żaden termin, w którym należałoby na nie odpowiedzieć. Brak precyzyjnego określenia terminu, w którym strona skutecznie mogła wskazać skarżone rozstrzygnięcie powoduje, że uczynienie tego pismem z 27 lutego 2012 r. (złożonym w WSA 29 lutego 2012 r.) uznać należy za skuteczne i wywołujące skutki prawne. Oznacza to, że skoro strona wskazała, że skarży interpretację indywidualną z 12 października 2011 r., brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. ze względu na to, że zaskarżona została odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Bezzasadnie również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznano, że podstawą do odrzucenia skargi mogło być niewskazanie w zakreślonym terminie adresu pełnomocnika. O ile nie budzi wątpliwości, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym doręcza się temu pełnomocnikowi (por. art. 67 § 5 P.p.s.a.), brak wskazania na odrębny od siedziby strony adres do doręczeń nie świadczy o braku formalnym wymagającym uzupełnienia, lecz o tym, że intencją pełnomocnika było, by sąd kierował korespondencję na adres strony skarżącej. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Zatem brak adresu pełnomocnika strony skarżącej nie może być w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznany za brak istotny, uniemożliwiający nadanie skardze biegu. Stąd i odrzucenie skargi ze względu na nieuzupełnienie tegoż braku formalnego nie jest zasadne. Mimo powyższych uchybień odrzucenie skargi uznać należy za prawidłowe, gdyż nie uzupełniono w zakreślonym terminie braku formalnego skargi w postaci wykazania umocowania L. P. do działania w imieniu strony skarżącej, mimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewypełnienia wezwania. Kwestionując zasadność odrzucenia skargi w tym względzie strona odwołuje się do zbędności wezwania, jako że odpowiedni dokument znajdował się w aktach do złożonej skargi, informacja ta nadto była dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej, żaden z tych argumentów nie przemawia jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za wadliwością zaskarżonego postanowienia w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z kolei zgodnie z art. 29 tej ustawy przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z przepisów tych wynika przede wszystkim to, że to do strony należy wykazanie umocowania danej osoby do występowania w jej imieniu, zatem sąd nie ma obowiązku poszukiwać odpowiednich informacji na własną rękę (np. w Biuletynie Informacji Publicznej). Nadto odpowiedni dokument powinien zostać przedłożony przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez znaczenia jest zatem to, czy dokument taki znajdował się w aktach administracyjnych, a na to wskazuje autorka skargi kasacyjnej. Należy stwierdzić, że wnosząc skargę do sądu administracyjnego i załączając do niej pełnomocnictwo podpisane przez osobę powołującą się na swoje umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, pełnomocnik ma obowiązek przedstawienia dokumentu, o którym mowa w art. 29 P.p.s.a., dopiero bowiem przedłożenie takiego dokumentu skutkuje pewnością, że działający w sprawie pełnomocnik został do dokonywania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym prawidłowo umocowany, tj. przez osobę mogącą takiego pełnomocnictwa udzielić. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy strona nie uczyniła zadość wymogowi z art. 29 P.p.s.a., brak formalny pisma w tym zakresie może być uzupełniony w trybie, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., który to tryb został zastosowany w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Poza sporem jest to, że wezwanie o "wykazanie, że L. P. jest uprawniony do działania w imieniu strony skarżącej" nie zostało w zakreślonym terminie wypełnione, a zatem dostrzeżony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny brak formalny skargi nie został uzupełniony. Strona została prawidłowo pouczona o tym, że nieusunięcie braku formalnego w terminie spowoduje odrzucenie skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stąd też Sąd pierwszej instancji miał podstawy do zastosowania tego przepisu w omawianym zakresie. Skoro natomiast choćby jedna z przywołanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podstaw odrzucenia skargi była prawidłowa, odrzucenie skargi uznać należy za zgodne z prawem, mimo tego, że pozostałe przesłanki odrzucenia nie były zasadne. Z tych to względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.