I SA/Wa 3/12

WyrokWSA w Warszawie2012-03-15

Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy P. S.A. nabyło z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność znajdujących się na nim budynków, urządzeń i fragmentu linii kolejowej na podstawie art. 34 i 35 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.", jeśli Skarb Państwa stał się właścicielem gruntu dopiero po 5 grudnia 1990 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków przez P. S.A. Kluczowym warunkiem, wynikającym z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.", jest posiadanie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. W tej sprawie Skarb Państwa nabył własność gruntu dopiero w 1995 r., co wyklucza możliwość zastosowania wskazanych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności znajdujących się na nim budynków i fragmentu linii kolejowej. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanki posiadania przez Skarb Państwa własności gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarżąca spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i zawężającą wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki Akcyjnej Odział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego działki oznaczonej geodezyjnie nr [...], położonej w C. , obręb [...] oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków, urządzeń i fragmentu linii kolejowej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ww. decyzją Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, w trybie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (dalej określane jako P.) (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.), że nieruchomość położona w C, oznaczona jako działki nr [....], zapisana w księdze wieczystej Nr[...], stała się z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. S.A. oraz że budynki i inne urządzenia posadowione na powyższym gruncie stały się (z dniem 27 października 2000 r.) własnością P. S.A. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P.. S.A. złożyły odwołanie. Minister Infrastruktury rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.". Przywołując treść tego przepisu Minister zaznaczył, że powyższy przepis odnosi się do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, co do których P. nie posiadały prawa zarządu, lecz wyłącznie legitymowały się ich posiadaniem. Zdaniem organu odwoławczego zasadniczą kwestią rozpatrywanej sprawy było zatem ustalenie stanu prawnego przedmiotowej działki nr[...]. Minister podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że przedmiotowa działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1995 roku. Poza tym Sąd Rejonowy w P. [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa o wpis zmiany oznaczenia nieruchomości w [...] ( działka [...] odpowiada działkom wpisanym w tym [...]), odłączenie, założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, oddalił wniosek o wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt d ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( DZ. U. Nr 3 poz. 17 ze zm. ). Oznacza to, że działka ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. i nie została spełniona przesłanka z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody[...]. Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka Akcyjna P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia, polegający na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własności Skarbu Państwa. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja nie zawiera żadnej oceny regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt d ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Zarzuty podniesione w odwołaniu nie zostały właściwie ocenione przez organ II instancji. Wskazała również , że wykładnia art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. jest zawężająca i nie znajduje odbicia w treści przepisu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z [...] października 2009 r., którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2011 r. odmawiającą uwłaszczenia P. SA działką oznaczoną geodezyjnie nr[...], położoną C. oraz odmówił nabycia prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków, urządzeń oraz fragmentu linii kolejowej. Materialnoprawną podstawą ww. decyzji stanowi art. 34 i 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P. " (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. (zwanych dalej P.), co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Nabycie prawa, o którym mowa, następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 artykułu 34 ustawy, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich. Nabycie tych praw potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez P. lub P. SA. Ostateczna decyzja wojewody stanowi podstawę do dokonania wpisów do ksiąg wieczystych. Analizując zastosowane przez organ przepisy sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 34 ust. 1 ww ustawy o nabyciu użytkowania wieczystego i własności budynków i budowli rozstrzyga stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. W przedmiotowej sprawie za udowodniony należy uznać fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności działki nr [...] dopiero w dniu [...] stycznia 1995 roku, na podstawie postanowienia o zasiedzeniu z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w P. Zatem nie można mówić o spełnieniu przesłanek z art. 34 ust 1. ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948).Wymieniony przepis - przy spełnieniu określonych przesłanek - przyznaje z wejściem w życie ustawy, z mocy prawa, prawo wieczystego użytkowania tych gruntów przedsiębiorstwu P. Jedną z tych przesłanek jest przysługiwanie w dniu 5 grudnia 1990 roku prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa. Nie spełnienie zaś tej podstawowej przesłanki powoduje, że nie było potrzeby badania pozostałych przesłanek, gdyż dopiero łączne ich spełnienie powoduje nabycia prawa użytkowania wieczystego. Niezasadny jest zatem podniesiony w skardze zarzut zawężającej wykładni art. 34 ust. 1 ww. ustawy o komercjalizacji (....). Nie jest również zasadny zarzut nie uwzględnienia stanu prawnego nieruchomości wynikającego z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm. ).Organ administracji nie ma bowiem uprawnień do ustalania prawa własności przedmiotowej działki, do tego powołane są sądy powszechne. A w tej kwestii Sąd Rejonowy w P. [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., po rozpoznaniu wniosku Skarbu Państwa o wpis zmiany oznaczenia nieruchomości w [...] ( działka [...] odpowiada działkom wpisanym w tym [...]), odłączenie, założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, oddalił wniosek o wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt d ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( DZ. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.). Zatem również ten zarzut nie może odnieść skutku. Z tych wszystkich względów należy uznać, że zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury prawidłowo ustalili, iż nie została spełniona przesłanka nabycia prawa użytkowania gruntu przez P. SA. Skoro zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga P. SA nie mogła zostać uwzględniona. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło